Żydowo (powiat gnieźnieński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żydowo
Herb
Herb Żydowa
Dwór
Dwór
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat gnieźnieński
Gmina Czerniejewo
Liczba ludności 1700
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PGN
SIMC 0581907
Położenie na mapie gminy Czerniejewo
Mapa lokalizacyjna gminy Czerniejewo
Żydowo
Żydowo
Położenie na mapie powiatu gnieźnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gnieźnieńskiego
Żydowo
Żydowo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Żydowo
Żydowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żydowo
Żydowo
Ziemia52°27′07″N 17°35′23″E/52,451944 17,589722

Żydowowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Historia[edytuj]

W Żydowie natrafiono na ślady kultury pomorskiej, rozwijającej się 550 lat p.n.e. Już w czasach wczesnośredniowiecznych rozwijało się tu osadnictwo, o czym świadczą pozostałości po czworobocznym grodzisku (lewy brzeg małej Wrześnicy, obok stacji PKP). W czasie budowy dworca kolejowego usunięto stary młyn. Najstarsza wzmianka pisana, dotycząca wsi, pochodzi z 1357 r. Na przełomie XIV i XV w. wieś szlachecka należała do Zofii i Bieniaka, potem do rodu Porajów i Doliwów. W 1428 roku proboszcz kościoła w Kędzierzynie pobierał z Żydowa dziesięcinę. W 1520 roku proboszczem nowego kościoła był ks. Stanisław z Kręciszek. Kościół uległ zniszczeniu. Z Żydowa pochodzi biskup Sufragan Sebastian Żydowski, pełniący te stanowisko w latach 1541-1560 i jego brat Marcin Żydowski, kanonik gnieźnieński w latach 1552-1572. W latach 1752-1875 Żydowo posiadało prawa miejskie. W 1754 r. Antoni P. Smoleński, wraz z żoną Ludwiką z Piekarskich, wybudowali drewniany kościół, który spłonął w 1811 r. Na jego miejscu wzniesiono w 1845 r. obecny, murowany, klasyczny kościół pw. św. Stanisława. W 1920 r. dobudowano dwie kaplice. W parku krajobrazowym znajduje się dwór z przełomu XVIII i XIX w. rozbudowany w XIX w. i w 1937 r., oraz chałupa z początku XIX w. W pierwszych dniach II wojny światowej we wsi mieścił się punkt dowodzenia obrońców Żydowa.

Parafia pw. św. Stanisława BM[edytuj]

Parafia znajduje się przy ul. Ojca św. Jana Pawła II 6,

Rys historyczny[edytuj]

Kościół: Wieś wzmiankowa była już w 1399 roku. Wzmianki o kościele drewnianym pochodzą z 1515 roku. Nowa świątynia o konstrukcji szachulcowej wystawiona została w 1754 roku, ufundował ją Antoni Smoleński, cześnik ciechanowski. Kościół spalił się w 1811 roku. Obecna budowla została wzniesiona w 1845 roku z fundacji Piotra Chełmickiego. Jej rozbudowa miała miejsce w 1920 roku. Kościół jest budowlą późnoklasycystyczną, salową z kruchtą i wieżą, orientowaną. Ciekawszymi zabytkami są: obraz MB z Dzieciątkiem ze spalonego kościoła w Gurowie (XVII w.) oraz dzwony (1717 i 1773 r.). W parafii znajdują się księgi metrykalne: chrztów od 1861 roku, małżeństw od 1861 roku, zmarłych od 1861 roku.

Proboszczowie po 1945 roku: ks. Seweryn Kowalski 1945 roku; ks. Bogdan Bolz 1945 roku; ks. Ignacy Wachowiak 1945 – 1947; ks. Józef Michalski 1947-1948; ks. Kazimierz Filipiak 1948-1954; ks. Edmund Rosieński 1954-1959; ks. Szczepan Pieszczoch 1959-1989; ks. Jan Tadych 1989-2004; ks. Robert Nurski 2004-2015; ks. Krzysztof Prus od 2015.

Dane o parafii

Liczba mieszkańców: 2000 Liczba wiernych: 1950 Święto patronalne: 8.V. i 8.IX Całodzienna adoracja: 17.XII Porządek Mszy św.: Niedziela: 7.30, 9.30, 11.00, 16.00 Dni powszednie: 18.00 (latem), 17.00 (zimą) Ostatnia wizyt. Kan.: 2004 r. Miejscowości: Cielimowo, Gębarzewo, Gurowo, Gurówko, Kosmowo, Kosowo cz. Żydowo Cmentarz: ul. Ojca św. Jana Pawła II, zarz. Parafia, zał. poł. XIX w.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]