Żółtokret górski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żółtokret górski
Chlorotalpa sclateri[1]
(Broom, 1907)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd afrosorkowce
Rodzina złotokretowate
Podrodzina złotokrety
Rodzaj żółtokret
Gatunek żółtokret górski
Synonimy
  • Chrysochloris sclateri Broom, 1907[2]
  • Chlorotalpa montana Roberts, 1924[3]
  • Chlorotalpa guillarmodi Roberts, 1936[4]
  • Chlorotalpa shortridgei Broom, 1950[5]
Podgatunki[6]
  • Ch. s. sclateri (Broom, 1907)
  • Ch. s. guillarmodi Roberts, 1936
  • Ch. s. montana Roberts, 1924
  • Ch. s. shortridgei Broom, 1950
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Żółtokret górski[8] (Chlorotalpa sclateri) – gatunek ssaka z podrodziny złotokretów (Chrysochlorinae) w obrębie rodziny złotokretowatych (Chrysochloridae) występujący w Afryce Południowej.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Żółtokret górski występuje w zależności od podgatunku[6]:

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1907 roku południowoafrykański paleontolog Robert Broom nadając mu nazwę Chrysochloris sclateri[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Broom wskazał Beaufort West, w Prowincji Przylądkowaej Zachodniej, w Południowej Afryce[2].

Przez niektórych autorów Ch. sclateri uważany jest za podgatunek C. duthieae, jednak ze względu na stałe różnice w kolorze sierści, właściwościach chromosomalnych, morfologii małżowiny usznej i nawykach siedliskowych jest uznawany za odrębny gatunek[6]. Rozpoznano cztery podgatunki[9][10][6].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała samic 82–123 mm, samców 83–135 mm, długość tylnej stopy samic 9–13 mm, samców 10–16 mm; masa ciała samic 22–48 g, samców 22–54 g[10]. Futro barwy złotej, ciało krępe, przystosowane do kopania w ziemi. Głowa o kształcie klina, osadzona na krótkiej, mocnej szyi. Przednie łapy wyposażone w potężne pazury służące do rozgarniania ziemi.Oczy pokryte skórą - zwierzęta są ślepe. Uszy szczątkowe, pokryte sierścią. Najbardziej rozwinięte są zmysły dotyku i węchu.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Żyją pod ziemią, w wydrążonych przez siebie tunelach. Aktywne zarówno w dzień, jak i w nocy. Żywią się bezkręgowcamiowadami, ślimakami, dżdżownicami.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Zwierzęta rozmnażają się 1-2 razy w roku, zazwyczaj wiosną i latem. Samica rodzi 1-2 nagie młode w norze wyłożonej liśćmi i trawą, a następnie opiekuje się nimi przez pięć miesięcy. Chlorotalpa sclateri jako jedne z nielicznych ssaków posiadają kloakę - jeden otwór służący zarówno do rozmnażania, jak i wydalania.

Zagrożenie[edytuj | edytuj kod]

Głównym zagrożeniem dla tych zwierząt jest niszczenie ich środowiska przez rozwijające się rolnictwo i erozję.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Chlorotalpa sclateri, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d R. Broom. On some new Species of Chrysochloris. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh series. 19, s. 263, 1907 (ang.). 
  3. A. Roberts. Some additions to the list of South African mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 10, s. 64, 1924 (ang.). 
  4. A. Roberts. „Annals of the Transvaal Museum”. 18, s. 254, 1936 (ang.). 
  5. R. Broom. Some further advances in our knowledge of the Cape Golden Moles. „Annals of the Transvaal Museum”. 21, s. 238, 1950 (ang.). 
  6. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 112. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  7. G. Bronner 2015, Chlorotalpa sclateri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2021-1 [dostęp 2021-05-30] (ang.).
  8. Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 20. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Species Chlorotalpa sclateri. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-30].
  10. a b W.A. Taylor, S. Mynhardt & S. Maree: Family Chrysochloridae (Golden Moles). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 200. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.)
  11. Jaeger 1944 ↓, s. 49.
  12. Jaeger 1944 ↓, s. 228.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]