10 złotych 1925 Bolesław Chrobry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
10 złotych 1925 Bolesław Chrobry
10 zlotych 1925 Bolesław Chrobry.jpg
Dane podstawowe
Emitent Bank Polski
Nominał 10 złotych
Rocznik 1925
Emisja
Mennica Mennica Państwowa
Nakład 50 350 szt.
Data emisji 14 czerwca 1926
Projektant Z.Trzcińska-Kamińska
Opis fizyczny
Masa 3,225 g
Średnica 19 mm
Materiał złoto Au900
Rant ząbkowany
Stempel zwykły
Uwagi moneta okolicznościowa / moneta bulionowa

10 złotych 1925 Bolesław Chrobry – okolicznościowa / bulionowa moneta dziesięciozłotowa wybita w złocie na podstawie rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 14 czerwca 1926 r. o zmianie wzoru monet złotych wartości 10 i 20 złotych[1].

Dziesięciozłotówka upamiętniała 900. rocznicę koronacji Bolesława Chrobrego, podobnie jak jej odpowiednik dwudziestozłotowy[1].

Awers[edytuj | edytuj kod]

W centralnym punkcie umieszczono godło – orła w koronie, dookoła napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, na dole napis „10 ZŁOTYCH 10”[1].

Rewers[edytuj | edytuj kod]

Na tej stronie monety umieszczono lewy profil króla Bolesława Chrobrego, z prawej strony napis „BOLESŁAW CHROBRY”, z lewej strony „1025–1925”, u dołu z prawej strony herb Kościesza – znak mennicy w Warszawie[1].

Nakład[edytuj | edytuj kod]

Monetę wybito w złocie próby 900, na krążku o średnicy 19 mm, masie 3,225 grama, z rantem ząbkowanym, wg projektu Z.Trzcińskiej-Kamińskiej, w mennicy w Warszawie[2]. Według sprawozdań mennicy za lata 1924–1926, nakład monety wynosił 50 350 sztuk[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Monetę bito wg zwycięskiego projektu drugiego konkursu, z początku 1925 roku, na złote monety, które były przewidziane w reformie walutowej Władysława Grabskiego[1]. Bicie monet w złocie rozpoczęło się dopiero w 1926 roku. W pierwszym sprawozdaniu mennicy (1924–1926) poinformowano o wybiciu 50 350 dziesięciozłotówek[1]. W wielu katalogach liczba ta uznawana jest jako całkowity nakład monety[2]. Przepisy państwowe z 1924 roku dopuszczały bicie złotych monet wg zatwierdzonych wzorów, również ze złota pochodzącego od osób prywatnych[1]. Takie monety nie były uwzględniane w sprawozdaniach mennicy z kolejnych lat. Analiza makroskopowa złotych monet dziesięciozłotowych potwierdza istnienie co najmniej kilku par stempli. Wg niektórych autorów rzeczywisty nakład dziesięciozłotówki mógł sięgnąć nawet 1 miliona sztuk[1].

W niektórych katalogach dziesięciozłotówka z Bolesławem Chrobrym traktowana jest jako moneta okolicznościowa obiegowa (obiegowa z okoliczościowym wizerunkiem)[2], w innych jako próbnego bicia[3]. Wielkość nakładu wyklucza raczej tę monetę z bycia monetą próbną. W związku ze zmianą cen złota, wartość kruszczu przewyższała w pewnym momencie wartość nominalną dziesięciozłotówki[1]. Oznacza to, że monety 10 złotych z Bolesławem Chrobrym, podobnie jak ich odpowiedniki dwudziestozłotowe, powinny być raczej klasyfikowane jako monety bulionowe[1].

Wersje próbne[edytuj | edytuj kod]

W katalogach podana jest informacja o wybiciu próbnych wersji monety[4]:

Katalogi zawierają również konkurencyjny projekt dziesięciozłotówki z 1925 roku, z dwoma głowami na rewersie, wybite w brązie (100 sztuk), srebrze (50 sztuk) i złocie (nieznana liczba sztuk)[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, 2008.
  2. a b c Janusz Parchimowicz, Monety polskie, 2003.
  3. Fischer, Katalog monet polskich 2012 XX, XXI w. i monety koronne Stanisława Augusta Poniatowskiego, 2012.
  4. a b Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939, 2010.