1 Eskadra Dalekiego Rozpoznania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1 Eskadra Dalekiego Rozpoznania
Ilustracja
Godło eskadry
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1926
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy kpt. pil. Bolesław Filanowicz
Ostatni kpt. mar. pil. Roman Borowiec
Organizacja
Dyslokacja Puck
Rodzaj wojsk lotnictwo
Podległość morski dywizjon lotniczy
Lublin R.XIII bis/hydro

1 Eskadra Dalekiego Rozpoznaniapododdział morskiego lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Sformowana w 1926 jako morska eskadra wielosilnikowa. W styczniu przemianowana na 1 eskadrę liniową „Wiking”, a w 1939 na 1 eskadrę dalekiego rozpoznania.W 1939, z powodu braku samolotów, żołnierze eskadry walczyli w obronie polskiego wybrzeża w szyku spieszonym.

Godło eskadry – biało-granatowy galion Wikingów[1].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W 1926 sformowana została w Pucku morska eskadra wielosilnikowa. Eskadra weszła w skład morskiego dywizjonu lotniczego[1]. Wyposażenie stanowiło pięć 2-silnikowych łodzi latających wywiadowczo-bombowych typu Latham-43 HB3. Po osiągnięciu zdolności ćwiczebnej, załogi eskadry brały udział w ćwiczeniach okrętów wojennych. Załogi samolotów ćwiczyły między innymi kierowanie ogniem artylerii okrętowej, wykrywanie min i łodzi podwodnych[1]. W sierpniu dwie łodzie latające Latham weszły w skład oficjalnej delegacji i odleciały do Kopenhagi. Drugą wizytą zagraniczną był lot dwóch łodzi latających Latham do Rygi. Z podróży zagranicznych samoloty powróciły we wrześniu. Po zakończeniu wizyt nadal trwało doskonalenie personelu latającego we współpracy na morzu z jednostkami floty. W tym okresie dywizjon morski otrzymał 7 amfibii typu LeO H-135 B3, wywiadowczo–bombowych i 16 Schreck FBA [2]. We wrześniu 1930 wystartowały z Pucka do Libawy 3 łodzie latające Latham.

Rozkazem dziennym dywizjonu nr 17/30 z 22 stycznia 1930 morska eskadra wielosilnikowa została przemianowana na 1 eskadrę liniową „Wiking”[3]. W eskadrze coraz bardziej dawał się odczuwać brak sprawnego i nowoczesnego sprzętu. Łodzie latające „Latham” zużywały się, będąc już w tym okresie sprzętem przestarzałym i wyeksploatowanym. W 1932 krajowy przemysł lotniczy dostarczył do morskiego dywizjonu 3 wodnosamoloty wywiadowczo-bombowe Lublin R-VIII bis, które jako maszyny przejściowe przydzielono 1 eskadrze. W maju eskadrze przydzielono wodnosamoloty Lublin R-XIII ter.[4]

Zgodnie z zarządzeniem wykonawczym Szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej L.4311/org.I.tjn. na podstawie zarządzenia Szefa Kier. Mar.Woj. nr 11/32 z 3 grudnia 1932, morski dywizjon lotniczy wcielono do Marynarki Wojennej. Rozkazem dziennym dowódcy dywizjonu nr 77/33 z 4 kwietnia 1933 ustalono nową obsadę personalną i sprzętową eskadry. 1 eskadra otrzymała wodnosamoloty R-VIII bis i R-XIII ter[4]. Tym samym rozkazem wprowadzono obowiązek zabierania spadochronów podczas wszystkich lotów nad masywami lądowymi bez względu na rodzaj i wysokość lotu; na wodnopłatowcach w razie lotu powyżej 300 m bez względu na rodzaj lotu[5].

Kryzys w sprzęcie osiągnął swoje apogeum w 1934 podczas ćwiczeń 1 eskadry z flotą na północ od Libawy na Łotwie. Na skutek zmiany warunków atmosferycznych wodnosamoloty zostały zmuszone przerwać ćwiczenia i wracać do bazy. Ponieważ przeciwny wiatr opóźnił lot, po wyczerpaniu paliwa część wodnosamolotów musiała przymusowo wodować. Dwa wodnosamoloty R~XIIIG utonęły, a załogi internowano w Królewcu na okres 3 dni[4].

W 1938 eskadra nie przedstawiała praktycznie żadnej wartości bojowej. Po długich sporach na temat rodzaju wyposażenia lotnictwa morskiego między kierownictwem Marynarka Wojennej a Departamentem Aeronautyki MSWojsk., zapadła decyzja zakupu 6 wodnosamolotów typu Cant Z- 506B, które stanowić miały wyposażenie 1 eskadry. Pierwszy wodnosamolot Cant przyleciał do Pucka drogą powietrzną 27 sierpnia 1939. Nie posiadał uzbrojenia i amunicji[6].

Kampanię wrześniową personel 1 eskadry dalekiego rozpoznania odbył w spieszonych szeregach obrońców polskiego wybrzeża[6]. 

Personel eskadry[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy eskadry[7]
Stopień Imię i nazwisko Okres pełnienia służby
kpt. pil. Bolesław Filanowicz 1926 – 11 I 1928
kpt. mar. pil. Edward Szystowski 11 I 1928 – 3 VIII 1928
por. mar. pil. Eugeniusz Podolski 3 VIII 1928 – 25 III 1930
por. mar. pil. Edward Suzanowicz wz.23 VIII – 20 XII 1929
por. mar. pil. Edward Suzanowicz 25 III 1930 – 14 IV 1930
por. mar. pil. Bronisław Lubinkowski 14 IV 1930 – VII 1930
kpt. mar. pil. B. Filanowicz VII 1930 – 22 III 1933
por. mar. pil. Adolf Stempkowski wz. 10 XI 1930 – 1931
por. mar. pil. Feliks Baczyński 22 III 1933 –1938
kpt. mar. pil. Roman Borowiec 1938 – 1939

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Pawlak 1989 ↓, s. 386.
  2. Pawlak 1989 ↓, s. 387.
  3. Pawlak 1989 ↓, s. 388.
  4. a b c Pawlak 1989 ↓, s. 389.
  5. Pawlak 1989 ↓, s. 393.
  6. a b Pawlak 1989 ↓, s. 390.
  7. Pawlak 1989 ↓, s. 386-394.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]