1 Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

1 Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczejpododdział artylerii przeciwlotniczej Wojska Polskiego II RP.

Historia dywizjonu[edytuj]

Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych z 26 października 1931 roku została sformowana Kadra 9 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej. Pierwszym dowódcą i organizatorem Kadry 9 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej został podpułkownik Leon Przybytko[1]. 18 lutego 1933 roku jednostka rozwinięta została w Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej, a z dniem 1 listopada 1935 roku przemianowana w 1 Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej. We wrześniu 1939 roku dywizjon został użyty do obrony przeciwlotniczej zespołu portowego w Gdyni, a także do wsparcia wojsk lądowych ogniem prowadzonym do celów naziemnych oraz do obrony przeciwdesantowej Wybrzeża. Według oceny dowódcy, 70% amunicji wystrzelono przeciw celom lądowym[1].

Dywizjon był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W", w okresie zagrożenia, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym, formował cztery pododdziały:

  • 1 Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej,
  • kompania karabinów maszynowych przeciwlotniczych typ B nr 1 marynarska,
  • morska kompania reflektorów przeciwlotniczych,
  • XI bateria 100 mm armat Canet,

natomiast w grupie "brązowej 2" wystawiał uzupełnienie dla wymienionych wyżej jednostek. Ponadto, do czerwca 1939 roku, mobilizował również 1 morski pluton żandarmerii.

Obsada personalna dywizjonu we wrześniu 1939[edytuj]

Dowództwo dywizjonu:

  • dowódca – kmdr ppor. Stanisław Jabłoński
  • oficer zwiadowczy – por. Wacław Wrzesiński
  • oficer łączności – ppor. Wiktor Zygmunt Klosse
  • oficer żywnościowy – por. Antoni Frezer
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Tadeusz Adam Dorula (od 19 IX dowódca 1 baterii)

1 bateria:

  • dowódca baterii – por. mar. Marian Rostkowski (do 19 IX)
  • dowódca 1 plutonu – ppor. rez. Włodzimierz Marian Kruszewski
  • dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Stanisław Marek Studnicki

2 bateria:

  • dowódca baterii – kpt. Zenon Kumorkiewicz
  • dowódca 1 plutonu – ppor. rez. Stanisław Józef Tyczyński
  • dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Roman Włodzimierz Turczynowicz

3 bateria:

  • dowódca baterii – kpt. Władysław Faczyński (do 17 IX)
  • dowódca 1 plutonu – por. rez. Jerzy Szczepkowski (od 17 IX dowódca baterii)
  • dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Antoni Stanisław Jeżyński

4 bateria:

  • dowódca baterii – kpt. Józef Janowicz
  • dowódca 1 plutonu – ppor. rez. Jan Juchniewicz
  • dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Witold Herman-Iżycki

2 kompanie karabinów maszynowych przeciwlotniczych
pluton łączności
pluton dozorowania

Każda z czterech baterii stałych uzbrojona była w dwie 75 mm armaty przeciwlotnicze wz. 1922/1924 na stałych stanowiskach betonowych, wraz ze schronami amunicyjnymi (łącznie dywizjon posiadał 8 armat). Rozmieszczone były w czterech punktach wokół ówczesnej Gdyni: 1. bateria koło Wąwozu Ostrowskiego na Oksywiu, 2. bateria w Redłowie, 3. bateria na wzgórzach na Grabówku i 4. bateria koło wsi Pogórze, na północny zachód od portu wojennego[1]. Pierwsze dwie baterie były zarazem nadbrzeżne, trzecia mogła strzelać do celów morskich w pewnym sektorze, wszystkie miały służyć także do zwalczania celów na lądzie[1]. Każda bateria do bezpośredniej obrony miała dwa przeciwlotnicze karabiny maszynowe 7,9 mm wz. 08/15. W czasie pokoju etat baterii wynosił 2 oficerów i 45 podoficerów i marynarzy[1].

W czasie pokoju dywizjon posiadał jedynie pluton przeciwlotniczych karabinów maszynowych (w składzie 4 drużyn), uzbrojony w karabiny maszynowe wz. 08/15. Podczas mobilizacji, został rozwinięty w dwie kompanie przeciwlotniczych karabinów maszynowych, każda w składzie 3 plutonów po 3 drużyny[1]

Dowódcy[edytuj]

  • ppłk Leon Przybytko (1931 - 1936 → dowódca 5 daplot)
  • mjr Stanisław Krzywobłocki (1938 → dowódca 3 daplot)
  • kmdr ppor. Stanisław Jabłoński (1938 - IX 1939)

Przypisy

  1. a b c d e f S. Jabłoński, Dzieje..., ss. 63-64, 157-162

Bibliografia[edytuj]

  • Rafał Witkowski, Hel na straży wybrzeża 1920-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1974, wyd. I
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza "Adiutor", Warszawa 2010, ​ISBN 978-83-86100-83-5
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3
  • Stanisław Jabłoński, Dzieje 1 Morskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej w: Wacław Tym, Andrzej Rzepniewski, Gdynia 1939, Gdańsk, 1979, ​ISBN 83-215-7187-5

Linki zewnętrzne[edytuj]