Żararaka lancetowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żararaka lancetowata
Bothrops atrox[1]
(Linnaeus, 1758)
Żararaka lancetowata
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Rząd łuskonośne
Podrząd węże
Rodzina żmijowate
Podrodzina grzechotniki
Rodzaj Bothrops
Gatunek żararaka lancetowata

Żararaka lancetowata, kajsaka (Bothrops atrox) – gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotników w rodzinie żmijowatych.

Występowanie

W rozmaitych biotopach, również w środowisku zmienionym przez człowieka, często na plantacjach i polach uprawnych w Ameryce Środkowej i Południowej[2], na tym obszarze jest jednym z najczęściej spotykanych węży jadowitych. Spotyka się ją również na wyspach: Martynika, Saint Lucia, Trynidad i Tobago, na których została sztucznie zaaklimatyzowana przez plantatorów, aby jej obecność w buszu i dżungli odstraszała niewolników od ucieczek z plantacji[potrzebny przypis].

Wygląd

Kajsaka prowadzi naziemny tryb życia. Barwa ciała żółtobrązowa, zielonkawa lub brązowa z ciemnymi trójkątnymi plamami w jasnej obwódce, brzuch jasny, zwykle kremowy lub jasnobrązowy bez plam, głowa wydłużona, pysk oszczepowato zaostrzony, wierzch głowy czekoladowobrązowy. Długość zazwyczaj około 100 cm, maksymalnie 150 cm[3], według niektórych źródeł może osiągać do 200 cm długości[4]. Na terenie swego występowania jest najpospolitszym wężem jadowitym, a ze względu na swą agresywność powoduje największą liczbę ugryzień.

Dymorfizm płciowy

Dymorfizm płciowy wyrażony w długości ciała jest szeroko rozpowszechniony u węży i jest przedmiotem licznych badań. Żararaka lancetowata jest płciowo dymorficzna, samice są większe niż samce, z wyjątkiem długości ogona. Kobiety mają również stosunkowo większe głowy, różniące się nie tylko wielkością, ale także kształtem. Wyniki badań wskazują, że zarówno wielkość, jak i kształt głowy różnią się znacznie już u nowo wyklutych. Zmiany kształtu głowy w B. atrox wiążą się z allometrią i podążają za podobnymi trendami u obu płci: nowo wyklute mają stosunkowo krótszą i bardziej rozrośniętą głowę oraz krótszy pysk, podczas gdy u dorosłych osobników widoczna jest szersza i spłaszczona głowa.[5]

Fizjologia i zachowanie

Jad kajsaki w badaniach laboratoryjnych jest trochę słabszy niż u innych gatunków dużych żararak, ale wydzielina przy ukąszeniu w dużej ilości może być dla człowieka bardzo niebezpieczna. Żyworodna samica może wydać na świat ponad 100 młodych[3]. Żywi się drobnymi ssakami, głównie gryzoniami. Jak większość grzechotników poluje z zasadzki.

Jad żmii zawiera reteplazę, używaną w diagnostyce laboratoryjnej do oceny czasu batroksobinowego układu krzepnięcia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bothrops atrox, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Bothrops atrox (Barba Amarilla, Fer-de-Lance, common lancehead), Animal Diversity Web [dostęp 2018-03-21] (ang.).
  3. a b David Burnie (red.): Królestwo zwierząt. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 398. ISBN 83-7311-632-X.
  4. Bothrops atrox (LINNAEUS, 1758) (ang.). The Reptile Database. [dostęp 11 września 2010].
  5. Fernanda Magalhães da Silva i inni, Sexual dimorphism and ontogenetic changes of Amazonian pit vipers ( Bothrops atrox ), „Zoologischer Anzeiger - A Journal of Comparative Zoology”, 271, s. 15–24, DOI10.1016/j.jcz.2017.11.001 [dostęp 2018-03-21].