Żerdziny (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żerdziny
wieś
Ilustracja
Żerdziny
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Pietrowice Wielkie
Wysokość 250 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) 415
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 47-480
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0218986
Położenie na mapie gminy Pietrowice Wielkie
Mapa lokalizacyjna gminy Pietrowice Wielkie
Żerdziny
Żerdziny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żerdziny
Żerdziny
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Żerdziny
Żerdziny
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Żerdziny
Żerdziny
Ziemia50°05′48″N 18°08′54″E/50,096667 18,148333
Strona internetowa

Żerdziny (niem. Schardzin[1]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie. Leżą na wysokości 250 m n.p.m. (jeden z najwyższych punktów wysokościowych w gminie Pietrowice Wielkie), w odległości 4 km od Raciborza w kierunku północno-zachodnim.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Inne odmiany nazwy Żerdziny spotykane w dokumentach to: Szardyna (1350), Zarzyna (1383), Scherdze, Schardyc, Zarzin, czy obecne w mowie potocznej po dziś dzień Szardziny (od Schardziny). Ustalenie nazwy wioski jest dość trudne. Możliwe jest jej pochodzenie od rdzenia żar, oznaczającego pożar, gorąco lub żar, czy stojącej blisko żarzyny ofiary całopalnej. Wtedy nazwa oznaczałaby miejsce składania ofiar lub też obszar powstały po pożarze np. lasu.

Żerdziny mogły też oznaczać, co jest bardziej prawdopodobne, osadę ogrodzoną żerdziami po wykarczowanych wokoło lasach, względnie zbudowań na żerdziach. Nazwa Szardyna i Szardziny może również wskazywać na szarość domów lub otoczenia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Żerdziny wspomniane zostały po raz pierwszy w dokumencie z 10 kwietnia 1350 roku, w którym to książę Mikołaj potwierdza ofiarowanie przez kanonika Gerlacha 4 łanów ziemi położonych w Szardynie (Żerdzinach) jako dotacji na ołtarz św. Małgorzaty w kaplicy zamkowej w Raciborzu. Ziemia ta obejmuje pole wykarczowane i niewykarczowane oraz ugory ze wszystkimi dochodami i prawami jak również stodołami i zagrodami należącymi do tej ziemi (im Gola vive Scherzina prope villam Paulow). Pierwsza osada powstała najpierw na skrzyżowaniu pól w odległości około 300 m. od obecnej wioski w kierunku Pietrowic Wielkich. Na początku stały tam tylko dwie chałupy. Wokół znajdował się las. Brak wody spowodował, że mieszkańcy przenieśli się i założyli osadę w obecnym miejscu. Osadnicy, którzy później rozbudowali wioskę przywędrowali z Cyprzanowa. Ludzie ci byli właścicielami północnych cyprzanowskich pól. Tam, gdzie wybudowano wiejską studnię było dużo lisich nor, a pole to było własnością kościelnego z Janowic. Później zbudowane już były 23 domy. Mieszkańcy tej małej wsi zajmowali się uprawą roli i karczowaniem lasu.

W 1880 roku w Żerdzinach naliczono 23 konie i 97 sztuk bydła. W 1881 roku 1 grudnia w Żerdzinach mieszkało już 211 ludzi, zaś w 1885 roku według spisu ludności Żerdziny posiadały 316 mieszkańców, w tym 150 mężczyzn i 166 kobiet. Mieszkańcy tworzyli 62 rodziny mieszkające w 42 domach. Jeżeli chodzi o język to 2 mieszkańców używało mowy morawskiej, 3 mieszkańców mowy niemieckiej, a 311 mieszkańców przyznawało się do mowy polskiej. Cała wioska była wyznania katolickiego.

W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Hohenau[1].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Na początku XXI wieku Żerdziny były rozbudowującą się wioską, liczącą 400 mieszkańców. Atutami dla nowych mieszkańców była mała odległość od Raciborza oraz spokój, gdyż główne drogi omijały wioskę.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś przebiega turystyczny Szlak Husarii Polskiej.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b M. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 104.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • www.zerdziny.republika.pl