Żabka (architektura)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żabka przy bazie kolumny
Żabki na sterczynie

Żabka (także krab) – kamienna narożna ozdoba jednej z odmian bazy kolumny romańskiej, występująca w formie geometrycznej, roślinnej lub figuralnej. Od połowy XI w. pojawia się pojedynczo na plintach romańskich kolumn w kształcie zwiniętego listka. Początkowo naturalistyczna, z czasem w postaci zgeometryzowanej.

W rzeźbie gotyckiej detal ozdobny w kształcie pączków lub zwiniętych listków osadzonych na łodyżce i odchylających się na zewnątrz. Jako szczegół ciosowy umieszczano go w równych odstępach na krawędziach skośnych (np. szczytnic, wież, łęków oporowych) w celu ich wizualnego urozmaicenia. Stosowany też do przyozdobienia: obramowań otworów, gzymsów, baz i głowic kolumn, sterczyn, w archiwoltach portali itp.

Ciąg żabek tworzy tzw. czołgankę, zazwyczaj wieńczącą wszelkie pochyłości (krawędzie dachów, wieżyczek, wimperg itp.).

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik sztuk plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 336. ISBN 83-214-0590-8.
  • Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 183. ISBN 83-85001-89-1.
  • Tadeusz Broniewski: Czym jest architektura? Przeszłość i współczesność. Wrocław: Ossolineum, 1969, s. 243.