1943 w Wojsku Polskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kalendarium Wojska Polskiego 1943 – wydarzenia w Wojsku Polskim w roku 1943.

1943[edytuj | edytuj kod]

Polskie lotnictwo myśliwskie w Wielkiej Brytanii i Afryce zestrzeliło 113 samolotów niemieckich na pewno, 42 prawdopodobnie[1].
Polska Eskadra 1586, która wchodziła w skład 334 Skrzydła RAF Specjalnego Przeznaczenia, wykonała od 1 kwietnia do końca roku 27 lotów do Polski i 108 do innych krajów[1].
Grupa Wywiadu Lotniczego Armii Krajowej z inż. Antonim Kocjanem na czele uzyskała i przesłała do Londynu wiadomości o doświadczeniach z niemiecką bronią tzw. odwetową, pociskami V-l i V-2[1].

Styczeń[edytuj | edytuj kod]

ORP Ślązak
ORP Dragon

1 stycznia

2 stycznia

9 stycznia

15 stycznia

Luty[edytuj | edytuj kod]

12 lutego

5 lutego

  • W polskiej Stacji Northolt (Wielka Brytania) sformowano polską Eskadrę Myśliwską (Polski Zespół Myśliwski), złożoną z 16 doświadczonych pilotów z różnych dywizjonów, a przeznaczoną do walk na froncie w Afryce Północnej w ramach lotnictwa 8 Armii Brytyjskiej; dowódca kpt. pil. Stanisław Skalski[1].

22 lutego

Marzec[edytuj | edytuj kod]

17 marca

20 marca

26 marca

28 marca

  • Polski Zespół Myśliwski odniósł pierwsze zwycięskie walki pod niebem Tunezji; kpt. pil. Stanisław Skalski i por. pil. Eugeniusz Horbaczewski zestrzelili po jednym samolocie niemieckim Ju-88[1].
Jan Bytnar

30 marca

  • W Warszawie zmarł podharcmistrz Jan Bytnar ps. „Rudy”.

31 marca

  • 301 Dywizjon Bombowy został przeformowany w Polską Eskadrę do Zadań Specjalnych przy brytyjskim 138 Dywizjonie pod dowództwem majora nawigatora Stanisława Króla[1].

Kwiecień[edytuj | edytuj kod]

Dywizjony bombowe 300 i 305 otrzymały nowe samoloty Vickers Wellington Mk X[1]

16 kwietnia

17 kwietnia

  • Dowódca Artylerii Przeciwlotniczej (ang. Commander in Chief of Anti-Aircraft Command), generał Frederick Alfred Pile przesłał na ręce Naczelnego Wodza podziękowanie dla 1 Polskiej Ciężkiej Baterii Przeciwlotniczej kapitana Józefa Maliszewskiego „za oddane świetne usługi i za wielką pomoc jaką jego Bateria okazała w obronie Szkocji”. Pismo zostało wystosowane w związku z odejściem Baterii 20 kwietnia spod Dowództwa Artylerii Przeciwlotniczej. Generał Pile zwrócił się do generała Sikorskiego z prośbą o wręczenie kapitanowi Maliszewskiemu i wskazanemu szeregowemu Świadectwa za Dobrą Służbę (ang. Certificate of Meritorious Service)[5].

22 kwietnia

28 kwietnia

  • Komenda Główna Armii Krajowej odrzuciła propozycję współpracy z komunistami, wysuniętą przez PPR podczas rozmów w lutym 1943[6].

Maj[edytuj | edytuj kod]

3 maja

  • Opublikowano w Londynie komunikat o stanie liczebnym armii polskiej w Wielkiej Brytanii: 100 tys. żołnierzy, 12 tys. lotników, 3 tys. marynarzy[3].

6 maja

14 maja

15 maja

16 maja

17 maja

  • Dowództwo Okręgu Lwów AK wydało rozkaz w sprawie organizowania placówek samoobrony przeciwko atakom ukraińskim. Przedstawiciele Komenda Obszaru Lwowskiego AK rozpoczęli rozmowy z kierownictwem OUN[6].

19 maja

20 maja

21 maja

  • Pułkownik Bolesław Kieniewicz objął obowiązki zastępcy dowódcy 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki do spraw liniowych[7].

27 maja

  • Pułkownik Antoni Siwicki objął obowiązki szefa sztabu 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki[7].

30 maja

Czerwiec[edytuj | edytuj kod]

910 czerwca

gen. Stefan Rowecki

10 czerwca

  • Komenda Główna Batalionów Chłopskich wydała tajny rozkaz o niepodporządkowywaniu swoich oddziałów terytorialnych[6].

12 czerwca

18 czerwca

  • Kadra Polski Niepodległej podporządkowała się Armii Krajowej[6].

19 czerwca

23 czerwca

  • Naczelny Wódz nakazał dowódcy Armii Krajowej ograniczenie akcji odwetowych wobec Ukraińców do samoobrony[6].

29 czerwca

30 czerwca

Lipiec[edytuj | edytuj kod]

gen. Władysław Sikorski

4 lipca

6 lipca

7 lipca

  • Dowódca 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pułkownik dyplomowany Zygmunt Berling wydał rozkaz dzienny Nr 43 o formowaniu nowych jednostek:
Zapasowego Pułku Piechoty
Samodzielnego Przeciwlotniczego Dywizjonu Artylerii RGK
Plutonu Sztabowego Dowództwa Artylerii Dywizji
1 samodzielnej myśliwskiej eskadry lotniczej[9].

8 lipca

15 lipca

17 lipca

22 lipca

23 lipca

  • Dowódca 1 myśliwskiej eskadry lotniczej wydał rozkaz nr 1 o przystąpieniu do szkolenia lotniczego[7].

2425 lipca

27 lipca

  • Komendant główny Armii Krajowej wydał rozkaz do polskich żołnierzy na Węgrzech[6].

Sierpień[edytuj | edytuj kod]

1 sierpnia

  • Zorganizowano oddział dywersji bojowej Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej kryptonim „Agat”[6].

9 sierpnia

  • Oddział NSZ w lesie koło Borowa pod Kraśnikiem zamordował 26 żołnierzy z oddziału GL im. J. Kilińskiego[3]Mord pod Borowem

10 sierpnia

  • Państwowy Komitet Obrony ZSRR wydał postanowienie Nr 3904 o sformowaniu w ZSRR polskiego korpusu (ros. Постановление o сформировании в СССР польского корпуса)[11][3].

11 sierpnia

17 sierpnia

18 sierpnia

  • Generał major Karol Świerczewski przybył do Sielc nad Oką i objął obowiązki na stanowisku zastępcy dowódcy 1 Korpusu PSZ do spraw liniowych[11].

19 sierpnia

20 sierpnia

  • 1 Samodzielna Myśliwska Eskadra Lotnicza stacjonująca na lotnisku Grigoriewskoje została przeformowana w 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego pod dowództwem kapitana obserwatora Tadeusza Wicherkiewicza[11][1].

23 sierpnia

Wrzesień[edytuj | edytuj kod]

2 września

5 września

  • 305 Dywizjon Bombowy został włączony w skład lekkiego lotnictwa bombowego 2 Grupy Bombowej 2 TAF i przezbrojony na samoloty B-25 „Mitchell Mk.II”[1].

10 września

20 września

  • ORP „Dzik” zatopił kilka statków niemieckich transportujących oddziały z Korsyki[3].

21 września

  • Nakazano reorganizację 1 Dywizji Pancernej do etatów dywizji pancernej nowego typu; tak zreorganizowana dywizja wzięła udział w walkach na froncie zachodnim.

Październik[edytuj | edytuj kod]

Usamodzielniono polską Eskadrę C do Zadań Specjalnych i nadano jej nazwę 1586 Polish Special Duties Fligld oraz przydzielono ją do 334 Skrzydła RAF Specjalnego Przeznaczenia[1].
ORP „Orkan”

1 października

  • Komenda Główna Armii Krajowej przerwała rozmowy scaleniowe z Narodowymi Siłami Zbrojnymi[6].

5 października

6 października

7 października

12 października

8 października

12 października

15 października

  • Komendant główny AK wydał rozkaz w sprawie nadawania oddziałom partyzanckim nazw pułków Wojska Polskiego sprzed 1939 roku[6].

18 października

20 października

24 października

  • Ukazał się rozkaz zastępcy dowódcy 1 Korpusu PSZ nr 13 ustalający z dniem 1 września 1943 barwy poszczególnych rodzajów wojsk i służb PSZ w ZSRR[11]

26 października

27 października

  • Został wydany rozkaz o utworzeniu oddziałów AK na Węgrzech[6].

Listopad[edytuj | edytuj kod]

1586 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia została przebazowana na lotnisko Sidi Amor koło Tunisu[1].

2 listopada

  • Komendant główny Armii Krajowej wydał rozkaz w sprawie zintensyfikowania akcji propagandowej przeciwko komunistom i ZSRR[6].

11 listopada

20 listopada

  • Komendant główny Armii Krajowej wydał rozkaz do komendantów okręgów w sprawie akcji „Burza”.
  • Generał brygady Wojciech Bewziuk objął dowodzenie 1 Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki[11].

26 listopada

  • Generał brygady Zygmunt Berling rozkazem specjalnym nr 2 wprowadził w życie Wojskowy Kodeks Postępowania Karnego Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR[11]

30 listopada

Grudzień[edytuj | edytuj kod]

Walki oddziałów Okręgu Nowogródek AK z partyzantką radziecką[6].

1 grudnia

13 grudnia

  • Stołpecki Oddział AK toczył walki z oddziałem iwanickiego zgrupowania partyzantki radzieckiej[6].

17 grudnia

22 grudnia

28 grudnia

31 grudnia

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945. s. 127-132.
  2. Jarosław Krawczyk, Katarzyna Zientara-Majewski [red]. Polskie państwo podziemne 1939-1945 nr 4/10. „Gazeta Wyborcza”, s. 5. Warszawa: Agora S.A.. 
  3. a b c d e f g h i j k l m n o Władysław Kurkiewicz, Adam Tatomir, Wiesław Żurawski: Tysiąc lat dziejów Polski; Kalendarium. Warszawa: 1974, s. 276-284.
  4. Kukiel 1943 ↓, s. 58.
  5. Akta jawne 1941-1944 ↓, s. 105-106.
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Andrzej Chmielarz: Armia Krajowa: 1939-1945. s. 177-202.
  7. a b c d e f g h i Mikołaj Plikus [red.]: Mała kronika ludowego Wojska Polskiego 1943-1973. s. 66-70.
  8. Kazimierz Krajewski. Powstanie iwienieckie i zapomniane boje w Puszczy Nalibockiej. „Biuletyn Informacyjny AK”. 5/2013, s. 32–33, 2013-05. 
  9. Organizacja i działania bojowe ..., s. 6.
  10. Dziennik Ustaw RP Nr 7, Londyn 31 lipca 1943 r., s. 52.
  11. a b c d e f g h i j k l m n o p Mikołaj Plikus [red.]: Mała kronika ludowego Wojska Polskiego 1943-1973. s. 71-79.
  12. Organizacja i działania bojowe ..., s. 9.
  13. Organizacja i działania bojowe ..., s. 9-11.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Akta jawne 1941-1944. W: Kancelaria Przyboczna Naczelnego Wodza, sygn. A.XII.1/4 [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.
  • Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943–1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958.
  • Krzysztof Komorowski (red.): Boje Polskie 1939 – 1945; poradnik encyklopedyczny. Warszawa: Bellona Spółka Akcyjna, 2009. ISBN 978-83-7399-353-2.
  • Marian Kukiel: Pismo L.dz. 1281/PSW/43 z 22 lutego 1943 roku. W: Kancelaria Przyboczna Naczelnego Wodza, Akta jawne, VII 1942 - XI 1943, sygn. A.XII.1/8 [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, 1943. [dostęp 2017-01-22].
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Mikołaj Plikus [red.]: Mała kronika ludowego Wojska Polskiego 1943-1973. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1984, 1984.
  • Władysław Kurkiewicz, Adam Tatomir, Wiesław Żurawski: Tysiąc lat dziejów Polski; Kalendarium. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1974.