Żurowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żurowa
Zabytkowy kościół św. Małgorzaty
Zabytkowy kościół św. Małgorzaty
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Szerzyny
Liczba ludności (2007) 1300
Strefa numeracyjna (+48) 14
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0832568
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Żurowa
Żurowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żurowa
Żurowa
Ziemia49°49′34″N 21°10′08″E/49,826111 21,168889

Żurowa – wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Szerzyny.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralnymi częściami wsi są: Dobrociny, Na Kamieniu, Niwy, Nowy Świat, Podjurze i Podlesie[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Żurowa leży na Pogórzu Ciężkowickim, po południowej stronie Pasma Brzanki. W obrębie przysiółka Dobrociny znajduje się najwyższe wzniesienie wsi: Kamionka (517 m n.p.m.). Na południowy wschód od centrum wsi, w niewielkim lesie znajduje się piaskowcowa skała Borówka, mająca postać dwóch baszt (wyższa o wysokości 20 m), połączonych grzędą skalną[2]. Miejscowość graniczy z Ryglicami, Swoszową, Ołpinami i Olszynami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Żurowa została lokowana przez Kazimierza Wielkiego w 1368 roku na prawie niemieckim, jako wieś królewska w starostwie bieckim[3]. Należała wówczas do parafii w Ołpinach. W latach 1595–1602 zbudowano, istniejący do dziś, kościół pod wezwaniem św. Małgorzaty, w późniejszych wiekach był restaurowany i rozbudowywany[4]. Samodzielną parafię w Żurowej erygowano w 1807 roku[5]. 1 lutego 1884 roku rozpoczęła działalność jednoklasowa Szkoła Ludowa, 4 września 1899 roku oddano do użytku murowany budynek szkoły[6].

W XIX wieku we wsi rozwijało się bednarstwo, wyrób drobnych przedmiotów z drewna oraz tkactwo i sadownictwo. W Żurowej znajdował się drewniany dwór i folwark, w 1900 roku wybudowano tartak i młyn[3]. W 1936 roku, pod przewodnictwem ówczesnego właściciela dworu, Józefa Budzynia, powstała spółdzielnia zrzeszająca miejscowych rzemieślników[potrzebny przypis].

W czasie II wojny światowej w okolicznych lasach działała partyzantka. Za karę Niemcy wywieźli większość mężczyzn do przymusowej roboty w III Rzeszy. Przez okres wojny liczba mieszkańców zmniejszyła się o ok. 400 osób. Żurowa została wyzwolona spod okupacji niemieckiej 17 stycznia 1945 roku[7].

Po II wojnie światowej w wyniku reformy rolnej rozparcelowano majątek dworski między chłopów. Powstała szkoła podstawowa, Dom Strażaka, biblioteka, ośrodek zdrowia oraz Spółdzielnia Pracy Przemysłu Ludowego i Artystycznego, kontynuująca działalność przedwojennej spółdzielni (od 2006[8] roku jest to spółka: Przemysł Drzewny Żurowa Sp. z o.o.)[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr TERYT, eteryt.stat.gov.pl [dostęp 2018-01-12] (pol.).
  2. Gmina Szerzyny [dostęp 5 października 2009]
  3. a b c Gmina Szerzyny - Oficjalny portal Gminy Szerzyny - Żurowa, szerzyny.pl [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  4. Parafia Św. Małgorzaty PM w Żurowej, www.zurowa-wiz.diecezja.tarnow.pl [dostęp 2018-01-13] (ang.).
  5. Marek Sztorc, Żurowa, kościół św. Małgorzaty, www.tarnowskiekoscioly.net [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  6. Historia Szkoły, www.spzurowa.pl [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  7. Żurowa w pigułce – przeczytaj!, „Portal o Żurowej”, 26 lutego 2008 [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  8. Przemysł Drzewny Żurowa, www.zurowa.pl [dostęp 2018-01-13] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]