Żołnierze kosmosu

Żołnierze kosmosu

Starship Troopers

Gatunek	science-fiction akcja thriller
Data premiery	4 listopada 1997 3 kwietnia 1998 (Polska)
Kraj produkcji	USA
Język	angielski
Czas trwania	129 minut
Reżyseria	Paul Verhoeven
Scenariusz	Edward Neumeier
Główne role	Casper Van Dien Jake Busey Dina Meyer Denise Richards
Muzyka	Basil Poledouris
Zdjęcia	Jost Vacano
Montaż	Mark Goldblatt Caroline Ross
Produkcja	Alan Marshall Jon Davison
Wytwórnia	TriStar Pictures Touchstone Pictures Big Bug Pictures
Dystrybucja	TriStar Pictures
Budżet	100 mln USD
Kontynuacja	Żołnierze kosmosu 2: Bohater federacji (2004)

Żołnierze kosmosu (ang. Starship Troopers) – amerykański film fantastycznonaukowy z 1997 roku w reżyserii Paula Verhoevena. Obraz powstał na motywach powieści Roberta A. Heinleina pod tym samym tytułem (w Polsce wydanej jako Kawaleria kosmosu), a w roli głównej wystąpił Casper Van Dien.

Opis fabuły

Akcja filmu toczy się w niedalekiej przyszłości, w zmilitaryzowanym niedemokratycznym społeczeństwie, kiedy to przepustką do zostania obywatelem i kariery społecznej jest służba w wojsku. Johnny Rico, ku dezaprobacie rodziny, decyduje się wstąpić do armii. Zrobi wszystko, by być jak najbliżej swojej ukochanej Carmen, która kształci się na pilota statków kosmicznych. Wkrótce Ziemia zostaje zaatakowana przez przedstawicieli obcej cywilizacji – ogromne, zabójcze owady. Federacja rządząca Ziemią wypowiada wojnę owadom. Młodzi ludzie, którzy właśnie wstąpili do armii, zostają wysłani do krwawej walki w obcym układzie planetarnym.

Obsada

• Casper Van Dien – John „Johnny” Rico
• Dina Meyer – Dizzy Flores
• Denise Richards – Carmen Ibanez
• Jake Busey – Ace Levy
• Neil Patrick Harris – Carl Jenkins
• Patrick Muldoon – Zander Barcalow
• Clancy Brown – Zim
• Michael Ironside – Jean Rasczak
• Seth Gilliam – Sugar Watkins
• Bruce Gray – Marshal Dienes
• Marshall Bell – generał Owen

Produkcja

Hrabstwo Natrona w Wyoming, gdzie kręcono poszczególne sceny

Geneza i scenariusz

Początkowy pomysł na film powstał w głowie scenarzysty Edwarda Neumeiera, który zaproponował historię o żołnierzach walczących z kosmicznymi insektami. Scenariusz, zatytułowany Bug Hunt at Outpost 7, łączył elementy komedii, filmu dla nastolatków oraz motywów ksenofobicznych i szowinistycznych. Według relacji Neumeiera, inspiracją dla stworzenia wrogiej rasy owadopodobnych istot były lęki jego żony przed owadami.

Scenariusz trafił do wytwórni TriStar Pictures, gdzie producent Jon Davison zwrócił uwagę na jego podobieństwo do powieści Roberta A. Heinleina Starship Troopers (wydanej w Polsce jako Kawaleria kosmosu), opublikowanej w 1959. Książka Heinleina, która od momentu premiery budziła kontrowersje ze względu na niejednoznaczne przesłanie i militarystyczną ideologię, stała się podstawą do adaptacji. Autor sam przyznawał, że powieść była „eksperymentem myślowym” dotyczącym funkcjonowania ludzkości w obliczu zagrożenia zewnętrznego. Neumeier i Davison, po uzyskaniu praw do ekranizacji, przerobili scenariusz, aby był on adaptacją powieści Heinleina.

Reżyseria i wizja artystyczna

Do reżyserii filmu wybrano Paula Verhoevena, holenderskiego reżysera znanego z łączenia widowiskowej akcji z politycznym komentarzem, m.in. w filmie RoboCop (1987). Verhoeven, który dorastał w okupowanej przez III Rzeszę Holandii, odrzucił militarystyczne przesłanie powieści Heinleina. Według jego relacji, po przeczytaniu kilku rozdziałów książki, uznał ją za zbyt silnie promującą militaryzm i totalitarne formy władzy. W związku z tym poprosił Neumeiera o streszczenie fabuły i postanowił stworzyć satyryczną wizję totalitarnego społeczeństwa, a nie poważną adaptację.

Wizualnie film łączy estetykę inspirowaną propagandą nazistowską (np. idealizacja wyglądu aktorów, którzy mieli „aryjskie” rysy twarzy) z elementami filmu dla nastolatków, takimi jak sceny szkolne, miłosne wątki i klimat teen movie. Wpływ na całość wywarł również esej Susan Sontag z 1975, Fascyujący faszyzm, w którym autorka identyfikuje kluczowe aspekty nazizmu, takie jak kult piękna, fetyszyzacja odwagi, odrzucenie intelektu oraz służenie społeczności kosztem własnego „ja”.

Odbiór i kontrowersje

Po premierze w 1997 film spotkał się z kontrowersjami, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, gdzie został oskarżony o promowanie faszyzmu ze względu na estetyczne nawiązania do III Rzeszy oraz brak jednoznacznej krytyki wojny. Według niektórych krytyków, film mógł być odebrany jako gloryfikujący militaryzm, zwłaszcza że główny bohater, Johnny Rico, pozostaje lojalny wobec ideologii Federacji Ziemi aż do końca.

W USA, gdzie film był reklamowany jako poważne science fiction, sprzedaż biletów spadła w drugim tygodniu wyświetlania. Natomiast w Wielkiej Brytanii, gdzie podkreślano jego satyryczny charakter, odbiór był bardziej pozytywny. Z czasem Żołnierze kosmosu zyskali status filmu kultowego, a ich interpretacja jako satyry politycznej stała się powszechnie akceptowana.

Linki zewnętrzne

• Żołnierze kosmosu w bazie IMDb (ang.)
• Żołnierze kosmosu w bazie Filmweb