I Korpus Polski (PSZ)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z 1 Korpus Polski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 1 Korpusu Polskiego PSZ na Zachodzie. Zobacz też: I Korpus Polski - stronę ujednoznaczniającą.
I Korpus
I Korpus Pancerno-Motorowy
Ilustracja
Oznaka Korpusu
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 28 września 1940
Rozformowanie 1947
Nazwa wyróżniająca nie posiadał
Patron nie posiadał
Tradycje
Święto nie obchodził
Nadanie sztandaru nie posiadał
Dowódcy
Pierwszy gen. dyw. Marian Kukiel
Ostatni gen. dyw. Stanisław Maczek
Działania zbrojne
obrona przeciwdesantowa Szkocji
Organizacja
Dyslokacja Edynburg (Moncreiffe House) - HQ
Rodzaj wojsk wojsko
Podległość Dowództwo Szkockie (Scottish Command)
Żołnierze I Korpusu w Szkocji

I Korpus (I KP, ang. I Polish Corps) – wyższy związek taktyczny Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1940-1947.

Historia[edytuj]

Żołnierze 1 korpusu na ćwiczeniach w Perth w Szkocji.

28 września 1940 roku Naczelny Wódz, gen. broni Władysław Sikorski wydał rozkaz o sformowaniu I Korpusu. Po uzupełnieniu stanu osobowego rekrutami przybyłymi z ZSRR, wspólnie z War Office ustalono nową organizację korpusu (od 1942 I Korpusu Pancerno-Motorowego), w skład którego weszły: 1 Dywizja Pancerna, 1 Samodzielna Brygada Strzelców oraz związki wojsk pomocniczych i służb korpuśnych. Poza PKP pozostała 1 SBS.

W walkach na froncie zachodnim udział wzięły 1 DPanc i 1 SBS. Po przekazaniu tych jednostek pod dowództwo brytyjskie w ramach PKP rozpoczęto tworzenie nowych jednostek, głównie z Polaków wcielonych przymusowo do Wehrmachtu (zwłaszcza Ślązaków oraz mieszkańców ziem przyłączonych do Rzeszy), którzy dostali się do niewoli alianckiej.

Utworzono dwie nowe wielkie jednostki: 4 Dywizję Piechoty i 16 Samodzielną Brygadę Pancerną, a także wojska i służby pomocnicze, które nie wzięły już udziału w walkach frontowych.

Po zakończeniu wojny część żołnierzy PKP wróciła do kraju, większość znalazła się w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia i pozostała na emigracji.

Struktura[edytuj]

8 października 1940 r. ustalona została struktura organizacyjna I KP.

Korpus liczył 3498 oficerów i 10 884 żołnierzy. W związku ze spodziewaną inwazją niemiecką otrzymał za zadanie obronę 200-kilometrowego odcinka wybrzeża od Firth of Forth do Montrose w Szkocji.

3 listopada 1940 r. 2 Brygadę Strzelców przemianowana została na 10 Brygadę Kawalerii Pancernej, która dała początek utworzonej w 1942 1 Dywizji Pancernej (1 DPanc). W lutym 1941 r. przystąpiono do organizacji 8 Brygady Kadrowej Strzelców. Rozkazem z dnia 9 X 1941 4 Brygadę Strzelców przemianowano na 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową (1 SBS), która wg założeń polskich miała zostać użyta do wsparcia powszechnego powstania zbrojnego w Polsce. 6 grudnia 1941 r. z brygad kadrowych strzelców 3, 5, 7 została utworzona Brygada Szkolna. Do wiosny 1942 r. ukształtowała się następująca organizacja I KP.

Tablica rozpoznawcza pojazdów WP

Taka organizacja przetrwała do wiosny 1943 roku.

Na podstawie rozkazu L.dz. 370/Tjn. Org./43 Naczelnego Wodza z 20 marca 1943 roku zmieniono nazwę:

  • I Korpusu Pancerno-Motorowego na „I Korpus”,
  • 1 Samodzielnej Brygady Strzelców na „1 Dywizja Grenadierów”,
  • Szpitala Wojennego Nr 2 na „Polowy Szpital Ewakuacyjny Nr 1”[1].

Jesienią 1943 roku 1 Dywizja Grenadierów (kadrowa) została przemianowana na 2 Dywizję Grenadierów Pancernych.

Organizacja 1 Korpusu Polskiego we wrześniu 1943 roku.

  • 1 Pułk Artylerii Ciężkiej
  • 1 Batalion Ciężkich Karabinów Maszynowych
  • 1 Dywizjon Rozpoznawczy
  • Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • Batalion Saperów
  • 11 Kompania Łączności
  • 2 Szwadron Żandarmerii
  • 11 Kompania Zaopatrzenia
  • 11 Kompania Warsztatowa
  • 11 Pluton Parkowy
  • Szpital Wojenny Nr 2
  • 1 Kolumna Samochodów Sanitarnych
  • 11 Kompania Sanitarna
  • Pluton Higieny Polowej
  • Pralnia Polowa
  • Poczta Polowa
  • Oddział Zbiórki Materiałowej
  • Łaźnia Polowa
  • Kasa Polowa
  • 11 Sąd Polowy z Aresztem

Obsada personalna Dowództwa i Sztabu I KP[edytuj]

Dowództwo

Sztab

Patki i proporczyki rodzajów wojsk i służb (na kołnierze) noszone od 1941[edytuj]

Patka
generała
Patka artylerii ciężkiej
Patka artylerii lekkiej
Patka artylerii przeciwlotniczej
Patka
piechoty
Patka łączności
Patka saperów
Patka kolumn samochodowych
Patka służby zdrowia
Patka żandarmerii
Proporczyk artylerii motorowej
Proporczyk broni pancernej
Proporczyk kawalerii

Przypisy

  1. 1. Pułk Artylerii Przeciwpancernej. Rozkazy dzienne 1942-1943, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.17, s. 380.
  2. Barszczewski Zdzisław, Sylwetki saperów, Warszawa 2001, ​ISBN 8311092877​, s. 134-135.

Bibliografia[edytuj]

  • Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 42. ISBN 83-03-02923-1.
  • Witold Biegański, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie, Warszawa 1967,
  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991,