Żdżary (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Żdżary w innych znaczeniach tego słowa.
Żdżary
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina Czarna
Wysokość 216 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 969[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 39-215[2]
Tablice rejestracyjne RDE
SIMC 0816606
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Żdżary
Żdżary
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żdżary
Żdżary
Ziemia50°02′14″N 21°12′23″E/50,037222 21,206389

Żdżary (daw. Zdziary) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Czarna.

Integralne części wsi Żdżary[3][4]:

przysiółki
Mazury
części wsi
Barnasie, Cygany, Grabica, Koniec, Las, Leśnictwo, Ługi, Łysa Góra, Nowa Wieś, Nowe Zagrody, Olszyny, Podlas, Poręby, Wolaki, Zagórze, Zagrody, Źródła, Żurawiniec

Wieś w powiecie pilzneńskim w województwie sandomierskim w XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa Zdziary oznacza tyle co żwir, rumowisko skalne i odnosi się do miejscowej gleby.[5]

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1416 z protokołu Ksiąg Ziemskich Pilzneńskich. Wieś należała do rodu Gryfitów do połowy XVI wieku. Na rozwoju wsi zaważyły darniowe rudy żelaza, które eksploatowali rudnicy (górnicy rud). Kolejnym właścicielem stał się w połowie XVI wieku hetman Jan Tarnowski. Następnie wieś wiele razy zmieniała właścicieli. Po pierwszym rozbiorze w 1772 wieś trafiła w granice cesarstwa Austrii, w których była do końca I wojny światowej, a więc przez 146 lat.

Swój niechlubny udział Żdżary miały w „rzezi galicyjskiej” gdzie żdżarscy chłopi odegrali dość poważną rolę.

Ważną datą w historii wsi jest noc z 14 na 15 sierpnia 1944, gdzie rozbił się na jej polach aliancki samolot niosący pomoc powstańcom warszawskim. Był to angielski samolot bombowy z dywizjonu 178 RAF trafiony przez artylerie niemiecką na froncie w okolicach Dębicy. Na miejscu zginęła siedmioosobowa załoga. Pięciu Anglików i dwóch obywateli RPA. Dziś miejsce katastrofy upamiętnia usytuowany tam głaz, szkoła dba o pamięć o tym wydarzeniu i utrzymuje kontakty z ambasadą brytyjską w Warszawie. Sama szkoła nosi imię nadane w 1999 Lotników Brytyjskich.



Przypisy

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Czwarty rok nauki jezyka polskiego w gimnazjach. - Juliusz Balicki, Stanisław Maykowski, Wydawnictwo zakładu Narodowego im. Ossolińskich https://books.google.pl/books?hl=pl&id=jk1LAQAAIAAJ&dq=zdziary+zwir&focus=searchwithinvolume&q=%C5%BCwir


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • D. Bogusławski, Kartki z dziejów wsi Żdżary

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]