112 Eskadra Myśliwska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
112 Eskadra Myśliwska
Ilustracja
Znak malowany na samolotach eskadry
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie wrzesień 1939
Dowódcy
Pierwszy kpt. pil. Jerzy Wieniawa-Długoszowski
Ostatni kpt. pil. Tadeusz Opulski
Działania zbrojne
II wojna światowa: kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk lotnictwo
Podległość III/1 dywizjon myśliwski
112 esk mysl.png

112 eskadra myśliwskapododdział lotnictwa myśliwskiego Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Formowanie, zmiany organizacyjne i szkolenie[edytuj | edytuj kod]

W 1919 w skład Armii Polskiej we Francji włączona została francuska 580 eskadra Salmsonów. W czerwcu tego roku eskadra przybyła do Polski na lotnisko w Piotrkowie i weszła w skład Grupy Lotniczej armii gen. Hallera, późniejszej V Grupy. Pod koniec września 1919 francuski personel latający zastąpiony został przez polskich lotników. Pododdział uzbrojony był w samoloty Salmson 2A2.

Rozkazem z 13 kwietnia 1920 roku eskadra otrzymała nazwę 18 eskadra wywiadowcza. W końcu lipca 1920 roku została wycofana z frontu do Bydgoszczy. W końcu sierpnia skierowano ją do Torunia. Nie wzięła udziału w operacji warszawskiej.

Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 roku 18 eskadra wywiadowcza połączona została z 19 eskadrą myśliwską. W wyniku scalenia powstała 18 eskadra myśliwska w Dęblinie.

W maju 1921 roku 18 eskadra myśliwska wchodziła w skład III dywizjonu myśliwskiego 1 pułku lotniczego w Warszawie.

 Osobny artykuł: 18 eskadra wywiadowcza.

W 1925 18 eskadra myśliwska przemianowana została na 122 eskadrę myśliwską, a trzy lata później na 112 eskadrę myśliwską.

W dniach na przełomie maja i czerwca 1938 klucz por. Kowalczyka wziął udział w ćwiczeniach zorganizowanych w 2 pułku lotniczym. Podczas ćwiczeń testowano radiostacje pokładowe NZL/M montowane na samolotach P–11. W lipcu eskadra uczestniczyła w ćwiczeniach OPL w Dęblinie, a we wrześniu odbyła szkołę ognia na poligonie Rembertów. Jesienią została przesunięta na lotnisko w Pszczynie i wzięła udział w akcji „Zaolzie”[1].

W związku z zagrożeniem ze strony III Rzeszy, w 1939 zintensyfikowało prace nad przygotowaniem sieci dozorowania. W okresie letnim klucze 112 eskadry brały udział w zasadzkach organizowanych na terenie Mazowsza i Suwalszczyzny. Do eskadry przydzielono trzech podchorążych – absolwentów SPL Dęblin i czterech SPLdM Krosno[1].

Schemat zmian organizacyjnych eskadry
Nazwy jednostki i daty sformowania, przeformowań i rozformowania
1919 580 eskadra Salmsonów 1920 18 eskadra wywiadowcza 1921 18 eskadra myśliwska 1925 122 eskadra myśliwska VIII 1928 112 eskadra myśliwska IX 1939

Godłem eskadry był „Walczący Kogut” w kolorze czarnym na tle równobocznego, jasnoniebieskiego trójkąta z obwódką srebrną[2].

Walki eskadry[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej 1939 eskadra walczyła w składzie Brygady Pościgowej[1], operując z lotniska Zielonka sześcioma samolotami PZL P.11c i czterema PZL P.11a (z czego 6 wyposażonych było w radiostację[3]). Według danych Biura Historycznego Lotnictwa w Londynie 112 em odniosła sześć zwycięstw powietrznych przy stracie 10 własnych samolotów.

Zwycięstwa we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

Zwycięskie walki powietrzne stoczyli:

  • 1 września 1939:
    • ppor. pil. Daszewski – 1 Ju 87
    • por. pil. Okrzeja – 1 Ju 86
    • por. pil. Okrzeja – 1 Do 17
  • 6 września 1939:
    • kpt. pil. Opulski – Ju 87
    • por. pil. Łapkowski, ppor. pil. Marciniak, st. szer. pil. Wieraszka – 1 He 111
  • 9 września 1939:
    • por. Łapkowski – 1 He 111

Żołnierze eskadry[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy eskadry:

  • kpt. pil. Krawiec-Iwanowski (od IX 1919)
  • por. pil. Stanisław Gogoliński (V – † 24 VI 1920)
  • por. obs. Edward Karaś (od VI 1920)
  • por. pil. Juliusz Gilewicz
  • kpt. pil. Józef Krzyczkowski (od V 1921)
  • kpt. pil. Wiktor Ryl (1924 – I 1925)
  • kpt. pil. Józef Krzyczkowski (I – III 1925)
  • kpt. pil. Jerzy Wieniawa-Długoszowski (III – VI 1925)
  • por. pil. Leon Berski (VI 1925 – I 1927)
  • kpt. pil. Jerzy Wieniawa-Długoszowski (I 1927 – VIII 1928)
  • kpt. pil. Wiktor Ryl (IX 1928 – I 1930)
  • kpt. pil. Kazimierz Kuzian (wz. od 1 II 1930, dca od 17 IV 1931)
  • por. pil. Paweł Kaczmarczyk (p.o. IV – VI 1932)
  • por. pil. Stanisław Pietraszkiewicz (p.o. od 2 VI 1934)
  • por. pil. Paweł Kaczmarczyk (p.o. II – V 1935)
  • por. pil. Adam Kowalczyk (p.o. 1936)
  • por. pil. Walerian Żak (p.o. 1937)
  • kpt. pil. Tadeusz Opulski (od 4 XI 1937 – IX 1939)

Obsada personalna eskadry we wrześniu 1939

  • dowódca – kpt. pil. Tadeusz Opulski
  • zastępca dowódcy – por. pil. Stefan Stanisław Okrzeja († 5 IX 1939)
  • oficer techniczny – ppor. techn. Jerzy Kalinecki
  • szef mechaników – st. majster wojsk. Karol Blachuta
  • szef administracyjny eskadry – sierż. Ludwig Łata

Piloci:

  • por. Wacław Łapkowski (od 6 IX zastępca dowódcy eskadry)
  • ppor. Jan Daszewski
  • ppor. Witold Łokuciewski
  • ppor. Wiktor Strzembosz
  • pchor. Janusz Marciniak
  • pchor. Władysław Nowakowski
  • pchor. Antoni Polek
  • plut. Karol Krawczyński
  • plut. Ludwik Lech
  • kpr. Bernard Ryszard Górecki
  • kpr. Jan Musiał
  • st. szer. Piotr Paweł Gallus
  • st. szer. Leon Nowak
  • st. szer. Zygmunt Rozworski
  • st. szer. Władysław Wieraszka

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Pawlak 1989 ↓, s. 79.
  2. Pawlak 1991 ↓, s. 30.
  3. Medard Krzycki Sowy nadlecą o świcie, 15/1970 z cyklu Biblioteka Żółtego Tygrysa

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 83-206-0281-5.