10 Katowicki Oddział WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
10 Oddział WOP
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1946
Rozformowanie 1948
Nazwa wyróżniająca Katowicki
Tradycje
Nadanie sztandaru 4 listopada 1946
Rodowód 10 Oddział Ochrony Pogranicza
Kontynuacja 21 Brygada Ochrony Pogranicza
4 Brygada WOP
4 Górnośląska Brygada WOP
Górnośląska Brygada WOP
Beskidzki Oddział Straży Granicznej i
Śląski Oddział Straży Granicznej
Śląsko-Małopolski Oddział Straży Granicznej
Dowódcy
Pierwszy płk Aleksander Murawiecki
Ostatni ppłk Michał Hakman
Organizacja
Numer JW 2219[1]
Dyslokacja Gliwice
ul. Nowotki 56
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Okręg Wojskowy Śląsk
Departament WOP
Budynek koszarowy WOP w Gliwicach (luty 2009)
Dysl wop 1946 10.png

Katowicki Oddział WOP nr 10 – oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowany we wrześniu 1946 roku na bazie 10 Oddziału Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu NDWP nr 0153/org. z 21 września 1946 roku z miejsce dyslokacji w Gliwicach[2]. Oddział posiadał pięć komend, 25 strażnic, stan etatowy wynosił 1900 żołnierzy i 14 pracowników cywilnych[3]. W 1947 roku rozformowano grupę manewrową oddziału, a w jej miejsce powołano szkołę podoficerską o etacie 34 oficerów i podoficerów oraz 140 elewów[4][a].

Sztab oddziału stacjonował w Gliwicach ul. Nowotki obecnie Daszyńskiego 56[5].

Rozformowany w 1948 roku. Na jego bazie powstała 21 Brygada Ochrony Pogranicza.

Skład organizacyjny[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1946 roku stan etatowy oddziału przewidywał: 5 komend, 25 strażnic, 1900 wojskowych i 14 pracowników cywilnych[6]. Po reorganizacji w 1947 roku było to: 4 komendy odcinków, 25 strażnic 1774 wojskowych i 13 pracowników cywilnych[7]. Z dniem 15 lipca 1947 roku, 224 strażnica WOP Głuchołazy została przejęta przez Wrocławski Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza nr 11, zgodnie z rozkazem Departamentu WOP nr 033 z dnia 26 czerwca 1947 roku[8].

Sztandar oddziału[edytuj | edytuj kod]

Wręczenie sztandaru odbyło się 4 listopada 1946 roku. W uroczystości udział wzięli m.in.: minister obrony narodowej, marszałek Polski Michał Rola-Żymierski, minister hutnictwa Hilary Minc, wojewoda śląski gen. bryg. Aleksander Zawadzki, dowódca Okręgu Wojskowego IV gen. Stanisław Popławski oraz szef Departamentu WOP gen. bryg. Gwidon Czerwiński[9].

Na lewej stronie płatu sztandaru, w dolnym prawym rogu, na tarczce znajduje się czterowierszowy napis: „C.Z.P. (HUTNICZEGO) 24.XI.1946”[9].

W drzewce sztandaru gwoździe pamiątkowe wbijali m.in.: gen. Marian Spychalski, minister Eugeniusz Szyr, Generalny Dziekan Wojska Polskiego ks. płk Stanisław Warchałowski, wicewojewoda śląski płk Jerzy Ziętek, płk Redlich, płk Kuczyński oraz przedstawiciele kopalń „Pokój”, „Kościuszko”, „Bankowa” i „Mała Panew”[9].

Pomimo reorganizacji i zmiany nazwy jednostki, na sztandarze nie dokonywano żadnych poprawek. Sztandar został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie 1 lipca 1963 roku[9].

Żołnierze oddziału[edytuj | edytuj kod]

dowódcy oddziału:

podoficerowie i szeregowcy:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 070/org. z 3.03.1947 roku → Jackiewicz 1998 ↓, s. 142
  2. Strukturę organizacyjną Oddziału podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 142
  3. a b Rozkaz MON nr 077/Org. z dnia 3.03.1947 r. → Żurawlow 2011 ↓, s. 38
  4. Komendę odcinka z Jastrzębia-Zdroju przeniesiono do CieszynaŻurawlow 2014 ↓, s. 36

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa Drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Tadeusz Niedziela. Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945-1995. „Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP”, s. 14, 1995-06. 
  • Stefan Gacek: Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945-1991. Gliwice: Wydawnictwo Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, 2005.
  • Sławomir Żurawlow: Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922-2008. Gliwice: Gminny Ośrodek Kultury w Istebnej, 2011.
  • Sławomir Żurawlow: Garnizon Wojska Polskiego w Gliwicach Rys historyczny 1945-2014. Gliwice: Zakład Poligraficzny Waldemar Wiliński, 2014.
  • Wiesław Ziemianek. Proces powstania, organizacji i rozwoju Wojsk Ochrony Pogranicza w latach 1945-1948 na przykładzie jednostki w Kłodzku. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 23/2003, 2003. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.