Żegiestów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żegiestów
Żegiestów Zdrój
Żegiestów Zdrój
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Muszyna
Wysokość 486 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1031[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-370
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0454913
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Żegiestów
Żegiestów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żegiestów
Żegiestów
Ziemia49°22′37″N 20°47′48″E/49,376944 20,796667
Strona internetowa miejscowości
Poprad w okolicy Żegiestowa
Sanatorium „Wiktor” – skrzydło budynku z rotundą (restauracja)
Tablica ścieżki ornitologicznej „Łopata Polska”
Sanatorium Dom Zdrojowy w trakcie remontu (2016)

Żegiestów – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

Żegiestów jest wsią sołecką[2] położoną nad Popradem i Żegiestowskim Potokiem. Przez Żegiestów przebiega droga wojewódzka nr 971 oraz linia kolejowa nr 96.

Ustalonymi urzędowo częściami miejscowości są: Żegiestów-Stacja, osada Żegiestów-Zdrój oraz przysiółki Łopata Polska i Palenica[3].

W końcu XVI wieku wieś należała do biskupstwa krakowskiego, w powiecie sądeckim, w województwie krakowskim[4]. W latach 1975–1998 miejscowość znajdowała się w województwie nowosądeckim.

W Żegiestowie Wsi mieści się dom Sióstr Loretanek, które pomagają w pracach kościelnych i duszpasterskich.

Żegiestów posiada stację kolejową Żegiestów oraz przystanek Żegiestów-Zdrój, szkołę podstawową, przedszkole[5], 3 sklepy spożywcze, karczmę i remizę ochotniczej straży pożarnej.

Uzdrowisko Żegiestów[edytuj]

 Zobacz też: Żegiestów-Zdrój.

W uzdrowisku Żegiestów prowadzone jest leczenie w kierunkach: choroby układu trawienia, choroby reumatologiczne, choroby nerek i dróg moczowych[6].

Na terenie uzdrowiska znajdują się udokumentowane naturalne surowce lecznicze, tj. szczawy o mineralizacji w granicach 1,0–2,3 g/dm³. Są to szczawy typu wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowego lub wodorowęglanowo-magnezowo-sodowego. Uzdrowisko posiada 4 ujęcia wód leczniczych: źródło Anna oraz 3 odwierty: Żegiestów II, Zofia II, Andrzej II[7].

Z uwagi na strukturę topograficzną Żegiestowa utworzono 2 strefy ochrony uzdrowiskowej. Pierwsza (A1-Ż) obejmuje tereny osady Żegiestów-Zdrój, a druga (A2-Ż) przysiółek Łopata Polska, gdzie znajduje się sanatorium „Wiktor”[8].

W 1924 r. Żegiestów został uznany za uzdrowisko posiadające charakter użyteczności publicznej[9].

Historia[edytuj]

Sanatorium Wiktor autorstwa lwowskich architektów prof. Jana Bagieńskiego i Zbigniewa Wardzała jest przykładem wybitnej architektury modernizmu II RP. Wpisane do rejestru zabytków i wiernie wyremontowane w 2010 roku w tym z przywróceniem charakterystycznego dla modenizmu białego koloru elewacji.

Budynek jest wyposażony w taras wypoczynkowy na dachu, nowoczesne sanatoryjne gabinety zabiegowe, salę balową. Wnętrza pokryte przedwojennym marmurem i granitem.Zakupem działki, na której stanął Wiktor, zainteresowany był Jan Kiepura, lecz nie mógł rywalizować z koncernem naftowym, któremu ostatecznie przypadła.[potrzebny przypis]

Obok Wiktora wznosi się budynek, zamieszkał obecnie przez pracowników sanatorium. Z tyłu budynku można zauważyć półokrągłą wieżyczkę, zwieńczoną kopułą. Jest to pozostałość po kaplicy – w tej willi bowiem w latach międzywojennych mieścił się pensjonat dla księży greckokatolickich; stąd też jego nazwa – Księżówka.[potrzebny przypis]

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Żegiestów”[10].

Po wojnie ludność łemkowska która stanowiła 95% ludności została przymusowo wysiedlona najpierw do Związku Radzieckiego, a potem w czasie operacji "Wisła".

Ochotnicza Straż Pożarna[edytuj]

Jednostka OSP została założona w 1931 roku, przez ludność pochodzenia łemkowskiego, po wojnie reaktywowana przez ludność polską. Jednostka od 2013 roku działa w KSRG. Posiada na wyposażeniu Forda Transita GLBMRt 0,3/6 i Stara 244 z zabudową JZS GBAM 2,5/8+8[11][12].

Demografia[edytuj]

Ludność według spisów powszechnych, w 2009 według PESEL[13][14][15][16].

Budynki mieszkalne
Rok 1900 1921 1931 2002
Liczba 135 179 200 175
Zwierzęta hodowlane w 1900 roku[13]
Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie
Liczba 32 500 470 80

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny żółty MuszynkaRezerwat przyrody Okopy KonfederackieWojkowaMuszynaSzczawnik – Pusta Wielka (1061 m) – Żegiestów
szlak turystyczny niebieski Żegiestów – Pusta Wielka (1061 m) – Runek (1082 m) – Przełęcz KrzyżowaKrynica-ZdrójGóra Parkowa (Krynica-Zdrój) (741 m) – PowroźnikLeluchów
szlak turystyczny czarny Żegiestów – Pusta Wielka (1061 m)

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Statut Sołectwa Żegiestów (Załącznik Nr 10 do Uchwały Nr XIII.162.2011 Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 22 września 2011 r.)
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. ws. wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. Nr 0, poz. 200)
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  5. Przeszkole w Żegiestowie
  6. (§6. Statut Uzdrowiska Żegiestów) Uchwała Nr XLV/669/2010 Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 29 czerwca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2010 r. Nr 383, poz. 2649).
  7. (§5. Statut Uzdrowiska Żegiestów) Uchwała Nr XLII/618/2010 Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 31 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2010 r. Nr 193, poz. 1276).
  8. (§2. Statut Uzdrowiska Żegiestów) Uchwała Nr XLII/618/2010 Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 31 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2010 r. Nr 193, poz. 1276).
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1923 r. (Dz.U. z 1924 r. Nr 14, poz. 131).
  10. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  11. OSP Żegiestów na stronie OSP Gminy Muszyna
  12. [https://www.czerwonesamochody.com/details.php?image_id=39953 OSP Żegieswtów na stronie czerwonesamochody.pl
  13. a b Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder. Bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, tom XII, „Galizien”, Wien 1907.
  14. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XII – Województwo Krakowskie i Śląsk Cieszyński, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925.
  15. Statystyka Polski, t. XXVI, Warszawa 1926, Główny Urząd Statystyczny.
  16. Statystyka Polski seria C, z. 88 Warszawa 1938 Główny Urząd Statystyczny.

Linki zewnętrzne[edytuj]