Żydowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żydowce
Część miasta Szczecina
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Miasto Szczecin
Dzielnica Prawobrzeże
W granicach Szczecina 1939
SIMC 0978728
Tablice rejestracyjne ZS
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Żydowce
Żydowce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żydowce
Żydowce
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Żydowce
Żydowce
Ziemia53°20′51″N 14°34′29″E/53,347458 14,574847
Portal Portal Polska

Żydowce (niem. Sydowsaue) – prawobrzeżna część miasta Szczecina[1] na osiedlu Żydowce-Klucz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze ślady bytności człowieka na terenie Żydowiec pochodzą z okresu neolitu. Odkryto tu znaleziska wiązane z kulturą pucharów lejkowatych. Osadnictwo występowało tu głównie w neolicie oraz w epoce brązu (kultura łużycka).

Żydowce zostały założone w 1750 roku przez radcę Kamery Wojenno-Skarbowej Richarda Christopha Sydowa, w ramach zarządzenia króla Prus Fryderyka II z 1747 roku, nakazującego zasiedlić tereny nad Regalicą. Według umowy z 30 czerwca 1747 o czynszu wieczystym, potwierdzonej przez króla dn. 25 lipca, Żydowce zostały odsprzedane za sumę 411 talarów 7 groszy i 6 fenigów czynszu wieczystego przez Pomorską Kamerę Wojenno-Skarbową (niem. Pommersche Kriegs- und Domainen- Kammer) w Szczecinie radcy wojennemu Richardowi Christophowi Sydow, który był również głównym dzierżawcą urzędu w Kołbaczu. W czasie wojny siedmioletniej, w 1758 roku, wieś została spalona przez wojska rosyjskie. Żydowce odbudowano, lecz w 1813 roku ponownie została zniszczona przez wojska francuskie.

Żydowce były jednym z najbardziej dochodowych majątków ówczesnego powiatu gryfińskiego. W 1865 roku 2/3 znakomitych łąk w Żydowcach, położonych przy Regalicy i podzielonych na małe parcele zostało wydzierżawionych za 4000 talarów rocznie. Dochody przynosiła również reszta gruntów, dzięki czemu wartość majątku oszacowano na 120 tys. talarów. W 1868 roku wieś liczyła 438 mieszkańców, 36 domów mieszkalnych i 61 budynków gospodarczych. Ziemia podzielona była na 311 parceli, w sumie 424 morgi. We wsi funkcjonowała również cegielnia.

W 1903 roku powstała fabryka sztucznego jedwabiu należąca do hrabiego Guido Henckel von Donnersmarck. W 1911 roku fabrykę rozbudowano i wybudowano domy dla pracowników i urzędników. Wraz z rozbudową fabryki w latach 1911-1912 umocniono nabrzeża przeładunkowe przy fabryce sztucznego jedwabiu, a następnie w latach 1913-1914 wykonano regulację Regalicy, umacniając linię brzegową Żydowiec. W roku 2000 nastąpiła upadłość „Wiskord” S.A.

W czasie II wojny światowej Żydowce odniosły duże zniszczenia w zabudowie mieszkalnej i przemysłowej. Zostały poważnie uszkodzone w nocnych nalotach bombowców alianckich z 3/4, 13/14 i 25/26 sierpnia 1944 roku[2]. Zdobycie Żydowiec nastąpiło 18.03.1945 r. po walkach oddziałów piechoty radzieckiej wspieranej przez artylerię polską[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Żydowce (pol.). W: Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-08-12].
  2. http://encyklopedia.szczecin.pl/wiki/Żydowce
  3. Okolice Szczecina, Wydawnictwo PTTK "Kraj" Sp. z o.o. Warszawa 2000 ​ISBN 83-7005-424-2

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]