1 Pułk Lotniczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1 Pułk Lotniczy
Ilustracja
Odznaka pamiątkowa pułku
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 19 maja 1921
Rozformowanie sierpień 1939
Tradycje
Święto 8 sierpnia, 19 maja
Dowódcy
Pierwszy płk pil. Camillo Perini
Ostatni płk pil. Stefan Pawlikowski
Organizacja
Dyslokacja garnizon Warszawa
Rodzaj sił zbrojnych wojsko[1]
Rodzaj wojsk Lotnictwo
Podległość Departament IV MSWojsk.
1 Grupa Aeronautyczna
1 Grupa Lotnicza

1 Pułk Lotniczy (1 plot) – oddział lotnictwa Wojska Polskiego II RP.

Historia pułku[edytuj | edytuj kod]

Pułk został utworzony 19 maja 1921 na bazie powstałych wcześniej eskadr lotniczych: 3, 8, 12 i 16 Eskadry Wywiadowczej oraz 7 i 19 Eskadry Myśliwskiej. Ta ostatnia, powstałą z połączenia dwóch eskadr 18 i 19 przybyłych do Polski wraz z Armią gen. Hallera w 1919 z Francji.

Utworzono wówczas trzy dywizjony, które tworzyły następujące eskadry:

Organizatorem i pierwszym dowódcą pułku został ppłk pil. Camillo Perini.

Bristol F.2B Fighter – jeden z pierwszych typów samolotów pułku
Farman F-68 Goliath – samolot bombowy pułku
Fokker F.VIIB/3m – samolot bombowy pułku
RWD-14 Czapla – samolot obserwacyjny pułku
PZL.37 Łoś – samolot bombowy pułku
Pilot 1 Pułku Lotniczego w Warszawie, Mieczysław Halicki przy samolocie Potez XXV

W maju 1922 rozwiązany został IV Dywizjon. 3 Eskadra Wywiadowcza podporządkowana została dowódcy I Dywizjonu natomiast 8 Eskadra Wywiadowcza włączona w skład 2 Pułku Lotniczego i przeniesiona do Krakowa.

W 1925, w związku z ujednolicenia numeracji jednostek w lotnictwie polskim, w Pułku zmienione zostały numery eskadr. Dodatkowo utworzono jedną eskadrę liniową. Jednocześnie zwiększono etat eskadry do 10 samolotów. Zmieniono nazwy eskadr wywiadowczych na lotnicze. Pierwsza cyfra numeru eskadry lotniczej oznaczała – numeru pułku, druga – kolejność eskadry. Pułk składał się z: 11, 12, 13 i 14 Eskadry Liniowej oraz 121 i 122 Eskadry Myśliwskiej.

 Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

19 maja 1927 roku minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 8 sierpnia, jako datę święta pułkowego[2]. 29 lutego 1932 roku minister spraw wojskowych zmienił datę święta pułkowego na 19 maja[3]. Od tego czasu pułk obchodził swoje święto w rocznicę sformowania w 1921 roku.

W 1928 doszło do kolejnej reorganizacji lotnictwa. W 1 Pułku Lotniczym zlikwidowano 14 Eskadrę Liniową, a utworzono 211 Eskadrę Bombową. Również w 1928 eskadry myśliwskie otrzymały nową numerację: 121 została 111 eskadrą, 122 – 112 eskadrą.

W związku z kolejnymi zmianami w lotnictwie w 1929, w 1 Pułku utworzono kolejną eskadrę bombową – 212 oraz 113 Eskadrę Myśliwską początkowo nocną, a później dzienną. Wiosną tego roku pułk wszedł w skład 1 Grupy Aeronautycznej, która w 1936 roku została przemianowana na 1 Grupę Lotniczą.

Kolejne zmiany nastąpiły w 1931 gdy powstała kolejna eskadra bombową – 213.

29 lutego 1932 roku minister spraw wojskowych zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej pułku[4].

W 1933 zlikwidowano 16 Eskadrę Liniową, a w to miejsce utworzono 13 Eskadrę Obserwacyjną. Utworzono też kolejną 13 Eskadrę Myśliwską.

W marcu 1939 rozwiązane zostały dowództwa I/1 Dywizjonu Liniowego, V/1 Dywizjonu Bombowego i VI/1 Dywizjonu Towarzyszącego oraz 11 i 12 Eskadry Liniowe, a także 214 i 215 Eskadry Bombowe.

Organizacja i obsada personalna pułku w sierpniu 1939[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo

Zgrupowanie Myśliwskie

Zgrupowanie Bombowe

W sierpniu 1939 w trakcie mobilizacji 1 Pułk Lotniczy został rozwiązany. Rozformowana została także 19 Eskadra Towarzysząca. Pozostałe eskadry zostały rozdzielone. Eskadry myśliwskie weszły w skład Brygady Pościgowej, eskadry bombowe w skład Brygady Bombowej, 13 Eskadrę Obserwacyjną skierowano do lotnictwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew", a 16 Eskadrę Obserwacyjną do lotnictwa dyspozycyjnego Naczelnego Wodza.

Używane w pułku samoloty (lata użycia)[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Kadra 1 Pułku w 1922 z gośćmi z Rumunii
Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku
Kwatermistrzowie
Oficerowie pułku
Podoficerowie pułku

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku obrony (Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220). W skład Sił Zbrojnych II RP wchodziły wojska lądowe nazywane ówcześnie wojskiem i Marynarka Wojenna. Wojsko składało się z jednostek organizacyjnych wojska stałego i jednostek organizacyjnych Obrony Narodowej, a także jednostek organizacyjnych Korpusu Ochrony Pogranicza.
  2. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  3. Dz.Rozk. MSWojsk. Nr 4 z 29 lutego 1932 roku, poz. 38.
  4. Dz.Rozk. MSWojsk. Nr 4 z 29 lutego 1932 roku, poz. 39.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 118.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 119.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]