Živojin Mišić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Živojin Mišić
Живојин Мишић
Živojin Mišić
Vojvoda Vojvoda
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1855
Mionica
Data i miejsce śmierci 20 stycznia 1921
Belgrad
Przebieg służby
Lata służby 1874–1904
1909–1913
1914–1921
Siły zbrojne Armia Serbii
Jednostki 1 Armia
Stanowiska z-ca szefa sztabu generalnego
szef sztabu generalnego
Główne wojny i bitwy wojna serbsko-turecka
wojna serbsko-bułgarska
I wojna bałkańska
II wojna bałkańska
I wojna światowa
Odznaczenia
Wielka Wstęga Orderu Gwiazdy Jerzego Czarnego Order Żołnierski Gwiazdy Jerzego Czarnego (z mieczami) Order Białego Orła II klasy (Serbia) Order Białego Orła (wojskowy) IV klasy (Serbia) Order Krzyża Takowy I klasy (Serbia) Order Krzyża Takowy II klasy (Serbia) Order Krzyża Takowy III klasy (Serbia) Order Krzyża Takowy IV klasy (Serbia) Order Krzyża Takowy V klasy (Serbia) Komandor Orderu Daniła I (Czarnogóra) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Wielki Oficer Legii Honorowej (Francja) Komandor Legii Honorowej (Francja) Oficer Legii Honorowej (Francja) Kawaler Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1914–1918 z brązową palmą (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order Mejidiyye III klasy (Imperium Osmańskie) Order św. Jerzego – IV klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława I klasy (Imperium Rosyjskie) Order Korony Rumunii II klasy Distinguished Service Medal  (Stany Zjednoczone) Krzyż Towarzyski Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch Krzyż Zasługi Wojennej (Królestwo Włoch)

Živojin Mišić (Живојин Мишић) (ur. 19 lipca 1855 we wsi Mionica – zm. 20 stycznia 1921 w Belgradzie) – serbski wojskowy , vojvoda (marszałek), dowódca wojsk serbskich podczas I i II wojny bałkańskiej, w czasie I wojny światowej dowódca 1.Armii serbskiej , w 1914 autor zwycięstwa serbskiego nad armią austro-węgierską w bitwie nad rzeką Kolubarą, w 1918 współautor zwycięstwa nad armią bułgarską pod Dobro Polem.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Živojin Mišić urodził się we wsi Mionica w Serbii w biednej rodzinie jako jedno z trzynaściorga dzieci Radovana i Adeliji. Już w wieku 6 lat pomagał rodzinie jako pasterz. Edukację zaczął w szkole powszechnej w Kragujevacu, a następnie kontynuował ją w gimnazjum w Kragujevacu i Belgradzie. Następnie wstąpił do Akademii Wojskowej , którą ukończył w roku 1885. Szybko zebrał swoje pierwsze doświadczenia wojenne. Uczestnik wojny serbsko-tureckiej (1876-1878) , której skutkiem Serbia odzyskała niepodległość. W 1878 awansowany do stopnia porucznika piechoty. Jako młody oficer dowodził 5 regimentem piechoty z Drinska w wojnie serbsko-bułgarskiej (1885) zakończonej porażką Serbów. Po zabójstwie niepopularnego w społeczeństwie króla Serbii Aleksandra I Obrenowicia, zwolniony z armii i przeniesiony w stan spoczynku. Do służby został przywrócony za osobistym wstawiennictwem szefa sztabu serbskiej armii generała Radomira Putnika, który widział w nim młodego, zdolnego oficera. Podczas kryzysu bośniackiego w 1908 zastępca szefa sztabu generała Radomira Putnika.

Wojny bałkańskie[edytuj | edytuj kod]

W 1912 uczestnik I wojny bałkańskiej, w której zebrał dalsze doświadczenie wojenne i osiągnął duże sukcesy militarne w starciach z armią turecką. Po zwycięskiej bitwie pod Kumanovem, gdzie wojska serbskie pokonały armię turecką Zeki Paszy awansowany do stopnia generała. Brał udział w II wojnie bałkańskiej (1913), która wybuchła w związku z nieporozumieniami dotyczącymi podziału zdobyczy z poprzedniej wojnie między dotychczasowymi sojusznikami Serbią, Grecją a Bułgarią. Jako zastępca szefa sztabu gen. Putnika uczestnik decydującej bitwy z wojskami bułgarskimi nad rzeką Bregałnicą, zakończonej zwycięstwem serbskim.

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Podczas kryzysu w stosunkach serbsko-austriackich w lipcu 1914 po zabójstwie arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, efektywnie zastępował szefa sztabu gen. Putnika, który przebywał na leczeniu na Węgrzech. Po wybuchu I wojny światowej mianowany przez króla Piotra I dowódcą obrony granicy serbskiej przed inwazją Austro-Węgier. W sierpniu 1914 uczestnik walk obronnych, umiejętnie współpracował z 2.Armią serbską gen. Stepy Stepanovicia, która pokonała armię austriacką w bitwie pod górą Cer (16-19 sierpnia). W grudniu 1914 dowodził siłami serbskimi w bitwie nad rzeką Kolubarą. Bitwa ta zakończyła się spektakularnym zwycięstwem 1. Armii serbskiej (autorem planów był vojvoda Radomir Putnik) nad 6.Armią armią austro-węgierską gen. Potiorka. W krytycznym momencie bitwy zastąpił rannego generała Petara Bojovicia na stanowisku dowódcy 1.Armii serbskiej. W dużej mierze dzięki osobistym zdolnościom i wysiłkowi Živojina Mišicia, bitwa zakończyła się zwycięstwem serbskim i odparciem 450 tysięcznych sił austro-węgierskich. Skutkiem bitwy nad Kolubarą było odbicie Belgradu i wkroczenie wojsk serbskich na terytorium nieprzyjaciela, co wywołało szok w całych Austro-Węgrzech. Front serbski do jesieni 1915 ustabilizował się na linii rzek DunajSawaDrina. W uznaniu ogromnych zasług dla obrony państwa serbskiego końcem 1914 Živojin Mišić został awansowany do najwyższego serbskiego stopnia wojskowego vojvody (marszałka).

W 1915 roku na czele 1.Armii stacjonował w Kosowie, gdzie dokonywał przegrupowania i uzupełnienia sił serbskich oraz planował działania wojenne przeciwko Austro-Węgrom. Na jesieni 1915 państwa centralne (Austro-Węgry,Niemcy, Bułgaria) podjęły ofensywę na Serbię. Wobec zdecydowanej przewagi nieprzyjaciela Mišić zmuszony był skierować swoje wojska do Czarnogóry a następnie do Albanii, gdzie wycofująca się w ciężkich warunkach armia serbska poniosła duże straty. Po przegrupowaniu sił serbskich na wyspie Korfu, Mišić we wrześniu 1916 roku został mianowany dowódcą armii serbskiej w Monastirze a następnie na froncie salonickim (1.Armia). W tym samym roku mianowany Szefem Sztabu serbskiej armii w miejsce schorowanego Radomira Putnika. Funkcję tę pełnił do końca wojny. W 1918 dowodził zwycięskimi działaniami armii serbskiej na froncie salonickim. Brał udział w walkach nad rzeką Wardar, gdzie z sukcesami odparł ataki bułgarskie. 15 września 1918 wojska serbskie wraz z wojskami francuskimi (gen. Franchet d’Esperey) zadały decydującą klęskę wojskom bułgarskim w bitwie pod Dobro Polem w Macedonii. Zwycięstwo to doprowadziło do przerwania frontu pod Salonikami i ostatecznego pokonania Bułgarii. Pod koniec wojny jego wojska wkroczyły a następnie okupowały południową część terytorium Austro-Węgier.

Zmarł w Belgradzie 20 stycznia 1921 roku. Uznawany za jednego z najwybitniejszych serbskich wojskowych w historii.