2001: Odyseja kosmiczna (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: książka „2001: Odyseja kosmiczna”.
2001: Odyseja kosmiczna
2001: A Space Odyssey
2001: Odyseja kosmiczna
Gatunek science fiction
Data premiery Ziemia 6 kwietnia 1968
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
 Wielka Brytania
Język angielski
Czas trwania 141 min
Reżyseria Stanley Kubrick
Scenariusz Arthur C. Clarke
Stanley Kubrick
Główne role Keir Dullea
Gary Lockwood
William Sylvester
Muzyka György Ligeti
Aram Chaczaturian
Richard Strauss
Johann Strauss
Zdjęcia John Alcott
Geoffrey Unsworth
Scenografia Ernest Archer
Harry Lange
Anthony Masters
Montaż Ray Lovejoy
Produkcja Stanley Kubrick
Wytwórnia Metro-Goldwyn-Mayer
Stanley Kubrick Productions
Dystrybucja Metro-Goldwyn-Mayer
Budżet 10,5 mln USD
Kontynuacja 2010: Odyseja kosmiczna
Nagrody
1969 Stanley Kubrick Oscar za najlepsze efekty wizualne
1969 Geoffrey Unsworth BAFTA za najlepsze zdjęcia
1969 Ernest Archer, Harry Lange, Anthony Masters BAFTA za najlepszą scenografię

2001: Odyseja kosmicznafilm fabularny wyprodukowany w koprodukcji brytyjsko-amerykańskiej w 1968 roku, w reżyserii Stanleya Kubricka[1].

O filmie[edytuj]

Obraz Kubricka w filozoficzny sposób opowiada o powstaniu człowieka i kontakcie z istotą z kosmosu. Doczekał się kontynuacji pt. 2010: Odyseja kosmiczna, gdzie wśród rywalizujących ze sobą załóg amerykańskich i radzieckich astronautów pojawia się astronauta David Bowman, który w finale 2001: Odysei kosmicznej został przeniesiony w inny wymiar.

Scenariusz został napisany wspólnie przez Stanleya Kubricka i Arthura C. Clarke’a, częściowo na podstawie wątków z opowiadań Clarke’a, szczególnie The Sentinel. Na jego podstawie Kubrick nakręcił film, a Clarke napisał powieść pod tym samym tytułem. Jednak książka i film różnią się m.in. położeniem monolitu, to autor powieści wraca do ustaleń reżysera w dalszych częściach powieści.

Fabuła[edytuj]

Film składa się z 4 części, luźno powiązanych ze sobą tajemniczym monolitem, którego symbolika w filmie może być interpretowana na różne sposoby. Te części to:

  1. Świt ludzkości (The Dawn of Man)
  2. TMA-1
  3. Misja na Jowisza: osiemnaście miesięcy później (Jupiter Mission: Eighteen Months Later)
  4. Jowisz i poza nieskończonością (Jupiter and beyond the Infinite)

Obsada[edytuj]

Ścieżka dźwiękowa[edytuj]

Był to pierwszy film Kubricka, w którym ważną rolę odegrała muzyka klasyczna. Szczególnie sławny został początek filmu, kiedy muzyka poematu Richarda Straussa Also Sprach Zarathustra ilustruje wschód słońca – tu: człowieka. Ważną rolę odgrywa też muzyka Johanna Straussa – walc Nad pięknym, modrym Dunajem oraz awangardowego kompozytora György Ligeti. Scenom na Discovery towarzyszy Adagio z baletu Gayane Arama Chaczaturiana.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Film otrzymał Oskara w 1969 za efekty wizualne, był również nominowany do Oscara za reżyserię i scenariusz.

Film otrzymał nagrodę Hugo w kategorii najlepsza prezentacja dramatyczna w 1969 roku[2].

Inspiracje filmem[edytuj]

Film stanowił jedną z inspiracji dla powieści Odkrycie nieba Harry’ego Mulischa. Z kolei bohaterka filmu Manhattan Woodego Allena w jednej ze scen mówi do swojego partnera, że mówi „jak papież albo ten komputer z filmu Odyseja kosmiczna”, mając na myśli autorytarny sposób wysławiania się.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. The best of video – poradnik: kino, tv, sat., video. Warszawa: Oficyna Wydawnicza COMFORT, 1994.
  2. 1969 Hugo Awards. World Science Fiction Society. [dostęp 2016-05-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. Niektóre ważne filmy, czyli tzw. lista watykańska. www.kultura.wiara.pl. [dostęp 2010-04-22].
  4. Film and Broadcasting –Vatican Best Films List (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj]