Żuraw białogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żuraw białogłowy
Grus monacha[1]
Temminck, 1835
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd żurawiowe
Rodzina żurawie
Podrodzina żurawie
Rodzaj Grus
Gatunek żuraw białogłowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     okres lęgowy

     zimowiska

Żuraw białogłowy (Grus monacha) – gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi (Gruidae). Występuje we wschodniej Azji. Narażony na wyginięcie. Nie wyróżnia się podgatunków[3][4].

Morfologia

Długość ciała wynosi około 100 cm, rozpiętość skrzydeł 160–180 cm. Masa ciała samców waha się między 3280–4870 g, zaś samic 3400–3740 g. Tęczówka pomarańczowa do czerwonej. Głowa i szyja do połowy białe. Czoło czarne, zaś na wierzchu głowy z przodu czerwona czapeczka z nagiej skóry. Dziób żółty. Pozostałe części ciała szare, lotki nieco ciemniejsze[3].

Zasięg występowania

Gatunek wędrowny. Miejsca lęgowe mieszczą się w południowo-wschodniej Rosji oraz północnych Chinach (w prowincji Heilongjiang). Zimuje przeważnie w południowej Japonii (około 80% populacji wybiera właśnie Japonię na zimowiska[5]), poza tym w Korei Południowej i wschodnio-środkowych Chinach. W okresie lęgowym spotykany na wyizolowanych bagnach oraz terenach podmokłych na dużych wysokościach; osobniki niegniazdujące przebywają w otwartych terenach trawiastych. Zimuje na wybrzeżach rzek i płytkich jezior, trawiastych bagnach, polach ryżowych i innych terenach rolniczych[3].

Behawior

Na terenach lęgowych żywi się roślinami wodnymi, jagodami, owadami, żabami i salamandrami. W zimie zjada kłącza, nasiona i zboża oraz ryż. Zawołanie wysokie i głośne[3].

Lęgi

Składanie jaj przypada na późny kwiecień lub wczesny maj. Gniazdo zbudowane jest z wilgotnego mchu, torfu, łodyg turzyc oraz patyków brzozowych lub modrzewiowych. W zniesieniu zwykle dwa jaja. Inkubacja trwa 27–30 dni. Młode w pełni opierzone po około 75 dniach. Dojrzałość płciową żurawie białogłowe uzyskują w wieku 3–4 lat[3].

Status zagrożenia

IUCN uznaje żurawia białogłowego za gatunek narażony na wyginięcie (VU, Vulnerable) nieprzerwanie od 2000 roku (stan w 2016). Głównym zagrożeniem dla tych ptaków jest utrata siedlisk związana z osuszaniem mokradeł celem uzyskania miejsca pod uprawy oraz budową tam (w tym Tamy Trzech Przełomów). W dwóch lokacjach w Chinach pola ryżowe zamieniono na uprawy bawełny, co również przyczyniło się do spadku populacji. Na jednym z zimowisk w Japonii wskutek dokarmiania żurawi białogłowych tworzą się ich nienaturalnie duże skupiska, co powoduje ryzyko gwałtownego spadku populacji, np. gdy wystąpi epidemia. W Chinach ptakom grozi również zanieczyszczenie wód, rozporzestrzenianie się gatunku inwazyjnego trawy Spartina alterniflora, zatrucie pestycydami, niepokojenie przez ludzi i nadmierny połów ryb[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grus monacha, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Grus monacha. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e Archibald, G.W., Meine, C.D. & Kirwan, G.M.: Hooded Crane (Grus monacha). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 11 stycznia 2016]. (12 sierpnia 2013 – pełna wersja dostępna za darmo w ramach Species of the Month)
  4. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-01].
  5. a b Hooded Crane Grus monacha. BirdLife International. [dostęp 11 stycznia 2016].