Żargonowe nazwy taboru kolejowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Żargonowe nazwy taboru kolejowego – nazwy pojazdów kolejowych stosowane przez kolejarzy i miłośników kolei[1].

Socjolekt kolejowy charakteryzował się pierwotnie podziałem na dwie warstwy. Pierwszą było słownictwo fachowe i jego uproszczenia stosowane przez kolejarzy, ale również przez miłośników. Druga natomiast to pojęcia wykorzystywane wyłącznie przez miłośników. Podział ten po okresie odrębności zaczął się zacierać, jest mniej zauważalny, a słownictwo uległo ujednoliceniu[1].

Wśród żargonowych nazw pojazdów można wyróżnić:

  • derywatywy i inne przekształcenia oznaczeń,
  • określenia motywowane krajem pochodzenia i nazwą producenta,
  • określenia pochodzące od cech:
    • wyglądu zewnętrznego – budowy i malatury,
    • wydawanych odgłosów,
    • innych, np. awaryjności[2].

Nazwy te mogą być zapisywane zarówno wielką, jak i małą literą. Wśród ich użytkowników zdecydowanie częściej pojawia się jednak zapis małą literą, co jest zgodne ze słownikową zasadą pisowni nazw pospolitych konkretnych przedmiotów[2].

Lokomotywy parowe[edytuj | edytuj kod]

Pt47 – petucha, pyta
Ol49 – oelka, Ola
Pojazd Nazwy żargonowe
Pn11 Sisi
Pm2, Pm3, Pm36 peema[3]
Ok1 okajedynka[4]
Ok22 oka[5]
Os24 osa[6]
OKl27 okaelka[7]
OKo1 oczko
OKz32 okazetka[8]
Ty246 Truman[9]
Ty2/Ty42 teigrek[9], dwójka[10], kriegslok[11]
Ty3 teigrek[9], trója
Ty51 staliniec, stoker[12], krowa
Tr5 teerka[13]
Tr20 Baldwin[14]
Tr203 teerka[10]
TKh49 ferrumka[15]
Pt47 petucha[2], pyta[3]
Ol49 oelka, Ola[16]
TKt48 osiołek[16], tekatka[9], tetetka[2]

Lokomotywy elektryczne[edytuj | edytuj kod]

EU07 – siódemka
ET22 – byk
Pojazd Nazwy żargonowe
EU04 bezerka[17]
EP05 piątka, Czech[2]
EU06 szóstka, Anglik[2]
EU07/EP07 siódemka[2], Anglik[1], bezerka, wysokie koła[17], czekoladka (w brązowym malowaniu)[18]
EU07A siódemka[2], turbosiódemka[19], asynchron
EP07-1001÷1074 siódemka[2], budyń[20]
EP08 ósemka[21], świnia[2]
EP09 dziewiątka, epoka[2]
EM10 krokodyl[22], kangurek
EU11 larwa[2]
ET21 kant, sputnik, telewizor, karton[2]
ET22 byk, Helmut[2], rekin (wersja z reflektorami w prostokątnych oprawach)[12]
ET40 bomba[23], bombowiec[17], czterdziestka[24], Czech[2]
ET41 jamnik, Bolek i Lolek, łamaniec[2]
ET42 Rusek, Czapajew[2]
EU44 Husarz[25]
EU45 Dispolok[26]
EU47 Hetman[27]
EL1, EL2, EL3 krokodyl[22]
2E Vickers[28]
182 rakan[29]
1822 Brennerlok[30]
ASF Adolf, capek[1]

Lokomotywy spalinowe[edytuj | edytuj kod]

SM42 – stonka
ST44 – Gagarin, Iwan
Pojazd Nazwy żargonowe
JT42CWRM mamut
SM03 kaczka[2], kaczor[22]
SM30 trzydziestka[31]
SM31 trumna, szafa, polonez[3], smrodek[2]
SP32 papuga, odkurzacz, Rumun[2], zemsta Ceaușescu[32]
SM41 Węgier[9], smrodek[2]
SM42 stonka, Fablok[2], Łajka[16], wibrator[9], turbostonka[33] lub kiosk (po modernizacji)[34]
SU42 Polsat[3]
SP42 kaczka[22], kociołek[2], Łajka[35]
SM48 Tamara[2], jamnik (modernizacja do typu 15D/16D)[36]
ST40 Batman[37]
ST43 Rumun[2]
ST44 Gagarin[2], Iwan[38], Rusek[39], Taigatrommel[40]
SU45, SU46 Fiat[2], suka[12]
ČD 753(cz.), 754(cz.) okularnik, nurek[41][42]
BR232 Ludmiła[16]

Elektryczne zespoły trakcyjne i wagony silnikowe[edytuj | edytuj kod]

EN57 – kibel
EW58 – UFO, kolory
Pojazd Nazwy żargonowe
EN57 kibel[2] lub enka (ogólnie)[43], żółtek[2] lub chińczyk (od żółtego koloru w pierwotnym malowaniu)[44], tyk-tyk[9] lub tyku-tyku (charakterystyczna praca sprężarki), kibel de luxe (wersja z miękkimi siedzeniami)[2], ortopeda (wersja z plastikowymi, niewygodnymi siedzeniami)[45]
EN57-2001÷2078 kibel[2], spot, banan[46]
EN57KM kibel[2], chopper[47]
EN57AL-2101÷2121 kibel[2], tygrys, pomarańcza[48]
EN57 inne zmodernizowane kibel[2], turbokibel[49], banan[50]
EN57 i pochodne wyeksportowane do Jugosławii Gomułka[51]
EN71 kibel[22], jamnik[43], Gomułka (jednostka zmodernizowana po powrocie z Bałkanów)[52], żółwik (modernizacja EN71-045)[53], długi kibel
ED72, ED73 kibel[22], Edek, eden[44], tyrystor (ED73), jedynak (ED73)
ED74 Edyta[54], Edek, asynchron
EN80 babcia[55]
EN94 akwarium[56], szklarnia[57] (jednostka prototypowa)
EN95 perła, gruszka[58], lalunia[59]
EN97 mrówa[60]
EN100 Terminator, Predator, Lord Vader[61]
31WE Jaszczur (wersja dla KD)[62]
EW90, EW91, EW92 modrak[63]
EW58 UFO, kolory (ze względu na różnorodność egzemplarzy)[64]
EW60 cudo[65]
EN77 kaktus (żartobliwie od Acatus II)[66]
ED161 karp[67]
ED250 dziobak[68], galaktyczny dziobak (od kształtu czoła)[69]

Spalinowe zespoły trakcyjne i wagony silnikowe[edytuj | edytuj kod]

SN61 – Ganz, Clayton
Pojazd Nazwy żargonowe
SAx 90 luxtorpeda
SN61 Ganz (od silnika)[38], Clayton (od kotła grzewczego)[44], Madziar (od pochodzenia węgierskiego), wibrator[2]
SA106 pesobus[2], pesozłom (ze względu na awaryjność)
SA105 trapez[2], żelazko
SA108 podwójne żelazko
SN81, SA104, SA107, SA109 Kolzam[70], kolzłom (ze względu na awaryjność)
SA110 Helmut[71], niemcobus[72]
SA136 smerf[71]
SA139 rekin[73], dreamliner (ze względu na awaryjność)[74]
VT627, VT628 niemcobus[72]
MR/MRD Duńczyk[75], mrówa
Y lynette[76]
DSB MA lyntog[77], cygaro, srebrna strzała[78]
ČD 810 motorak[79]

Wagony osobowe[edytuj | edytuj kod]

Bdhpumn – Bohun
Pojazd Nazwy żargonowe
43A, 101A, 102A bonanza[17], ryflak[12]
120A bonanza[17]
Bdhpumn Bohun[17]
Bhp bipa (od poprzedniego oznaczenia)[17], kawa (malowanie oliwkowe), jajecznica (malowanie żółto-pomarańczowe)[2]

Tabor wąskotorowy[edytuj | edytuj kod]

WLs40 – wueleska
MBxd2 – Rumun
Pojazd Nazwy żargonowe
Kp4 kapeć (od oznaczenia)[80]
Las47 lasek[81]
Px48, Px49 peiks (od oznaczenia)[3]
Lxd2 Rumun (kraj pochodzenia)[12], Maybach (od nazwy producenta silnika), Henschel (od nazwy producenta silnika), rozpruwacz (ze względu na zawieszenie niszczące łuki)
Lyd1 Lidka[16], wueleska (od typu)[9]
Lyd2 Donald[44], Lidka[16], Rumun (kraj pochodzenia)[12]
WLs40 wueleska[9]
WLs50 wueleska[9]
WLs75 wueleska[9]
MBxd1 babcia
MBxd1 161-168, MBxd1 201-204 Łajka[16]
MBxd2 Rumun[12], Ikarus (ze względu na silnik i skrzynię biegów), Hungar (podzespoły z Węgier), Raba (producent silnika)
Bxhpi Rumun[12]
3Aw Pafawag[3]

Nazwy stosowane za granicą[edytuj | edytuj kod]

Pojazd Nazwy żargonowe
Baureihe 119 DR (NRD) Karpatenschreck (z niem. Postrach Karpat), Ceaușescu Rache (z niem. Zemsta Ceaușescu - z uwagi na rumuńskie pochodzenie i awaryjność), U-Boot (od okrągłych okien bocznych)[82]
seria 2050 ÖBB (Austria) schnelle Franz (z niem. szybki Franciszek)[83]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Socjolekt kolejowy. „Świat Kolei”. 10/2005, s. 44. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Piotr Żmigrodzki. Uwagi o języku internetowej grupy dyskusyjnej miłośników kolei. „Język polski”. rocznik LXXXVI, zeszyt 2, s. 107–109, marzec-kwiecień 2006. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego. ISSN 0021-6941 (pol.). [dostęp 2016-06-01]. 
  3. a b c d e f Socjolekt kolejowy (7). „Świat Kolei”. 4/2006, s. 44. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  4. Piotr Piotrowski: Ciuchcia do liftingu (pol.). zary-zagan.regionalna.pl, 2013-07-05. [dostęp 2016-01-15].
  5. Paweł Terczyński. Ok22. „Świat Kolei”. 1/1997, s. 10-16. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  6. Paweł Terczyński. Parowóz serii Os24. „Świat Kolei”. 6/1999, s. 12-17. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  7. Paweł Terczyński. Parowóz serii OKl27. „Świat Kolei”. 1/1998, s. 18-22. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  8. Paweł Terczyński. OKz32. „Świat Kolei”. 4/1997, s. 10-14. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  9. a b c d e f g h i j k Socjolekt kolejowy (9). „Świat Kolei”. 6/2006, s. 42. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  10. a b Stacja Sierpc w 1976 roku (pol.). sierpc.com.pl. [dostęp 2016-01-15].
  11. Zbyszek Snusz: Parada Parowozów 2010 – fotorelacja (pol.). poznan.naszemiasto.pl, 2010-05-01. [dostęp 2016-01-15].
  12. a b c d e f g h Socjolekt kolejowy (8). „Świat Kolei”. 5/2006, s. 44. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  13. Redakcja Teleskopu: Multimilioner ze Stanów Zjednoczonych wyremontuje parowóz (pol.). poznan.tvp.pl, 2015-10-08. [dostęp 2016-01-15].
  14. Bodgan Pokropiński. Parowozy budowy amerykańskiej na PKP – seria Tr20. „Rynek Kolejowy”. 7-9/2010, s. 83-84. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  15. Michał Jerczyński: Weitzer przyjechał do Skierniewic (pol.). psmk.org.pl. [dostęp 2016-01-15].
  16. a b c d e f g Socjolekt kolejowy (6). „Świat Kolei”. 3/2006, s. 44. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  17. a b c d e f g Socjolekt kolejowy (2). „Świat Kolei”. 11/2005, s. 43. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  18. InfoRail: Przewozy Regionalne: Trzecia lokomotywa z TS Opole na szlaku (pol.). inforail.pl, 2012-06-18. [dostęp 2016-01-14].
  19. Nowe turbosiódemki pojadą wkrótce do Wrocławia (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-06-05. [dostęp 2016-01-13].
  20. AB: „Złoto Renu” wróci do Polski w sierpniu (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-07-24. [dostęp 2016-01-13].
  21. R. Boduszek. „Ósemki” we Wrocławiu. „Świat Kolei”. 2/1997, s. 4. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  22. a b c d e f Socjolekt kolejowy (5). „Świat Kolei”. 2/2006, s. 40. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  23. „Bomby” przechodzą do historii (pol.). kurierkolejowy.eu, 2012-09-27. [dostęp 2016-01-13].
  24. Grzegorz Kotlarz. Przekazania „czterdziestek”. „Świat Kolei”. 11/2008, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  25. Paweł Terczyński. Lokomotywy EuroSprinter PKP Intercity S.A.. „Świat Kolei”. 1/2010, s. 12-15. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  26. Seweryn Dębski. Nowości z Olszynki. „Świat Kolei”. 6/2010, s. 3. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  27. Wojciech Śmiech. Traxx dla Kolei Mazowieckich. „Rynek Kolejowy”. 3/2011, s. 29. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  28. Państwowa Fabryka Wagonów Pafawag. W: Ryszard Rusak: Od Pafawagu do Bombardiera. 60 lat Państwowej Fabryki Wagonów Pafawag. Wyd. 1. Łódź: Emi-press, 2005, s. 40. ISBN 83-923083-0-1. (pol.)
  29. Jacek Chiżyński. Zabrzańskie „rakany” serii 182. „Świat Kolei”. 3/2009, s. 6. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  30. First „Brennerlok” Back On The Tracks (ang.). railvolution.net, 2015-02-28. [dostęp 2016-01-13].
  31. R. Boduszek. Nieatrakcyjne trzydziestki. „Świat Kolei”. 4/2000, s. 4-5. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  32. Pożegnanie „zemsty Ceauşescu” w Bieszczadach (pol.). old.przewozyregionalne.pl, 2009-10-10. [dostęp 2016-01-14].
  33. PKP Intercity: Pierwsza „turbostonka” dla PKP Intercity (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-06-12. [dostęp 2016-01-13].
  34. 235 ton na 24 osiach – nietypowy transport na Pomorzu Środkowym (pol.). gryf24.pl. [dostęp 2016-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-24)].
  35. Łajką z „półbipiem” (pol.). pajpress.pl. [dostęp 2016-01-15].
  36. Kolejny „jamnik” w spółce. „Szerokim Torem”. 4/2012, s. 3. Zamość: PKP LHS sp. z o.o.. ISSN 2084-9974 (pol.). 
  37. Summer LHS Camp 2012. „Szerokim Torem”. 3/2012, s. 19. Zamość: PKP LHS sp. z o.o.. ISSN 2084-9974 (pol.). 
  38. a b Socjolekt kolejowy (4). „Świat Kolei”. 1/2006, s. 44. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  39. Lokomotywa spalinowa, a jedzie na prąd!ę (pol.). fakt.pl, 2015-05-03. [dostęp 2016-01-16].
  40. Hans Müller, Andreas Stange, Die Baureihe V 200. Die Geschichte der »Taigatrommel«, Freiburg: EK-Verlag, 1997, ISBN 3-88255-201-8 (niem.).
  41. Piotr Kilanowski. Lokomotywy spalinowe serii T478.3 kolei ČSD. „Świat Kolei”. 6/2015, s. 32-37. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  42. AB, Cztery „okularniki” trafią do eksploatacji w PKP IC, kurierkolejowy.eu, 28 maja 2014 [dostęp 2016-01-13] (pol.).
  43. a b Tabor 2 (pol.). zzmskm.pl. [dostęp 2016-01-16].
  44. a b c d Socjolekt kolejowy (3). „Świat Kolei”. 12/2005, s. 46. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  45. gb: Czy znasz slang kolejarzy? Zobacz, jak na kolei jest wesoło (galeria) (pol.). expressilustrowany.pl, 2011-12-30. [dostęp 2016-01-13].
  46. Marek Synowiecki: Najdłuższa seria nowoczesnej Europy… (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-07-04. [dostęp 2016-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-06-01)].
  47. Zespoły trakcyjne serii EN57 z silnikami asynchronicznymi. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 256-265, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  48. InfoRail: Przewozy Regionalne: Zamieniliśmy buraka w pomarańczę (pol.). inforail.pl, 2015-10-22. [dostęp 2015-10-28].
  49. Marcin Hermna: Żółtek lepszy od Pendolino (pol.). gb.pl, 2015-01-03. [dostęp 2016-01-13].
  50. Historia „banana” , „spota” i.... „kibla” (pol.). zzkontra.com.pl. [dostęp 2016-01-16].
  51. Zespoły czterowagonowe typu 5B/6B i pochodne, serie PKP: EN71, ED72 i ED73. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 246-257, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)
  52. Konrad Majszyk: „Gomułka” zabierze pasażerów (pol.). zw.com.pl, 2010-01-21. [dostęp 2016-01-15].
  53. Tabor 5 (pol.). zzmskm.pl. [dostęp 2016-01-16].
  54. jm: Pierwsza Edyta już jeździ w nowych barwach (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-03-03. [dostęp 2016-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-03)].
  55. MSMS: Pokaz zabytkowego wagonu EKD (pol.). wiadomosci.wpr24.pl, 2010-04-28. [dostęp 2016-01-07].
  56. Wagony serii EN94 Warszawskiej Kolei Dojazdowej. „Model z kartonu? Tak!”. 2-3/2002, s. 2. Sochaczew: Delta-te. ISSN 1640-6389 (pol.). 
  57. Ostatnie chwile starych wagoników (ok. 1970). W: Szymon Kucharski: Stary Pruszków. Pruszków: Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Henryka Sienkiewicza w Pruszkowie, 2010, s. 79. ISBN 978-83-62144-06-8. [dostęp 2016-01-04]. (pol.)
  58. Anna Sołtysiak: W poszukiwaniu „perły” (pol.). wpr24.pl, 2015-02-08. [dostęp 2016-01-13].
  59. Karol Trammer. Życie po życiu. „Z Biegiem Szyn”. 5 (20) wrzesień-październik 2005. s. 8. Warszawa. ISSN 1896-4079 (pol.). [dostęp 2016-04-20]. 
  60. EN97 wrócił z naprawy (pol.). wiadomosci.wpr24.pl. [dostęp 2016-01-16].
  61. Karolina Gontarczyk: Rewolucja na WKD coraz bliżej (foto) (pol.). zachodniemazowsze.info, 2016-03-28. [dostęp 2016-03-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-30)].
  62. wroclaw.gazeta.pl 'Nowy szybki pociąg został zaprezentowany na Dworcu Głównym' dostęp 09.07.2013
  63. Nasza historia (pol.). skm.pkp.pl. [dostęp 2016-01-15].
  64. Zespoły trójwagonowe typu 3WE serii EW58. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 258-266, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)
  65. Tabor 3 (pol.). zzmskm.pl. [dostęp 2016-01-16].
  66. Zespoły trakcyjne 32WE Acatus II. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 207-211, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  67. Tomáš Kuchta, Jaromír Pernička. Uncertainties Over German Link DMUs Continue. „Railvolution”. 1/2017, s. 5. Praga: Railway Builder. ISSN 1804-3429 (ang.). 
  68. Jak zapełnić Pendolino?, www.polityka.pl [dostęp 2015-12-23].
  69. Stefan Akira Jarecki. Pomoc na zakup „galaktycznego dziobaka”. „Rynek Kolejowy”. 7/2014, s. 68-70. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  70. Kacper Fiszer: Autobusem do Opoczna… i co dalej? (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-03-12. [dostęp 2016-01-15].
  71. a b Bohdan Jędrzejewski. Pociągi spalinowe w Zachodniopomorskiem. „Świat Kolei”. 1/2011, s. 14-15. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  72. a b Karol Wach: SA110+SA112 i – czyli „niemcobusy” na polskich szlakach kolejowych (pol.). inforail.pl, 2006-02-20. [dostęp 2016-01-14].
  73. Spalinowy zespół trakcyjny 223M Link. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 142-147, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  74. akr: Drugi „Rekin-Dreamliner” zacznie wozić pasażerów. Będzie gratka dla miłośników kolei (pol.). wyborcza.pl, 2013-08-07. [dostęp 2016-01-15].
  75. Dariusz Kalinowski. Spalinowe zespoły trakcyjne MR/MRD (2). „Świat Kolei”. 8/2014, s. 12-19. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  76. Marek Graff. Spalinowe zespoły trakcyjne serii MR + MRD i Y. „Technika Transportu Szynowego”. 5/2013, s. 30-33. Łódź: Emi-Press. ISSN 1232-3829 (pol.). 
  77. Lubuska Kolej Regionalna. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 11-19, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  78. Michał Grobelny. LKR – pierwszy przewoźnik samorządowy w Polsce. „Rynek Kolejowy”. 12/2009, s. 67-68. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  79. Wagony spalinowe obcych zarządów obsługujące połączenia transgraniczne. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 297-307, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  80. M. Ciesielski: Powrót „kapcia” na BKL!, „Świat Kolei” nr 2/2012, s. 7
  81. Michał Jerczyński: 10 lat Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej, „Świat Kolei” nr 11/2007, s. 18
  82. Ryszard Rusak: Lokomotywy spalinowe serii 119 DR, "Świat Kolei" nr 6/2013, s.34
  83. Ryszard Rusak: Lokomotywy spalinowe serii 2050 kolei ÖBB, "Świat Kolei" nr 10/2013, s.36

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]