Żurowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żurowa
Zabytkowy kościół św. Małgorzaty
Zabytkowy kościół św. Małgorzaty
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Szerzyny
Liczba ludności (2007) 1300
Strefa numeracyjna (+48) 14
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0832568
Położenie na mapie gminy Szerzyny
Mapa lokalizacyjna gminy Szerzyny
Żurowa
Żurowa
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Żurowa
Żurowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Żurowa
Żurowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żurowa
Żurowa
Ziemia49°49′34″N 21°10′08″E/49,826111 21,168889

Żurowa – wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Szerzyny.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralnymi częściami wsi są: Dobrociny, Na Kamieniu, Niwy, Nowy Świat, Podjurze i Podlesie[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Żurowa leży na Pogórzu Ciężkowickim, po południowej stronie Pasma Brzanki. W obrębie przysiółka Dobrociny znajduje się najwyższe wzniesienie wsi: Kamionka (517 m n.p.m.). Na południowy wschód od centrum wsi, w niewielkim lesie znajduje się piaskowcowa skała Borówka, mająca postać dwóch baszt (wyższa o wysokości 20 m), połączonych grzędą skalną[2]. Miejscowość graniczy z Ryglicami, Swoszową, Ołpinami i Olszynami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Żurowa została lokowana przez Kazimierza Wielkiego w 1368 roku na prawie niemieckim, jako wieś królewska w starostwie bieckim[3]. Należała wówczas do parafii w Ołpinach. W latach 1595–1602 zbudowano, istniejący do dziś, kościół pod wezwaniem św. Małgorzaty, w późniejszych wiekach był restaurowany i rozbudowywany[4]. Samodzielną parafię w Żurowej erygowano w 1807 roku[5]. 1 lutego 1884 roku rozpoczęła działalność jednoklasowa Szkoła Ludowa, 4 września 1899 roku oddano do użytku murowany budynek szkoły[6].

W XIX wieku we wsi rozwijało się bednarstwo, wyrób drobnych przedmiotów z drewna oraz tkactwo i sadownictwo. W Żurowej znajdował się drewniany dwór i folwark, w 1900 roku wybudowano tartak i młyn[3]. W 1936 roku, pod przewodnictwem ówczesnego właściciela dworu, Józefa Budzynia, powstała spółdzielnia zrzeszająca miejscowych rzemieślników[potrzebny przypis].

W czasie II wojny światowej w okolicznych lasach działała partyzantka. Za karę Niemcy wywieźli większość mężczyzn do przymusowej roboty w III Rzeszy. Przez okres wojny liczba mieszkańców zmniejszyła się o ok. 400 osób. Żurowa została wyzwolona spod okupacji niemieckiej 17 stycznia 1945 roku[7].

Po II wojnie światowej w wyniku reformy rolnej rozparcelowano majątek dworski między chłopów. Powstała szkoła podstawowa, Dom Strażaka, biblioteka, ośrodek zdrowia oraz Spółdzielnia Pracy Przemysłu Ludowego i Artystycznego, kontynuująca działalność przedwojennej spółdzielni (od 2006[8] roku jest to spółka: Przemysł Drzewny Żurowa Sp. z o.o.)[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr TERYT, eteryt.stat.gov.pl [dostęp 2018-01-12] (pol.).
  2. Gmina Szerzyny [dostęp 5 października 2009]
  3. a b c Gmina Szerzyny - Oficjalny portal Gminy Szerzyny - Żurowa, szerzyny.pl [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  4. Parafia Św. Małgorzaty PM w Żurowej, www.zurowa-wiz.diecezja.tarnow.pl [dostęp 2018-01-13] (ang.).
  5. Marek Sztorc, Żurowa, kościół św. Małgorzaty, www.tarnowskiekoscioly.net [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  6. Historia Szkoły, www.spzurowa.pl [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  7. Żurowa w pigułce – przeczytaj!, „Portal o Żurowej”, 26 lutego 2008 [dostęp 2018-01-13] (pol.).
  8. Przemysł Drzewny Żurowa, www.zurowa.pl [dostęp 2018-01-13] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]