Żyrowicze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Żyrowice)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żyrowicze
Ilustracja
Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Żyrowiczach
Herb
Herb
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Populacja (2005)
• liczba ludności

2570
Kod pocztowy 231822
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Żyrowicze
Żyrowicze
Ziemia53°00′N 25°20′E/53,000000 25,333333
Portal Portal Białoruś

Żyrowicze (biał. Жыровічы) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie słonimskim, siedziba administracyjna sielsowietu. Miejscowość zamieszkana przez 2570 mieszkańców (2005).

Prywatne miasto duchowne położone było w końcu XVIII wieku w powiecie słonimskim województwa nowogródzkiego[1].

Historia[edytuj]

Według prawosławnej tradycji w Żyrowiczach w drugiej połowie XV wieku przez pastuszków na gruszy została znaleziona ikona Matki Bożej. W miejscu jej odkrycia właściciel Żyrowicz, podskarbi litewski Aleksander Sołtan, kazał w 1470 roku zbudować cerkiew z drewna, która spłonęła w 1520 r. Płaskorzeźba jednak ocalała i umieszczono ją w nowej świątyni obok której wybudowano klasztor, który po unii brzeskiej został objęty w 1613 roku przez zakon bazylianów. Kasztelan smoleński Jan Mieleszko ufundował wówczas nową murowaną świątynię i murowany klasztor. Pierwszym przełożonym zakonników był późniejszy święty męczennik Jozafat Kuncewicz. W latach 1613-1650 powstał Sobór Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w stylu barokowym. W 1655 roku Żyrowicze zostały zniszczone przez Kozaków. Żyrowicka Ikona Matki Bożej, czczona również w Kościele katolickim jako cudowny wizerunek, zyskała wielką sławę i pielgrzymowali do niej królowie: Jan Kazimierz, Michał Korybut Wiśniowiecki, Jan III Sobieski z królewiczem Jakubem, którzy ofiarowali tu jako wotum dziękczynne szablę z bitwy pod Wiedniem, August II Mocny i Stanisław August Poniatowski. Na podstawie brewe papieża Benedykta XIII w dniu 19 września 1739 obraz koronował koronami papieskimi biskup unicki Atanazy Szeptycki. W XVIII wieku o Żyrowiczach mówiono jako o Częstochowie unitów albo litewskiej Częstochowie. Leksykon pt. „Miejsca święte Rzeczpospolitej” podaje: „Do czasów rozbiorów Żyrowicze były najważniejszym miejscem kultu katolików i grekokatolików w Wielkim Księstwie Litewskim”. Pomiędzy rokiem 1810-1839 była tu siedziba biskupa unickiego. Sobór został przebudowany w stylu klasycystycznym w 1828 roku. W 1839 r. po zniesieniu przez carat unii monaster w Żyrowiczach wrócił do Kościoła prawosławnego. Za czasów Józefa Siemaszki w żyrowickim klasztorze więziono kapłanów unickich nie zgadzających się na zmianę wyznania. Jednym z nich był ksiądz Grzegorz Micewicz, późniejszy autor pamiętnika Z męczeńskich dziejów Unii.[2] Dziś w dawnym budynku klasztornym mieści się prawosławne seminarium duchowne oraz akademia teologiczna.

Przed II wojną światową ośrodek gminy Żyrowice w województwie nowogródzkim.

Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Żyrowiczach, rys. Napoleona Ordy

W latach 1924-1939 w Żyrowiczach funkcjonowała jedna z dwóch w Polsce szkół kształcących leśników ze średnim wykształceniem.

Zabytki[edytuj]

Kompleks klasztoru prawosławnego:

  • Sobór Zaśnięcia Matki Bożej z XVII wieku zbudowany przez zakon bazylianów. Do soboru przylega mniejsza cerkiew św. Mikołaja, zwana zimową
  • budynek klasztorny, wzniesiony w XVIII w.
  • cudowna płaskorzeźba – Żyrowicka Ikona Matki Bożej
  • Cerkiew Objawienia Pańskiego z 1796 r. w stylu wileńskiego baroku.
  • Cerkiew Podwyższenia Krzyża Św. z 1769 r. w stylu barokowym
  • Cerkiew św. Jerzego. Pochowano w niej o. Placyda Jankowskiego, pisarza i przełożonego klasztoru
  • Cerkiew Św. Grzegorza z końca XVIII wieku, drewniana na cmentarzu

Ciekawostki[edytuj]

  • Kopie Żyrowickiej Ikony Matki Bożej znajdują się w Polsce w kościele św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Białowieży i w klasztorze Bazylianów w Rzymie[potrzebny przypis].

Przypisy

  1. Вялiкi гicтарычны атлас Беларусi Т.2, Mińsk 2013, s. 98.
  2. Stanisław Tarnowski, O Rusi i Rusinach, w Krakowie 1891, str. 29

Linki zewnętrzne[edytuj]