Żemłosław

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żemłosław
Ilustracja
Pałac Umiastowskich w 2005 r.
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Rejon iwiejski
Wysokość 154 m n.p.m.
Kod pocztowy 231343
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu grodzieńskiego
Żemłosław
Żemłosław
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Żemłosław
Żemłosław
Ziemia54°07′50″N 25°45′55″E/54,130556 25,765278
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Żemłosław (biał. Жамыслаўль) – wieś na Białorusi położona w obwodzie grodzieńskim, w rejonie iwiejskim, opodal Sobotnik, oddalona o kilkanaście kilometrów od Lidy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawniej nazywany Piotrowszczyzną. W XVII w. własność rodziny Żemłłów herbu Topór i od jej nazwiska wieś wraz kilkoma innymi folwarkami została nazwana majątkiem Żemłowskim, a później Żemłosławiem.

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII w. w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiego[1]. Majątek Żemłosław powstał z drobnych folwarków należących do dóbr Kondraciszek[2].

Po bezpotomnej śmierci Marcjana Żemłły w 1728 r. majątek przechodzi w ręce kasztelanki połockiej Ludwiki z Paców Niemirowiczowej-Szczyttowej, która przekazuje go swojemu synowi, staroście witagolskiemu i szambelanowi JKM Stanisława Augusta, Krzysztofowi Niemirowiczowi-Szczyttowi (1784). Następnie majątek dziedziczy syn Krzysztofa – Józef Niemirowicz-Szczytt, marszałek mozyrski. Rezydencję Niemirowiczowów-Szczyttów w Żemłosławiu stanowił bogato wyposażony duży pałac z drzewa brusowego o czterech gankach. W parku pałacowym naprzeciw drzwi z salonu znajdowała się drewniana kaplica. W 1806 r. Józef Niemirowicz-Szczytt sprzedał Żemłosław sędziemu ziemskiemu mozyrskiemu Antoniemu Kieniewiczowi, który w kilka miesięcy później (04.01.1807 r.) sprzedał go Jakubowi Umiastowskiemu[3].

Nowy właściciel przystąpił do rozbudowy pałacu Niemirowiczów-Szczyttów. Klasycystyczny pałac Umiastowskich (powstały ok. 1863 do 1877 r.) – według projektu Leandra Marconiego – wzorowany jest na pałacu w Łazienkach Królewskich w Warszawie[3]. Otaczał go piękny park urządzony przez francuskiego ogrodnika Jamme.

Żemłosław był na przełomie wieków XIX i XX przykładem idealnie prowadzonego majątku ziemskiego. Wyrabiane tam sery szwajcarskie cieszyły się ogromną sławą. Gorzelnia, która powstała w tamtych czasach działa i współcześnie.

Najznamienitszym dziedzicem Żemłosławia był Władysław hrabia Umiastowski (zm. 1905) wraz ze swą małżonką Janiną z hrabiów Ostroróg-Sadowskich, autorką wspomnień Szmat ziemi i życia... wydanych w Wilnie w 1928 r. pod pseudonimem „Nałęcz”. Po śmierci męża, hrabina utworzyła w Żemłosławiu „Żemłosławską Fundację Naukową hrabiostwa Umiastowskich” przy Uniwersytecie Wileńskim „Stefana Batorego”.

Urodził się tu Tadeusz Sokołowski – oficer Wojska Polskiego, uczestnik III powstania śląskiego i II wojny światowej (cichociemny), polski jeździec, olimpijczyk z Berlina 1936.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 89.
  2. a b Czesław Jankowski, Powiat Oszmiański, Petersburg 1898, s. 160–169

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Jankowski, Powiat Oszmiański, Petersburg 1898, s. 160–169
  • Kazimierz Niechwiadowicz, Żemłosław. Wydawnictwo Gawia 2005. ​ISBN 83-920882-3-9

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]