Żołynia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żołynia
Centrum Żołyni z dworcem autobusowym
Centrum Żołyni z dworcem autobusowym
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat łańcucki
Gmina Żołynia
Liczba ludności (2013) 5188[1]
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 37-110
Tablice rejestracyjne RLA
SIMC 0667750
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Żołynia
Żołynia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żołynia
Żołynia
Ziemia 50°10′43″N 22°19′27″E/50,178611 22,324167
Strona internetowa miejscowości

Żołyniawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Żołynia; siedziba gminy Żołynia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

W nocy 24 na 25 kwietnia 1943 r. doszło do największej akcji bojowej Armii Krajowej obwodu łańcuckiego, tj. odbicia więźniów z aresztu w Żołyni.

16 sierpnia 1943 roku oddział Gwardii Ludowej "Iskra" pod dowództwem Jana Paducha ps. "Janek" opanował miejscowość. Zniszczono urząd gminny i pocztowy, mleczarnię i rozpędzono komisję przygotowującą listy mieszkańców do deportacji[2].

4 czerwca 1943 roku Niemcy przeprowadzili pacyfikację, podczas której zamordowano 14 osób.

Znane osoby z Żołyni[edytuj]

  • Władysław Cieśla - Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata
  • Franciszek Frączek - polski malarz i grafik
  • ks. Tadeusz Mach - urodzony w Żołyni[3],
  • ks. Józef Lach (1913-1989) - święcenia kapłańskie w 1938 r. Pierwszą jego placówka była Żołynia, gdzie był w AK i gdzie się ukrywał. Po wojnie w par. Gajków, później przez 30 lat proboszcz w Świebodzicach.
  • Józef Bosak - Muzyk ludowy[4].
  • Władysław Młynek - poeta, autor między innymi utworu "Opis Żołyni" z 1905 roku.

Przyroda[edytuj]

W Żołyni, przy drodze do Białobrzegów, rośnie najgrubsza w Polsce sosna zwyczajna o pojedynczym pniu. To monumentalne drzewo ma pień o obwodzie 442 cm (w 2016)[5] , wysokość - 14,5 m (w 2013)[6]. Z drzewem wiąże się legenda, jakoby pod sosną wypoczywał Król Jan III Sobieski (sosna jest prawdopodobnie znacznie młodsza, szacuje się jej wiek na 250 lat).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Józef Bolesław Gargas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942 – 1945” Wydawnictwo MON 1971 str. 357
  3. Strona diecezji sandomierskiej
  4. 65-lecie pracy twórczej Józefa Bosaka
  5. Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych (RPDP): Sosna Jana Sobieskiego (pol.). [dostęp 2016-04-16].
  6. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński. Drzewa Polski. 2016. s.92

Linki zewnętrzne[edytuj]

Monument Adama Mickiewicza