1 Pułk Ułanów (I KP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pułku kawalerii Wojska polskiego na Wschodzie. Zobacz też: inne jednostki noszące nazwę 1 Pułk Ułanów.
1 Pułk Ułanów
Historia
Państwo  Imperium Rosyjskie
 Polska
Sformowanie 1917
Rozformowanie 1918
Dowódcy
Pierwszy płk Bolesław Mościcki
Działania zbrojne
I wojna światowa
Wojna domowa w Rosji
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Kawaleria
Podległość I Korpus Polski
Dowódca pułku płk Bolesław Mościcki
2 szwadron w okopach

1 Pułk Ułanów – polski oddział kawalerii Wojska Polskiego na Wschodzie.

Schemat bitwy pod Krechowcami

Historia pułku[edytuj | edytuj kod]

Początkiem formowania pułku był nabór ochotników do dwóch szwadronów jazdy w grudniu 1914, w ramach Legionu Puławskiego. W połowie stycznia 1915 został zorganizowany 1 szwadron[1] i dlatego rok ten został umieszczony na znaku pułkowym. Pod koniec stycznia 1916 wzrosła na tyle liczebność szwadronów, że zostały przekształcone w Polski Dywizjon Ułański Brygady Strzelców Polskich. 23 marca 1917 dywizjon został zaprzysiężony według tekstu własnej roty przysięgi (nie rosyjskiej), wyodrębniającej go z wojsk rosyjskich. Kilka dni później, 3 kwietnia, dowódca rtm. Butkiewicz, wydał samorzutnie rozkaz o przemianowaniu dywizjonu w 1 Pułk Ułanów. Wszedł on, jako samodzielna jednostka w skład 1 Korpusu Polskiego. Od 19 lipca 1917 dowódcą pułku został płk Bolesław Mościcki. Już 22 lipca szwadrony weszły do płonącego i grabionego przez maruderów armii rosyjskiej Stanisławowa, stając w obronie życia i mienia mieszkańców. Rozkaz z 24 lipca skierował pułk na pola pod wieś Krechowce, gdzie rozegrała się bitwa, w której ułani zdobyli uznanie zarówno dowództwa rosyjskiego, jak i niemieckiego.

 Osobny artykuł: bitwa pod Krechowcami.

We wrześniu 1917 roku pułk włączono w skład I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Stacjonował wtedy w Dukorze pod Mińskiem[2]. Później wszedł w skład Dywizji Ułanów. Walczył z bolszewikami[3].

W okresie służby w I Korpusie wykształcił się swoisty kodeks postępowania („ideologia pułku). Żołnierze pułku kierowali się nie tylko rozkazem i prawem pisanym, ale również decyzjami ogólnego zebrania oficerów stosującego prawo zwyczajowe[1].

Na przełomie 1917 i 1918 roku krechowiacy ozdobili kołnierze swych mundurów miniaturowymi proporcami amarantowo-białymi. Zwyczaj ten przyjął się w pozostałych jednostkach jazdy I Korpusu i dotrwał do końca istnienia polskiej kawalerii[1].

Na podstawie umów z dowództwem niemieckim 21 maja 1918 zapadła decyzja o rozformowaniu I Korpusu, a z nim 1 Pułku Ułanów.

Kawalerowie Amarantowej Wstążki[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze dywizjonu odznaczeni za waleczność Amarantową Wstążką rozkazem dowódcy I Korpusu Polskiego z 19 marca 1918[4]:

  • mł. podof. Franciszek Mynczyński
  • mł. podof. Michał Szpilewicz
  • mł. podof. Wiktor Ziębicki
  • uł. Aleksander Pietrołaj
  • uł. Jan Naruszewicz
  • pchor. Bogumił Maruszewski[a]
  • st. podof. Bogusław Machowski
  • st. podof. Michał Hawrzyński
  • mł. podof. hr. Wacław Komorowski
  • mł. podof. Aleksander Opęchowski
  • mł. podof. Jerzy Anders
  • uł. Jan Nowakowski
  • uł. Stanisław Skarzyński
  • uł. Piotr Krawczenko
  • uł. Władysław Gardliński[b][7]
  • uł. Bolesław Niklewicz
  • uł. Tomasz Dębowski
  • uł. Jan Dobrowolski
  • uł. Ignacy Muc
  • uł. Antoni Skonecerka
  • uł. Jan Borek
  • ułan Miron Długołęcki[8]
  • st. podof. Walery Komórowski[c][9]
  • mł. podof. Zdzisław Gonczyński
  • mł. podof. Antoni Janota
  • uł. Wawrzyniec Czynioszewski
  • uł. Stefan Zybert
  • uł. Aleksander Pawelec
  • uł Stanisław Jaratowski
  • uł. Antoni Pućko
  • uł. Józef Król
  • uł. Jan Porcianko
  • mł. podof. Stanisław Flisowski[8]
  • mł. podof. Kazimierz Muczyński
  • mł. podof. Franciszek Staroń
  • uł. Bronisław Stankiewicz
  • uł. Antoni Szemoński
  • mł. podof. Jan Woźniak
  • mł. podof. Aleksander Sosiński
  • st. uł. Stanisław Lewandowski
  • uł. Piotr Podhorski
  • uł. Jan Dobrosielski
  • st. podof. Zenon Grabowski[d][10]
  • st. ułan Bohdan Trzciński
  • uł. Władysław Walczyński
  • uł. Franciszek Kowalczyk
  • wachm. Mieczysław Górkiewicz
  • st. podof. Władysław Matuszewicz
  • mł. podof. Jan Solęga
  • mł. podof. Włodzimierz Szyld
  • mł. podof. Andrzej Leniński
  • uł. Wacław Łukowski
  • uł. Bronisław Habera
  • uł. Stanisław Dzienisiewicz
  • uł. Witold Kamkosz
  • uł. Narcyz Witczak
  • uł. Stanisław Marczyk
  • uł. Antoni Nowak
  • uł. Henryk Gąsiewicz
  • uł. Józef Stobniak
  • uł. Antoni Jóźniak
  • uł. Bolesław Apileten
  • uł. Stanisław Zyskowski
  • uł. Witold Żak
  • uł. Jan Wrólewski
  • uł. Antoni Lewandowski
  • por. Anders
  • kpr. Jan Dłużniewski[8]
  • ułan Tomasz Dembowski[8]
  • kpr. Bolesław Eysteaten[8]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. tu jako Bogumił Muszewski[5].
  2. tu jako ułan Władysław Gardyński[6].
  3. tu jako plut. Walery Konrowski[5].
  4. tu jako plut. Ziemowit Grabowski [5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Grzegorz Krogulec: 1 Pułk Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego. s. 3 - 5.
  2. Bagiński 1921 ↓, s. 154.
  3. Grzegorz Krogulec: 1 Pułk Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego. s. 3 - 5.
  4. Placówka 1935 ↓, nr 5,s.32,48,64,80.
  5. a b c Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 15 lipca 1922 roku, s. 522.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 15 lipca 1922 roku, s. 524.
  7. Placówka ↓, Nr 3 z 1936 roku, s. 44 tu także ułan Władysław Gardyński.
  8. a b c d e Placówka ↓, Nr 3 z 1936 roku, s. 42.
  9. Placówka ↓, Nr 3 z 1936 roku, s. 44 tu także plut. Walery Konrowski.
  10. Placówka ↓, Nr 3 z 1936 roku, s. 43 tu także Ziemowit Grabowski.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]