Przejdź do zawartości

Żoruchowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Żoruchowo
wieś
Ilustracja
Dwór w Żoruchowie
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

słupski

Gmina

Główczyce

Liczba ludności (2024)

393[1]

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

76-220[2]

Tablice rejestracyjne

GSL

SIMC

0744864[3]

Położenie na mapie gminy Główczyce
Mapa konturowa gminy Główczyce, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Żoruchowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko górnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Żoruchowo”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Żoruchowo”
Położenie na mapie powiatu słupskiego
Mapa konturowa powiatu słupskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Żoruchowo”
Ziemia54°34′16″N 17°11′23″E/54,571111 17,189722[4]
Multimedia w Wikimedia Commons

Żoruchowo (kaszb. Żorëchòwò lub też Żarchòwò[5], niem. Sorchow[6]) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce[3][7]. Ma status sołectwa[8].

Znajduje się tu klasycystyczny pałac z 1833 roku z parkiem leśnym o powierzchni około 4 ha.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Nazwa

[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości ma pochodzenie słowiańskie i charakter dzierżawczy. Powstała przez dodanie do nazwy osobowej *Żoruch lub *Zirach (por. kasz. dial. żôr „żuraw”) formantu -owo[9]. Friedrich Lorentz odnotował formę nazwy w lokalnych gwarach słowińskich: Žʉ̀ɵ̯räχɵvɵ wraz z nazwami mieszkańców: Žʉ̀ɵ̯räχɵvjȯu̯n, Žʉ̀ɵ̯räχɵvjȯu̯nkă „żoruchowianin, żoruchowianka”[10]. Niemiecka nazwa Sorchow jest adaptacją fonetyczną pierwotnej nazwy słowiańskiej[9].

Rada Języka Kaszubskiego proponuje kaszubską formę nazwy Żorëchòwò[11].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium

[edytuj | edytuj kod]
  • Początkowo miejscowość była lennem rodu von Janitz i von Bandemerów[12].
  • 1717 rok - właścicielami dóbr byli: Peter Gentzlaff von Janitz, Frid. Asmus von Bandemer i Capt. Frentz Ludwig von Rexin[12].
  • 1780 rok - rotmistrz Johann Diterich von Janitz posiadał cały majątek[12].
  • 1784 rok - we wsi były trzy folwarki, 5 chłopów, 7 kosetów i 21 dymów[12].
  • 1793 rok - majątek należał do rodziny von Mitzlaff[12].
  • 1804 rok - właścicielem majątku był przedstawiciel z rodu von Braunschweig z Kołobrzegu[12].
  • 1841 rok - panem na Żoruchowie, Podolu Wielkim i Wolini był Philipp von Braunschweig, a od 1855 roku jego najstarszy syn Richard. Po ojcu dobra przejął Barnim i po jego śmierci w 1905 roku majątek przeszedł na najstarszego syna - Egona, który był ostatnim właścicielem wsi i gospodarował tu do 1945 roku[12].
  • 1 Grudnia 1871 roku - we wsi było 12 budynków mieszkalnych, 21 gospodarstw i żyło tu 110 mieszkańców (4 lata wcześniej było ich 117)[12].
  • 1939 rok - wieś miała powierzchnię 1488 ha i mieszkało tu 310 ludzi[12].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Raport o stanie gminy Główczyce w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 14-15
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1646 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 163968.
  5. ↑ Friedrich Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem, Instytut Zachodnio-Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim, 1923, s. 155 (pol.).
  6. ↑ Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  7. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  8. ↑ BIP gminy, sołectwa i sołtysi
  9. 1 2 Witold Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1993, s. 124.
  10. ↑ Friedrich Lorentz, Slovinzisches Wörterbuch: zweiter Teil: P-Z : Orts- und Personennamen. Nachträge, Unsichere Wörter, Sankt Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1912, s. 1540.
  11. ↑ Felicja Baska-Borzyszkowska i inni, Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2017, s. 226, ISBN 978-83-62137-50-3.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 POWIAT SŁUPSKI [online], web.archive.org, 2011 [dostęp 2024-06-06] [zarchiwizowane z adresu 2011-01-01].
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Żoruchowo&oldid=79604866”