Żelazny Szlak Rowerowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żelazny Szlak Rowerowy
Ilustracja
Żelazny Szlak Rowerowy w Godowie
Dane szlaku
Państwo Polska, Czechy
Długość 43,1[1] km
Typ szlak rowerowy

Żelazny Szlak Rowerowy – okrężny szlak rowerowy na polsko-czeskim pograniczu o długości 43,1 km. Szlak przebiega przez Jastrzębie-Zdrój, gminę Zebrzydowice, Karwinę, gminę Piotrowice koło Karwiny i gminę Godów. Trasa częściowo przebiega starotorzem linii kolejowych nr 159 i 170.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Po 1989 doszło w Polsce do masowego zawieszania i likwidowania nierentownych linii kolejowych. Powodem był nieefektywny, drogi w eksploatacji tabor, niszczejące tory i nadmierna infrastruktura, jak też odpływ pasażerów spowodowany wzrostem liczby samochodów prywatnych[2]. Jednymi ze zlikwidowanych linii były linie łączące Jastrzębie-Zdrój z Wodzisławiem Śląskim i z Zebrzydowicami, na których ruch pasażerski zawieszono 1 czerwca 1997, a na początku XXI wieku również ruch towarowy[3].

Na początku 2016 roku ówczesny wójt gminy Godów zaproponował utworzenie trasy rowerowej na bazie dawnych linii kolejowych w regionie[4]. W 2016 roku na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego został przeprowadzony audyt nieczynnych tras kolejowych pod kątem ich adaptacji na szlaki rowerowe[5], jedną z audytowanych tras była trasa Wodzisław Śląski – Jastrzębie-Zdrój – Zebrzydowice[6].

Pierwszy etap[edytuj | edytuj kod]

Fragment ŻSR otwarty w 2018 roku

Na początku 2017 roku rozpoczęła się wycinka samosiejek rosnących w torowiskach i rowach, a kolidujących z trasą rowerową[7].

25 maja 2017 podpisana została umowa na dofinansowanie budowy pierwszego etapu ŻSR w ramach inicjatywy Interreg w ramach Europejskiego Fundusz Rozwoju Regionalnego[8]. Łączne przyznane dofinansowanie wyniosło 1,12 mln euro[9].

Pod koniec czerwca 2018 gotowy był odcinek trasy biegnący śladem dawnej linii kolejowej nr 159 na terenie Godowa o długości 2,8 km[10], a na początku sierpnia 2 odcinki w Jastrzębiu-Zdroju: 0,37 km po dawnej linii kolejowej nr 159 i 0,625 km po dawnej linii kolejowej nr 170[11]. W ramach tego etapu oddany został do użytku również odcinek po torowisku linii nr 170 w Zebrzydowicach[1].

21 września 2018 odbyło się oficjalne otwarcie szlaku[12].

Drugi etap[edytuj | edytuj kod]

Fragment ŻSR otwarty w 2020 roku

W kwietniu 2018 Komitet Monitorujący Program Interreg V-A Republika Czeska-Polska wydał pozytywną rekomendację odnośnie do przyznania dotacji w wysokości 8,7 mln zł na realizację drugiego etapu budowy Żelaznego Szlaku Rowerowego[13].

W grudniu 2018 ogłoszono przetarg na budowę odcinka trasy biegnącego śladem dawnej linii kolejowej nr 159 na terenie Łazisk o długości 1,4 km[14] oraz na terenie Zebrzydowic śladem dawnej linii kolejowej nr 170[15], a w styczniu 2019 miasto Jastrzębie-Zdrój ogłosiło 4 przetargi na budowę odcinka trasy o łącznej długości 8,5 km[16]. 13 marca 2019 podpisano umowę na realizację odcinka na terenie Łazisk[17]. Z dwumiesięcznym opóźnieniem, 10 września 2020 oficjalnie otwarto drugi etap szlaku, po tym jak zbudowano ścieżkę rowerową na terenie Jastrzębia-Zdroju, łącząc ją ze zbudowanymi wcześniej odcinkami w Zebrzydowicach i Godowie. Koszty całej trasy rowerowej to 36 mln zł, po stronie jastrzębskiej to 21 mln zł, z czego prawie 50 proc. to dofinansowanie z Unii Europejskiej[18].

Plany na przyszłość[edytuj | edytuj kod]

Urząd Gminy Godów czyni starania odnośnie do przejęcia terenu dawnej stacji kolejowej Godów, gdzie miałby powstać kolejny odcinek trasy oraz miejsca odpoczynku[19]. Rozważane jest również przedłużenie trasy do Wodzisławia Śląskiego[20].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Przebieg szlaku

Szlak tworzy pętlę o długości 43,1 km (25,5 km po polskiej stronie i 17,6 km po czeskiej) przebiegającą po stronie polskiej przez Gołkowice, Godów, Jastrzębie-Zdrój (Szotkowice, Moszczenicę i Ruptawę) i Zebrzydowice oraz po stronie czeskiej Karwinę, Piotrowice koło Karwiny i Zawadę[1]. Pomiędzy Godowem a Jastrzębiem-Zdrojem na odcinku 3,3 km trasa biegnie starotorzem linii kolejowej nr 159, a pomiędzy Jastrzębiem-Zdrojem a Zebrzydowicami na odcinku 3 km starotorzem linii kolejowej nr 170[1].

Na części trasy biegnącej po dawnym torowisku znajduje się 5 punktów odpoczynkowych, w tym jeden zadaszony w Jastrzębiu-Zdroju Szotkowicach[1]. W Gołkowicach szlak przebiega obok zabytkowego, drewnianego kościoła św. Anny, a w Karwinie obok zabytkowego pałacu i kościoła[1].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Dawid Keller, Pavlina Badurova i Marian Lebiedzik, Przewodnik – Żelazny Szlak Rowerowy, 2018 [dostęp 2019-01-13] (pol.).
  2. 1.2 Infrastruktura kolejowa. W: Ministerstwo Infrastruktury: DIAGNOZA POLSKIEGO TRANSPORTU. 2011, s. 11–13.
  3. Mapy ogólne. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas Linii Kolejowych Polski 2014. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2014, s. G6. ISBN 978-83-63652-12-8. (pol.)
  4. Rowerem po dawnym szlaku kolejowym – żelaznym szlaku rowerowym, Radio 90.pl, 3 kwietnia 2016 [dostęp 2019-01-20] (pol.).
  5. Stare linie wąskotorówek dla rowerów - Województwo Śląskie, www.slaskie.pl [dostęp 2019-01-31].
  6. Agnieszka Baron, Velo Silesia. Ścieżki rowerowe śladem torów kolejowych w woj. śląskim, Silesion.pl [dostęp 2019-01-31] (pol.).
  7. Rozpoczęła się wycinka drzew pod budowę „Żelaznego szlaku rowerowego”, www.tujastrzebie.pl, 27 lutego 2017 [dostęp 2019-01-20] (pol.).
  8. Godow.pl – Żelazny szlak rowerowy/ Železná cyklotrasa, godow.pl [dostęp 2019-01-16].
  9. Żelazny szlak rowerowy [dostęp 2019-01-30].
  10. Żelazny Szlak Rowerowy w Godowie już gotowy (zdjęcia, wideo), www.tuwodzislaw.pl [dostęp 2019-01-16] (pol.).
  11. I etap Żelaznego Szlaku Rowerowego gotowy, JastrzebieOnline.pl, 3 sierpnia 2018 [dostęp 2019-01-20] (pol.).
  12. Żelazny Szlak Rowerowy, 80dni.pl, 25 września 2018 [dostęp 2019-01-20] (pol.).
  13. Barbara Krawczyk, Są pieniądze na rozbudowę Żelaznego Szlaku Rowerowego, PortalKomunalny.pl, 10 kwietnia 2018 [dostęp 2019-01-27] (pol.).
  14. W Łaziskach powstanie kolejny odcinek trasy rowerowej • Godów, Łaziska, www.nowiny.pl [dostęp 2019-01-16] (pol.).
  15. IR.271.20.2018, 18 grudnia 2018.
  16. Żelazny Szlak Rowerowy: Miasto ogłasza kolejne przetargi, www.tujastrzebie.pl [dostęp 2019-01-16] (pol.).
  17. Godow.pl - Podpisanie umowy na budowę drugiego etapu szlaku rowerowego, godow.pl [dostęp 2019-03-13].
  18. Żelazny Szlak Rowerowy otwarty. JastrzebieOnline.pl, 2020-09-10. [dostęp 2020-09-11].
  19. Z Wodzisławia do Jastrzębia pociągiem. A tory ułożą na nowej ścieżce rowerowej..., 15 lutego 2019.
  20. Z Jastrzębia do Katowic tak, ale nie przez Wodzisław • Wodzisław Śląski, www.nowiny.pl [dostęp 2019-03-29] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]