Żydokomuna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polski plakat antybolszewicki. Biuro Propagandy Wewnętrznej. 31 VIII 1920.
Polski plakat z czasów wojny polsko-bolszewickiej

Żydokomuna – teoria spiskowa i antysemicki stereotyp przypisujący Żydom główną rolę w stworzeniu komunizmu, który miał otworzyć im drogę do zdobycia władzy nad całym światem.

Określenie to zdobyło popularność wśród przeciwników leninizmu w czasie wojny domowej w Rosji[1]. W latach dwudziestych termin zdobył popularność na świecie i stał się jednym z ważniejszych elementów ideologii i propagandy nazistowskiej (niem. Jüdischer Bolschewismus)[2].

W Polsce określeniem Żydo-Komuny posługiwała się w swej propagandzie Narodowa Demokracja już w 1920 r.[3] Slogan używany też był jako nazwa grupy lub organizacji lewicowej o prawdziwej lub rzekomej przewadze Żydów we władzach. Przypisywana Komunistycznej Partii Polski, a następnie Urzędowi Bezpieczeństwa.

Etymologia[edytuj]

Pojęcie to pojawiło się na przełomie drugiego i trzeciego dziesięciolecia XX wieku, w związku z przypisywanemu Żydom kierowaniem ruchem komunistycznym – tak w Rosji Radzieckiej, czyli późniejszym ZSRR – jak i w Polsce.

Po II wojnie światowej[edytuj]

Udział Żydów na eksponowanych stanowiskach we władzach oraz w organach bezpieczeństwa w Polsce ludowej przyczynił się do pogłębienia tego stereotypu w okresie powojennym[4]. Według dostępnych danych administracyjnych, 37,1% kierowniczej kadry Resortu Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944–1954 w Polsce stanowili Żydzi i osoby pochodzenia żydowskiego[5][6].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Philip Mendes, „Jews, Antisemitism and Communism: A Self–Fulfilling Prophecy”, Australian Journal of Jewish Studies 18 (2004) 79-96.
  2. André Gerrits, The Myth of Jewish Communism: A Historical Interpretation, Peter Lang, 2009, s. 15 i nast.
  3. Bożena Keff, Antysemityzm. Niezamknięta historia, 2013, s. 223.
  4. żydokomuna. Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2016-12-08].
  5. profesor Krzysztof Szwagrzyk: Twarze bezpieki w PRL w latach 1944–1956. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2005. ISBN 83-89078-94-5. Cytat: Tabela 1. Narodowość i przynależność służbowa kierowniczej kadry RBP/MBP w latach 1944–1954 Narodowość i przynależność służbowa Liczba osób Udział proc. polska 221 49,1% żydowska 167 37,1% oficerowie sowieccy 46 10,2% ukraińska 5 1,1% białoruska 4 0,9% rosyjska 1 0,2% inne222 4 0,9% brak danych 2 0,5% Razem 450 100.
  6. Krzysztof Szwagrzyk: Żydzi w kierownictwie UB. Stereotyp czy rzeczywistość?.

Bibliografia[edytuj]