101 Reykjavik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: 101 Reykjavik (ścieżka dźwiękowa).
101 Reykjavik
101 Reykjavík
Gatunek komedia
Rok produkcji 2000
Data premiery Ziemia 1 czerwca 2000
Polska 26 października 2001
Kraj produkcji Islandia, Dania, Francja, Niemcy, Norwegia
Język islandzki, angielski
Czas trwania 88 minut
Reżyseria Baltasar Kormákur
Scenariusz Hallgrímur Helgason, Baltasar Kormákur
Główne role Hilmir Snær Guðnason, Hanna María Karlsdóttir, Victoria Abril
Muzyka Damon Albarn,
Einar Örn Benediktsson
Zdjęcia Peter Steuger
Montaż Skule Eriksen, Sigvaldi J. Kárason
Produkcja Baltasar Kormákur, Þorfinnur Ómarsson, Ingvar Þórðarson
Dystrybucja Ziemia Trust Film
Polska Tantra dmpc Ltd.
Nagrody
na MFF w Toronto, nagroda FIPRESCI
Wieczór nad centrum stolicy Islandii

101 Reykjavik (isl. 101 Reykjavík wymowa i) – islandzki film komediowy z 2000 w reżyserii Baltasara Kormákura, zrealizowany w koprodukcji międzynarodowej. Scenariusz filmu powstał na podstawie wydanej w 1996 powieści islandzkiego pisarza Hallgrímura Helgasona, pod tym samym tytułem[1], nominowanej w 1998 roku do Nagrody literackiej Rady Nordyckiej[2]. Filmowa wersja również cieszyła się dużą popularnością i przyniosła twórcom uznanie i liczne nagrody.

W Polsce film był prezentowany po raz pierwszy podczas Warszawskiego Festiwalu Filmowego w 2000 roku, gdzie otrzymał drugą nagrodę publiczności[2]. Rok później 19 października 2001 wszedł do rozpowszechniania i był pierwszą produkcją islandzką, która trafiła do polskich kin[3]. Filmowi towarzyszyło wydawnictwo płytowe z muzyką do filmu autorstwa Damona Albarna (Blur, Gorillaz), Gus Gus i Einara Örn Benediktssona (były lider zespołu The Sugarcubes).

Tytułowy numer 101 to kod pocztowy centrum, najstarszej części i hipsterskiej dzielnicy[4] Reykjavíku. Tam rozgrywa się akcja i tam też film został nakręcony.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Reykjavík to mikrokosmos Hlynura (Hilmir Snær Guðnason), głównej postaci filmu. Nie ma żadnego celu w życiu i poza ten mały świat zupełnie nie ma zamiaru wychodzić. Hlynur to w zasadzie antybohater: 33-letni obibok, wieczny młodzieniec mieszkający z matką (Hanna María Karlsdóttir), żyjący z zasiłku i darmowych posiłków na koszt państwa. W domu jeżeli akurat nie awanturuje się, to ogląda telewizję lub porno strony w Internecie. Wieczorami wałęsa się po pubach, podrywa dziewczyny lub pokątnie bierze narkotyki z kumplami. Nie ma zamiaru ani dorastać, ani rezygnować z tak wygodnego bytu.

Sytuacja zmienia się, gdy jego matkę odwiedza jej przyjaciółka Lola, hiszpańska nauczycielka tańca flamenco (w tej roli Victoria Abril, aktorka Pedro Almodóvara). Życie samo pociągnie Hlynura w pogmatwane seksualno-rodzinne sytuacje. Najpierw czeka go nieplanowana ciąża ze znajomą dziewczyną i jej żądania odpowiedzialnej postawy. A tymczasem zafascynowała go Lola, która również spodziewa się z nim dziecka. Ten związek mógłby go zainteresować, gdyby nie to, że kobieta ta okazuje się partnerką jego matki, która właśnie przechodzi swój późny coming out jako lesbijka.

Lola i matka Hlynura, jako para, adoptują dziecko. "Na tle rozbuchanego nocnego życia Reykjawiku, ta błazeńska, czarna komedia przygląda się otwarcie nieodpartemu, pogmatwanemu i często bardzo zabawnemu, seksualnemu uniwersum swego antybohatera"[5].

Motyw wiecznego chłopca[edytuj | edytuj kod]

Życiowym credo głównego bohatera jest nicnierobienie, cyniczna postawa wobec historii i tradycji oraz powierzchowne podejście do budowania relacji z kobietami, co jest ilustracją archetypu wiecznego chłopca. Znajdujący się blisko domu pub stanowi dla niego niszę pozwalającą na zaspokajanie hedonistycznych potrzeb upijania się i kontaktów seksualnych[6]. Brakowi umiejętności budowania trwałych relacji z kobietami przeciwstawiany jest sposób ukazania płci pięknej jako górującej zarówno emocjonalnie jak i intelektualnie nad mężczyznami. Słabości charakteru Hlynura wyjaśniane są w filmie za pomocą retrospekcji, ukazujących jego złe relacje z ojcem[7]. Wobec bylejakości swojego życia próbuje targnąć się na swoje życie, ale jego „męska” decyzja także kończy się farsą. Natomiast zostanie biologicznym ojcem zmienia jego życie jedynie o tyle, że w końcu znajduje pracę, bowiem dziecko wychowują jego matka wraz z jej partnerką[8].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Znaczenie filmu[edytuj | edytuj kod]

Poza Islandią film został odebrany jako zamanifestowanie braku umiejętności wejścia w dorosłość przez przedstawicieli pokolenia X[4]. W porównaniu z powieścią Helgasona, jej ekranizacja jest ugrzecznioną wersją, zawierającą jednak sporo ironii, uwidaczniającej się między innymi w sposobie konstruowania opowieści na zasadzie kontrastu wypowiedzi narratora i towarzyszących im scen[9]. Ironicznie ukazany jest też wątek feministyczny – matriarchalna postać Kobiety-Góry, której mit stworzyli islandzcy romantycy, potraktowana jest zarówno jako dawczyni życia, jak i prostytutka[10]. Treść filmu, a także obsadzenie występującej w produkcjach Almodóvara Victorii Abril w roli hiszpańskiej nauczycielki flamenco i zarazem lesbijki wprowadza do filmu spojrzenie z zewnątrz na kulturę Islandii oraz umieszcza kinematografię tego kraju w europejskich kontekstach[11]. Film oraz książka doprowadziły do powstania wizerunku Islandii jako miejsca imprez klubowych, a w konsekwencji do pojawienia się zjawiska „dzikich weekendów w Reykjaviku”[12].

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • 2000:
  • 2001
    • nominacja do Golden Precolumbian Circle dla Baltasara Kormákura w kategorii najlepszy film podczas Festiwalu Filmowego w Bogocie
    • nominacja dla Baltasara Kormákura w kategorii najlepszy film podczas Międzynarodowego Festiwalu Niezależnego Kina w Buenos Aires (Buenos Aires International Festival of Independent Cinema)
    • nagroda Big Golden Arena dla Baltasara Kormákura w kategorii najlepszy film europejski podczas Festiwalu Filmowego w Pula
    • nagroda wielkiego jury dla Baltasara Kormákura podczas Rouen Nordic Film Festival
    • nagroda Gruzińskiego Związku Filmowców dla Baltasara Kormákura podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Tbilisi

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Helgason Hallgrimur 101 Reykjavik, polskie wydanie wyd. Świat Literacki, Izabelin 2001, ​ISBN 83-88612-08-5​, tłumaczenie Jacek Godek
  2. a b Recenzja polskiego wydania książki w serwisie Wirtualna Polska, dostęp 2008-09-24
  3. Michał Sikorski recenzja filmu w serwisie www.islandia.org.pl, dostęp 2008-09-24
  4. a b Konefał 2016 ↓, s. 208.
  5. Z opisu polskiego dystrybutora filmu, [dostęp:26.09.2008]
  6. Konefał 2016 ↓, s. 208-209.
  7. Konefał 2016 ↓, s. 210-212.
  8. Konefał 2016 ↓, s. 212.
  9. Konefał 2016 ↓, s. 205.
  10. Konefał 2016 ↓, s. 211.
  11. Konefał 2016 ↓, s. 231.
  12. Konefał 2016 ↓, s. 204-205.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Opinie krytyków[edytuj | edytuj kod]