Żywot Pięciu Braci Męczenników

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Żywot Pięciu Braci Męczenników (łac. Vita quinque fratrum martyrum; znany też jako Adiuva, Deus..., Dopomóż, Boże...) – średniowieczny utwór łaciński przedstawiający historię Pięciu Braci Męczenników autorstwa Brunona z Kwerfurtu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utwór powstał prawdopodobnie po przybyciu Brunona na dwór Bolesława Chrobrego na przełomie 1005 i 1006 roku. Opowiada historię pięciu mieszkańców eremu (pustelników i ich sługi) zamordowanych w listopadzie 1003 roku podczas napadu. Erem tradycyjnie sytuowany był w Międzyrzeczu, a według rezultatów nowszych badań[czyich?] znajdował się prawdopodobnie we wsi Kazimierz Biskupi.

Bruno był bezpośrednio związany z opisywanymi wydarzeniami – znał osobiście dwóch zakonników i miał wziąć udział w misji razem z nimi – co dodaje wiarygodności przedstawionym faktom (np. według słów autora opis morderstwa oparty jest na relacji samego sprawcy zabójstwa). Z tego powodu w treść utworu wplecione są wątki autobiograficzne, zaś narracja bywa subiektywna i nacechowana emocjonalnie. Autor umieścił wydarzenia na tle sytuacji międzynarodowej i przedstawił jako ważny epizod dziejów zachodniego chrześcijaństwa.

Żywot łączy w sobie elementy typowe dla utworu hagiograficznego: vita (opis życia) i passio (męczeństwo). Na końcu zawiera też opis cudów (miracula). Wykorzystuje retoryczny, trzyczęściowy schemat: wstęp, opowiadanie i zakończenie. Rolę wstępu pełni wypowiedź umniejszająca kwalifikacje autora i wezwanie do Boga, by pomógł w opisaniu wydarzeń. Środkowa część utworu składa się z trzech, różnej długości fragmentów opisujących wydarzenia we Włoszech przed podjęciem misji, losy misjonarzy w Polsce i działania Brunona za granicą oraz ostatnie dni i męczeństwo braci. Zakończenie utworu stanowi opis cudów dziejących się w miejscu męczeństwa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Teresa Michałowska: Średniowiecze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 85-88, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 83-01-11452-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]