12 Dywizja Pancerna SS „Hitlerjugend”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
12 Dywizja Pancerna SS "Hitlerjugend"
12. SS-Panzer-Division „Hitlerjugend"
Ilustracja
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie czerwiec 1943
Rozformowanie maj 1945
Dowódcy
Pierwszy SS-Brigadeführer Fritz Witt
Ostatni SS-Brigadeführer Hugo Kraas
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Podległość Waffen-SS

12 Dywizja Pancerna SS „Hitlerjugend” (niem. 12. SS-Panzer-Division „Hitlerjugend“) – niemiecka jednostka Waffen-SS z okresu II wojny światowej.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Powstała w czerwcu 1943 roku w Antwerpii na bazie aktywistów młodzieżowej organizacji Hitlerjugend. W skład dywizji wchodzili głównie 17-latkowie. Stanowiska oficerskie otrzymali w niej weterani z frontu wschodniego, głównie z 1 Dywizji Pancernej Leibstandarte SS Adolf Hitler, dodatkowo z Wehrmachtu ściągnięto około 50 oficerów. Wspólnie z 1 Dywizją LSSAH tworzyła ona trzon I Korpusu Pancernego SS.

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

W ramach I Korpusu Pancernego SS dywizja walczyła w Normandii, głównie przeciw oddziałom kanadyjskim. W ciągu miesiąca walk poniosła straty wysokości 60%. Po upadku Caen znalazła się w kotle pod Falaise. W trakcie przebijanie się przez oddziały polskiej 1 Dywizji Pancernej utraciła większość sprzętu oraz poniosła znaczne straty w ludziach. Z kotła wydostało się ok. 300 ludzi stanu bojowego dywizji oraz 10 czołgów (4 Panzerkampfwagen IV, 3 Panzerkampfwagen V Panther oraz 1 Flakpanzer 38(t)). Łączny stan dywizji wynosił wtedy ok 12 500 ludzi i ponad 20 czołgów, głównie z oddziałów tyłowych i zapasowych.[1]. W listopadzie 1944, po szybko przeprowadzonej regeneracji, weszła w skład 6 Armii Pancernej SS. Uczestniczyła w walkach w Ardenach i na Węgrzech (od stycznia 1945). Od 6 marca 1945 jednostka brała udział w operacji „Frühlingserwachen”. Zakończyła wojnę w Austrii.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Mimo swojego młodzieżowego składu była – głównie dzięki fanatyzmowi, świetnemu wyposażeniu i doświadczonej kadrze dowódczej – jedną z najsilniejszych niemieckich dywizji podczas II wojny światowej. Część autorów podważa ten fanatyzm z uwagi na znaczną ilość żołnierzy dywizji jaka dostawała się do niewoli. Tylko w ciągu trzech tygodni walk w Normandii do niewoli alianckiej poddało się ponad 1 000 żołnierzy dywizji[2]. Należy zaznaczyć, że w wyniku kumulacji walk podczas bitwy o Caen, Operacji „Epsom” oraz Operacji „Charnwood”, 12 Dywizja Pancerna SS „Hitlerjugend” została wyniszczona przez wojska brytyjskie, przez co nie mogła dalej uczestniczyć w walkach jako samodzielna jednostka Waffen-SS. Od jesieni 1944 r. zredukowano ją do grupy manewrowej prowadzącej działania zaczepne na frontach utrzymywanych przez większe jednostki Waffen-SS i Wehrmachtu[3].

Żołnierze 12 Dywizji Pancernej SS „Hitlerjugend” obok czołgów typu Panzer IV.

Zbrodnie wojenne[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze dywizji popełnili wiele zbrodni wojennych, m.in. masakra 86 cywili we francuskim mieście Ascq w dniu 2 kwietnia 1944 roku oraz zamordowanie 156 jeńców kanadyjskich 7-8 czerwca 1944 roku w okolicy Caen w Normandii.

Skład dywizji[4][edytuj | edytuj kod]

  • 25. Pułk Grenadierów Pancernych SS (SS-Panzer-Grenadier-Regiment 25 – dowódca Siegfried Muller)
  • 26. Pułk Grenadierów Pancernych SS (SS-Panzer-Grenadier-Regiment 26 – dowódca Bernhard Krause)
  • 12. Pułk Czołgów SS (SS-Panzer-Regiment 12 - dowódca Rudolf von Ribbentrop)
  • 12. Pułk Artylerii Pancernej SS (SS-Panzer-Artillerie-Regiment 12)

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

  • SS-Brigadeführer Fritz Witt (24 czerwca 1943 – 14 czerwca 1944)
  • SS-Brigadeführer Kurt Meyer (14 czerwca 1944 – 6 września 1944)
  • SS-Obersturmbannführer Hubert Meyer (6 września 1944 – 24 października 1944)
  • SS-Brigadeführer Fritz Kraemer (24 października 1944 – 13 listopada 1944)
  • SS-Brigadeführer Hugo Kraas (13 listopada 1944 – 8 maja 1945)
    • Szef sztabu: SS-Obersturmbannführer Hubert Meyer (24 czerwca 1943 – maj 1945)

Miejsca stacjonowania[edytuj | edytuj kod]

  • Belgia (czerwiec 1943 – marzec 1944)
  • Francja (Caen, Falais) (marzec 1944 – wrzesień 1944)
  • Belgia i zachodnia część III Rzeszy (wrzesień 1944 – grudzień 1944)
  • Ardeny (grudzień 1944 – styczeń 1945)
  • Zachodnia część III Rzeszy (styczeń 1945 – luty 1945)
  • Węgry i Austria (luty 1945 – maj 1945)

Liczebność jednostki[edytuj | edytuj kod]

  • grudzień 1943 − 21 482[5]
  • czerwiec 1944 − 17 858[5]
  • wrzesień 1944 − ok. 12 000[6]
  • grudzień 1944 − 19 657[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. R. Michulec, „Hitlerjugend” – postrach Normandii? [w:] TECHNIKA WOJSKOWA HISTORIA, nr 6/2018 (listopad–grudzień 2018), s. 22.
  2. R. Michulec, „Hitlerjugend” – postrach Normandii? [w:] TECHNIKA WOJSKOWA HISTORIA, nr 6/2018 (listopad–grudzień 2018), s. 23.
  3. R. Michulec, „Hitlerjugend” – postrach Normandii? [w:] TECHNIKA WOJSKOWA HISTORIA, nr 6/2018 (listopad–grudzień 2018), s. 23.
  4. Stan na marzec 1944 zgodnie z: http://www.vaterland.pl/wykaz_dywizji_waffen_ss.html
  5. a b c Axis History Factbook: 12. SS-Panzer-Division Hitlerjugend
  6. Anthony Tucker-Jones: Falaise. Wątpliwe zwycięstwo. Warszawa: Bellona, 2010, s. 239. ISBN 978-83-11-11880-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]