1 Dywizja Piechoty (III Rzesza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 1 Dywizji Piechoty okresu III Rzeszy. Zobacz też: 1 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

1 (Wschodniopruska) Dywizja Piechoty - niemiecka dywizja z czasów II wojny światowej, utworzona w październiku 1934 roku jako I. Dowództwo Artylerii, miejsce stacjonowania sztabu Królewiec, później na mocy rozkazu z dnia 3 lutego 1936 roku sztab przeniesiono do Wystrucia. Na mocy rozkazu z dnia 15 października 1935 roku otrzymała oficjalną nazwę 1. Dywizja Piechoty. Stacjonowała w I. Okręgu Wojskowym.

Struktura organizacyjna[edytuj]

  • Struktura organizacyjna w sierpniu 1939 roku:
    • 1 pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I., II., III. batalionu, 13. kompanii moździerzy i 14. kompanii przeciwpancernej – Królewiec;
    • 22 pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I., III. i rezerwowego batalionu – Gąbin oraz II. batalion – Gołdap;
    • 43 pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I. i II. batalionu – Wystruć, III. batalionu – Tylża;
    • 1 pułk artylerii: miejsce postoju sztabu i II. dywizjonu – Królewiec, I. dywizjonu – Gąbin, III. dywizjonu Tylża;
    • I dywizjon 37 pułku artylerii ciężkiej: miejsce postoju – Wystruć;
    • 1 batalion saperów: miejsce postoju – Królewiec;
    • 1 batalion przeciwpancerny: miejsce postoju – Gołdap;
    • 1 dywizjon łączności: miejsce postoju – Wystruć;
    • 1 oddział obserwacyjny: miejsce postoju – Królewiec;
  • Struktura organizacyjna w listopadzie 1944 roku:

1 pułk piechoty, 22 pułk fizylierów, 43 pułk piechoty, 1 pułk artylerii, 1 batalion saperów, 1 batalion fizylierów, 1 batalion przeciwpancerny, 1 dywizjon łączności, 1 polowy batalion zapasowy;

Dowódcy[edytuj]

Szlak bojowy[edytuj]

Zmobilizowana pod koniec sierpnia 1939 roku i ześrodkowana nad granicą polsko-niemiecką w obszarze poligonu Muszaki. Weszła w skład Korpusu "Wodrig".

W ciągu pierwszych czterech dni wojny oddziały dywizji toczyły ciężkie walki o przełamanie polskich fortyfikacji granicznych na północ od Mławy. Następnie rozpoczęła walki o przeprawę przez Narew w rejonie miejscowości Różan oraz w następnych dniach wywalczyła w walkach przejście przez Bug w rejonie miejscowości Brok. w drugiej i trzeciej dekadzie września toczyła walki w obszarze KałuszynSiedlceGarwolinMińsk MazowieckiOtwock. Po zakończeniu kampanii w Polsce, dywizja do końca listopada 1939 roku odgrywała rolę oddziału osłonowego na linii demarkacyjnej pomiędzy Bugiem a Narwią. Na początku grudnia 1939 roku jednostkę zluzowano i przetransportowano nad Dolny Ren, tu została przeniesiona do odwodu 6 Armii.

Po rozpoczęciu kampanii na zachodzie, dywizja przez pierwsze dni nadal pozostawała w rezerwie i z rejonu Akwizgranu rozpoczęła marsz przez Belgię w stronę północno-wschodniej Francji. Wzięła udział w walkach na linii Skaldy i Lys. Następnie brała udział w zmaganiach w zachodniej Flandrii w rejonie Lille. W drugiej fazie kampanii na zachodzie "Fall Rot", dywizja w strukturach 4 Armii przełamała w bitwie front francuski nad Sommą i prowadziła walki pościgowe przez Sekawanę w stronę Loary. W bitwie nad Loarą zdobyła Saumur. Do zawieszenia broni prowadziła pościg za wycofującymi się francuskimi oddziałami w stronę atlantyckiego wybrzeża. Do września 1940 roku jednostka odgrywała rolę oddziału okupacyjnego na wybrzeżu atlantyckim niedaleko Pirenejów. Na przełomie września i października pododdziały dywizji zluzowano i przetransportowano do Prus Wschodnich.

Skoncentrowana w czerwcu 1941 roku w obszarze Królewiec - Brandenburg - Wehlau - Kaimen. Kampanię przeciwko Rosji Sowieckiej rozpoczęła w strukturze I Korpusu Armijnego, który był częścią 18 Armii. W pierwszych dniach wschodniej kampanii, przełamała sowieckie pozycje graniczne i nacierała przez Szawle w stronę Dźwiny, którą forsowała w rejonie Dyneburga. W dalszych tygodniach kampanii prowadziła pościg między Dźwiną a Wielikają. Z rejonu Pskowa rozpoczęła natarcie wschodnim brzegiem jeziora Pejpus w stronę Narwy.

Bibliografia[edytuj]

  • Carell Paul, Operacja "Barbarossa"; Warszawa 2000; ​ISBN 83-11-09199-4​;
  • Carell Paul, Spalona ziemia. Odwrót Wehrmachtu na Wschodzie; Warszawa 2003; ​ISBN 83-11-09475-6​;
  • Dieckert, Großmann, Der Kampf um Ostpreussen. Der umfassende Dokumentarbericht über das Kriegsgeschehen in Ostpreußen, Stuttgart 1965; ​ISBN 3-87943-436-0​;
  • Grzelak Czesław, Stańczyk Henryk Kampania polska 1939 roku; Warszawa 2005; ​ISBN 83-7399-169-7​;
  • Jurga Tadeusz, Armia Modlin 1939, Warszawa 1987;
  • Jurga Tadeusz, Obrona Polski 1939, Warszawa 1990;​ISBN 83-211-1096-7​;
  • Haupt Werner, Die deutschen Infanterie-Division b.m.w 1991;​ISBN 3-89555-274-7​;
  • Haupt Werner, Die Schlachten der Heeresgruppe Süd. Aus der Sicht der Divisionen., b.m.w 2005; ​ISBN 3-7909-0248-9​;
  • Haupt Werner, Army Group North. The Wehrmacht in Russia 1941 - 1945; b.m.w i b.m.r.; ​ISBN 0-7643-0182-9​;
  • Pohlman Hartwig, Wolchow 900 Tage Kampf um Lenigrad 1941 - 1944; Wiedeń 2003; ​ISBN 3-7909-0201-2​;
  • Schramm Percy Ernst, Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht 8 vol.; Bonn 2003; ​ISBN 3-8289-0525-0​;
  • Stahl Friedrich, Heereseinteilung 1939. Gliderung, Standorte und Kommandeure sämtlicher Einheiten des Friedensheeres am 3.1.1939 und die Kriegsliederung vom 1.9.1939; ​ISBN 978-3-89555-338-7​, ​ISBN 3-89555-338-7​;