1 Batalion Szturmowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
1 Batalion Szturmowy
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1961 (przeformowanie w 1964 w 1 bsz)
Rozformowanie 1993 (przeformowanie w 1 pspec.)
Tradycje
Nadanie sztandaru 12 października 1966 roku
Rodowód 26 Batalion Dywersyjno-Rozpoznawczy
Kontynuacja 1 Pułk Specjalny Komandosów

Jednostka Wojskowa Komandosów

Dowódcy
Pierwszy mjr Czesław Mitkowski
Ostatni ppłk dypl. Zbigniew Kwintal
Działania zbrojne
Operacja Dunaj
Organizacja
Numer JW 4101
Dyslokacja jako 26 bdr Kraków 1961-64, Dziwnów 1964-86, Lubliniec 1986-1993
Rodzaj sił zbrojnych Wojska Lądowe
Rodzaj wojsk rozpoznanie, działania specjalne
Podległość Oddział Koordynacji Rozpoznania Wojskowego Zarządu II SG WP
Skład patrz tekst

1 Batalion Szturmowy 1 bsz, 1 Samodzielny Batalion Szturmowy 1 sbsz – jednostka wojskowa dalekiego rozpoznania i działań specjalnych SZ PRL i SZ RP okresu transformacji ustrojowej.

Historia jednostki[edytuj | edytuj kod]

Jednostka została sformowana w listopadzie 1961 r. jako 26 Batalion Dywersyjno-Rozpoznawczy w Krakowie. W 1964 r. batalion dyslokowano do Dziwnowa i rozkazem Ministra ON z 8 maja 1964 r. zmieniono nazwę na 1 Batalion Szturmowy. Sztandar batalionowi wręczono 12 października 1966 roku. 1 Batalion kultywował tradycje Polskiego Samodzielnego Batalionu Specjalnego.

Jedyną ofensywną operacją bojową, w której oddział brał udział, była Operacja Dunaj w 1968 roku. Zadaniem żołnierzy 1 sbsz było opanowanie lotniska w Hradec Kralove[1]. Żołnierze czechosłowaccy nie stawiali oporu, akcja zakończyła się bez ofiar w ludziach. W późniejszym etapie działań żołnierzy batalionu skierowano do uciszania czechosłowackich radiostacji, a następnie do zadań wartowniczych[2]. Żołnierze batalionu brali udział w operacjach pokojowych ONZ w PKW wystawianych przez Polskę[1].

W 1986 batalion przeniesiony został do garnizonu Lubliniec[1]. Samodzielny batalion przeformowano 15 sierpnia 1993 r. na 1 Pułk Specjalny. Wielu żołnierzy 1 sbsz zostało po selekcji przyjętych do Formozy, inni trafili do nowo sformowanego Gromu inni pozostali w JW 4101.

Przeznaczenie Jednostki Wojskowej 4101[edytuj | edytuj kod]

1 Samodzielny Batalion Szturmowy był samodzielną jednostką powietrznodesantową przeznaczoną do prowadzenia głębokiego rozpoznania oraz działań dywersyjnych na głębokim zapleczu nieprzyjaciela na rzecz Frontu Polskiego. W przypadku konfliktu między wojskami Układu Warszawskiego i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego samodzielny batalion miał działać na kierunku duńskim.

Szkolenie[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze szkolili się na terenie Polski, w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Po dokonaniu desantu drogą powietrzną lub morską mieli do wykonania określone zadania zwiadowcze lub dywersyjne i w określonym terminie wrócić do jednostki na własną rękę. O ich obecności były poinformowane lokalne jednostki wojskowe, WSW a także funkcjonariusze MO, SOK i SB. Ich aktywność miała utrudnić lub uniemożliwić wykonanie zadania.

Do dyspozycji żołnierzy batalionu przekazywano (głównie na początku działalności jednostki – lata 60 XX wieku) umundurowanie, wyposażenie oraz uzbrojenie wraz z amunicją, pochodzące z państw NATO. Było ono zdobywane przez polski wywiad wojskowy (któremu JW 4101 podlegała) oraz przekazywane przez zaprzyjaźnione państwa socjalistyczne, np. Wietnam Północny. Dysponowano także niewielką liczbą pojazdów wojskowych produkcji zachodniej[2].

Do początku lat 70 XX w. wszyscy żołnierze obowiązkowo uczyli się języka niemieckiego. Oprócz tego nauczano także języka angielskiego oraz języków skandynawskich. W późniejszych latach języków obcych uczyli się tylko oficerowie. Przez pewien czas w jednostce istniały kompanie „angielska” i „niemiecka”, w których posługiwano się tymi językami także przy wydawaniu rozkazów na placu manewrowym[2].

Podczas szkoleń korzystano również z doświadczeń wojsk innych państw socjalistycznych. Jednym z przykładów takiej współpracy może być kurs walki wręcz kjoksul we Wrocławiu, prowadzony przez majora i pułkownika z attachatu wojskowego Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej w Warszawie[2].

Incydenty[edytuj | edytuj kod]

W czasie jednego z ćwiczeń z WOP pilot śmigłowca omyłkowo zrzucił desant na terenie Niemiec Wschodnich. Pomyłkę szybko zauważono, a incydent zakończył się oficjalnym protestem władz NRD[2]. Innym incydentem było wysadzenie linii kolejowej na trasie Bydgoszcz-Toruń, do którego doszło w wyniku wydania żołnierzowi prawdziwego ładunku wybuchowego.

Skład organizacyjny[edytuj | edytuj kod]

Skład w 1964 roku[edytuj | edytuj kod]

Koszary batalionu w Dziwnowie (wartownia)

W chwili powstania w 1964 batalion liczył[2]:

  • 24 oficerów,
  • 38 podoficerów,
  • 360 żołnierzy.

W skład jednostki w 1964 roku wchodziły[2]:

  • trzy kompanie rozpoznania,
  • pluton płetwonurków,
  • pluton łączności,
  • pluton transportowo-gospodarczy.

Skład w latach późniejszych[edytuj | edytuj kod]

W późniejszym okresie jednostka została rozbudowana, w jej skład wchodziły następujące pododdziały:

Batalion liczył około 750 żołnierzy – dwie kompanie specjalne (1ks, 2ks), kompanię łączności (kł), kompanię płetwonurków (kpł), pluton zaopatrzenia i remontów (plzaopirem) oraz szkołę podoficerów zwiadu Wojsk Powietrznodesantowych (spz) w latach 1980-1985.

Żołnierze batalionu[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy jednostki

  • mjr Czesław Mitkowski X 1961 – X 1963
  • mjr Ryszard Reguła X 1963 – XII 1965
  • ppłk Zbigniew Gruziński XII 1965 – V 1967
  • mjr Stanisław Szydłowski V 1967 – VI 1968
  • ppłk Tadeusz Wandzel VI 1968 – VII 1970
  • ppłk Witold Bartosiewicz VII 1970 – IX 1974
  • mjr Ryszard Romańczuk IX 1974 – VII 1975
  • mjr Andrzej Krawczyk VII 1975 – X 1978
  • mjr Andrzej Prus X 1978 – IX 1979
  • ppłk Zenon Pietkiewicz IX 1979 – IV 1983
  • ppłk dypl. Stanisław Osiecki IV 1983 – I 1988
  • ppłk dypl. Witold Busz I 1988 – 1991
  • ppłk dypl. Zbigniew Kwintal 1991 – 1993, później dowodził JW 4101 jako 1 Pułkiem Specjalnym

Oficerowie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c 8 Kołobrzeski Batalion Saperów Marynarki Wojennej. s. 117.
  2. a b c d e f g Marcin Górka: Specjalsi z Dziwnowa (pol.). 2009-05-07. [dostęp 24 listopada 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]