ʻAkilisi Pohiva

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samuela ʻAkilisi Pohiva
Akilisi Pohiva April 2015.jpg
Data urodzenia 7 kwietnia 1941
Tonga Premier Tonga
Okres od 30 grudnia 2014
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Wysp Przyjaznych
Poprzednik Tuʻivakanō

Samuela ʻAkilisi Pohiva (ur. 7 kwietnia 1941[1]) – tongański polityk, deputowany do parlamentu od 1987[2], lider Demokratycznej Partii Wysp Przyjaznych, od 30 grudnia 2014 premier Tonga.

Biografia[edytuj]

Samuela ʻAkilisi Pohiva ukończył Uniwersytet Południowego Pacyfiku na Fidżi (licencjat z historii, polityki i socjologii), po czym pracował jako nauczyciel[3]. Pod koniec lat 70. został aktywnym działaczem ruchu demokratycznego na Tonga. Na początku lat 80. prowadził comiesięczną audycję radiową zatytułowaną „Matalafo Laukai”. W 1984 ze względu na krytykę rządu został odsunięty od pracy w administracji publicznej[4].

W 1987 po raz pierwszy został wybrany do Zgromadzenia Ustawodawczego. W kolejnych latach odnawiał mandat deputowanego[5]. Jako działacz na rzecz demokracji domagał się przejrzystości w rządzeniu i walki z korupcją w Królestwie Tonga. W 1996 został pozbawiony wolności pod zarzutem obrazy parlamentu. Został jednak zwolniony po wyroku Sądu Najwyższego, który uznał jego uwięzienie za bezprawne i niekonstytucyjne[6]. W 2002 został oskarżony o działalność wywrotową z powodu publikacji artykułu zarzucającego królowi posiadanie sekretnego majątku. Został oczyszczony z zarzutu przez ławę przysięgłych rok później[7]. W styczniu 2007 został ponownie oskarżony o działalność wywrotową za swoją działalność w czasie zamieszek w Nuku'alofa w listopadzie 2006[6].

We wrześniu 2010 założył własne ugrupowanie polityczne, Demokratyczną Partię Wysp Przyjaznych (Democratic Party of the Friendly Islands, DPFI). W jej skład weszło część członków Ruchu na rzecz Praw Człowieka i Demokracji (HRDM)[8]. W wyborach parlamentarnych w listopadzie 2010 partia zdobyła 12 z 17 podlegających wyborom powszechnym mandatów i stała się dzięki temu najliczniejszą siłą polityczną w Zgromadzeniu Ustawodawczym[9]. 'Ahilisi Pokiva przyjął tekę ministra zdrowia w rządzie Tuʻivakanō, ale po niespełna dwóch tygodniach zrezygnował[10].

W opozycji Pohiva kontynuował działania na rzecz dalszej demokratyzacji ustroju Tonga. W październiku 2013 zapowiedział, że jego partia złoży projekt reformy prawa wyborczego, tak aby wszyscy posłowie do Zgromadzenia Ustawodawczego – zarówno 17 posłów z ludu, jak i 9 przedstawicieli szlachty – byli wybierani w głosowaniu powszechnym[11]. Prze kolejnymi wyborami nie udało się jednak wprowadzić takiej zmiany[12].

Wkrótce po wyborach w 2014 roku został w tajnym głosowaniu wybrany przez Zgromadzenie Ustawodawcze premierem Tonga[2]. We własnym rządzie objął równocześnie teki ministra spraw zagranicznych i handlu oraz edukacji i kształcenia[1].

Przypisy

  1. a b Prime Minister (ang.). Prime Minister's Office, luty 2015. [dostęp 2016-07-30].
  2. a b Tongan democracy activist becomes first commoner elected as PM (ang.). abc.net, 30 grudnia 2014. [dostęp 2016-07-30].
  3. SOME TONGAN FAMILIES: AISEA, COCKER, PA'ONGO, POHIVA, TAUELANGI, VAIOLETI, VAKA, VAO (ang.). kitwithers.fortunecity.com. [dostęp 2010-11-29].
  4. I. F. Helu: Democracy Bug Bites Tonga. Suva, Fiji: University of the South Pacific, 1982, s. 139–152, seria: Culture & Democracy in the South Pacific. ISBN 9820200792.
  5. Tonga's state of emergency Interview with Akilisi Pohiva, Tongan Parliamentarian (ang.). cdi.anu.edu.au, lipiec 2006. [dostęp 2010-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-07-22)].
  6. a b TONGA: Pro-democracy MP 'Akilisi Pohiva arrested (ang.). Pacific Media Watch, 18 stycznia 2007. [dostęp 2010-11-29].
  7. MPs acquitted on sedition charges (ang.). theage.com.au, 20 maja 2003. [dostęp 2010-11-29].
  8. Another new political party emerges in Tonga as country prepares for 2010 elections (ang.). Radio New Zeland International, 6 września 2010. [dostęp 2010-11-29].
  9. Tonga: Zwycięstwo sił prodemokratycznych w wyborach (pol.). lewica.pl, 28 listopada 2010. [dostęp 2010-11-29].
  10. Tonga's PM accepts resignation of Akilisi Pohiva from ministerial post (ang.). Radio New Zealand, 15 stycznia 2011. [dostęp 2016-07-30].
  11. Tonga Democrats to table more reform plans (ang.). Radio New Zealand, 30 października 2013. [dostęp 2016-08-02].
  12. Tonga reform push too late before elections, says academic (ang.). Radio New Zealand, 31 października 2013. [dostęp 2016-08-02].