1,1-Dimetylohydrazyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1,1-Dimetylohydrazyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2H8N2
Inne wzory NH
2
−N(CH
3
)
2
Masa molowa 60,10 g/mol
Wygląd jasnożółta[1], dymiąca na powietrzu ciecz[2]
Identyfikacja
Numer CAS 57-14-7
593-82-8 (·HCl)
55484-54-3 (·2HCl)
PubChem 5976[3]
Podobne związki
Podobne związki hydrazyna, MMH
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

1,1-Dimetylohydrazyna, UDMHorganiczny związek chemiczny, dimetylowa pochodna hydrazyny, jeden z dwóch izomerów konstytucyjnych dimetylohydrazyny, w którym obie grupy metylowe położone są przy tym samym atomie azotu. W warunkach normalnych jest bezbarwną, oleistą cieczą o zapachu amoniaku. Ma silne właściwości redukujące. Jest higroskopijna. Stosowana między innymi jako jeden ze składników paliwa rakietowego, w produkcji pestycydów (daminozyd) i jako pochłaniacz kwaśnych gazów.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Bezbarwna ciecz o zapachu amoniaku. Wystawiona na działanie powietrza żółknie absorbując tlen i dwutlenek węgla. Miesza się z wodą, etanolem i naftą. Jej opary są palne przy stężeniu w powietrzu w zakresie 2,5–95%. Jest niewrażliwa na wstrząsy.

Najczęstszymi zanieczyszczeniami są woda i dimetyloamina.

Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

Nie ma pełnych danych na temat toksyczności 1,1-dimetylohydrazyny u ludzi, jednak ze względu na ostrą toksyczność u zwierząt kwalifikuje się ją jako substancję szkodliwą[8]. Przenika przez skórę. Jest produktem rozpadu daminozydu[9].

UDMH jako paliwo[edytuj | edytuj kod]

UDMH jest bardzo popularnym ciekłym paliwem rakietowym. Używa się jej w tym celu od połowy lat 50. Badania nad nią zostały rozpoczęte w ZSRR w 1949. Wykorzystuje je wiele współczesnych silników rakietowych, m.in. rakiet Proton, Titan, Delta. Jako paliwo występuje z utleniaczami takimi jak: N
2
O
4
, IRFNA, ciekły tlen. Często mieszana z hydrazyną. Mieszanka 50% UDMH i 50% hydrazyny, nazywana jest Aerozine 50. Jej specyfikacją jako paliwo jest MIL-D-25064. Może być długo składowana w zbiornikach rakiet.

Cena w 1959, w ilościach kilkudziesięciu litrów, wynosiła około 1 USD za kilogram. Jednak z powodu toksyczności jej cena końcowa jest dużo wyższa. W latach 80. NASA płaciło 24 USD za kilogram.

Nie jest używana np. w silnikach manewrowych, gdzie zastępuje ją monometylohydrazyna, mająca wyższy impuls właściwy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d 1,1-Dimetylohydrazyna (nr 40680) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2018-07-23].
  2. a b c d e f Haynes 2016 ↓, s. 3-212.
  3. 1,1-Dimetylohydrazyna (CID: 5976) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  4. a b 1,1-Dimetylohydrazyna (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2018-07-23].
  5. a b c d Haynes 2016 ↓, s. 16-22.
  6. 1,1-Dimetylohydrazyna (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2018-07-23].
  7. 1,1-Dimetylohydrazyna (nr 40680) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2018-07-23].
  8. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Andrzej Starek, 1,1-Dimetylohydrazyna. Dokumentacja proponowanych wartości dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego, „Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy”, 2 (36), 2003 [dostęp 2017-01-25].
  9. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać I. Rahden-Staroń i inni, Daminozyd – brak aktywności genotoksycznej w krótkoterminowych testach bakteryjnych, „Roczniki Państwowego Zakładku Higieny”, 48 (2), Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, 1997, s. 111–117, ISSN 2451-2311 [dostęp 2017-01-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]