22 września
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
22 września jest 265. (w latach przestępnych 266.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 100 dni.
| Kalendarium dzień po dniu |
| << | wrzesień 2015 | >> | ||||
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Spis treści
Święta[edytuj | edytuj kod]
- Imieniny obchodzą: Bazyla, Digna, Eksuperiusz, Emeryta, Emmeram, Emmeran, Feliks, Ignacy, Imbram, Innocenty, Joachim, Jonasz, Józefa, Kandyd, Maurycy, Prosimir, Tacjusz, Tomasz, Wiktor i Witalis.
- Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny – Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej w rocznicę przeniesienia relikwii św. Gabriela Zabłudowskiego (męczennika)
- Bułgaria, Mali – Święto Niepodległości
- Międzynarodowe:
- Dzień bez Samochodu
- Zakończenie kampanii ekologicznej Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu (od 16 września)
- Światowy Dzień Nosorożca[1] (ang. World Rhino Day)[2]
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce[edytuj | edytuj kod]
- 967 – Zwycięska bitwa Mieszka I z Wichmanem i Wolinianami.
- 1411 – Krzyżacy przekazali Rypin w ręce polskie.
- 1626 – Wojna polsko-szwedzka: rozpoczęła się bitwa pod Gniewem.
- 1889 – W Poznaniu odsłonięto pomnik Wilhelma I Hohenzollerna.
- 1922 – Założono Obywatelski Komitet Obrony Przeciwgazowej (OKOP).
- 1926 – Specjalista ds. bankowości i były wiceminister skarbu Edmund Statkiewicz, jego żona i dwóch synów zginęli w niewyjaśnionych okolicznościach w swym domu przy ul. Chłodnej w Warszawie.
- 1929 – Radio Kraków przeprowadziło pierwszą w kraju transmisję radiową z meczu piłkarskiego (Wisła-Cracovia).
- 1936 – Dekretem prezydenckim zostały utworzone Junackie Hufce Pracy.
- 1939 – Kampania wrześniowa:
- Bitwa pod Łomiankami.
- Kapitulacja Lwowa przed Armią Czerwoną.
- Pierwsza z serii zbiorowych egzekucji w Lesie Szpęgawskim koło Starogardu Gdańskiego na 88 pacjentach szpitala psychiatrycznego w Kocborowie.
- W Brześciu odbyła się wspólna sowiecko-niemiecka defilada.
- W czasie walk w Puszczy Augustowskiej wycofujący się spod Grodna 101. rezerwowy pułk ułanów zniszczył około 20 sowieckich czołgów.
- Zajęcie Grodna przez Armię Czerwoną.
- Zbrodnia w Boryszewie koło Sochaczewa na 50 polskich jeńcach.
- Zbrodnia w Uryczu (województwo lwowskie) na 73-100 polskich jeńcach, spalonych żywcem w stodole przez żołnierzy Wehrmachtu przy pomocy ukraińskich nacjonalistów.
- 1940:
- Rozpoczęła się operacja wysiedlenia Polaków z powiatu żywieckiego na tereny Generalnego Gubernatorstwa sprowadzenia w ich miejsce osadników niemieckich.
- W nocy z 21 na 22 września do obozu Auschwitz przywieziono więźniów z tzw. drugiego transportu warszawskiego, wśród których byli rtm. Witold Pilecki i Władysław Bartoszewski.
- 1942:
- Niemcy rozstrzelali około 200 Żydów we wsi Serokomla na Lubelszczyźnie.
- Rozpoczęła się likwidacja getta w Częstochowie.
- 1944:
- 53. dzień powstania warszawskiego: lotnictwo i artyleria sowiecka ostrzelały punkty obsadzone przez Niemców: Dworzec Gdański, Cytadelę, lotniska na Bielanach.
- PKWN zawarł z Litwą tzw. układ republikański.
- 1946 – Krajowa Rada Narodowa uchwaliła ordynację wyborczą do Sejmu Ustawodawczego.
- 1947 – W Szklarskiej Porębie rozpoczęła się konferencja 9 partii komunistycznych. Utworzono Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominform).
- 1949 – Jerzy Dobrzycki i Andrzej Kwiek z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odkryli planetoidę (1572) Posnania.
- 1953 – Zakończył się pokazowy proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka i jego czterech współpracowników.
- 1955 – Podczas ucieczki z komisariatu przy ul. Wilczej w Warszawie bandyta Jerzy Paramonow zastrzelił funkcjonariusza MO st. sierż. Zbigniewa Łęckiego, a innego zranił.
- 1964 – Na Wiśle w Warszawie uruchomiono ujęcie wody "Gruba Kaśka".
- 1975 – Premiera filmu Noce i dnie w reżyserii Jerzego Antczaka.
- 1980 – Założono Niezależne Zrzeszenie Studentów.
- 1986 – Premiera komedii filmowej C.K. Dezerterzy w reżyserii Janusza Majewskiego.
- 1992 – Przeniesienie relikwii św. Męczennika Młodzieńca Gabriela Zabłudowskiego do prawosławnej katedry św. Mikołaja w Białymstoku.
- 1997:
- Na antenie TVP1 rozpoczęto regularną emisję telenoweli Klan.
- Prokuratura wojskowa umorzyła śledztwo w sprawie płk Ryszarda Kuklińskiego.
- 2000:
- Po zakończeniu budowy Mostu Świętokrzyskiego został zamknięty tymczasowy Most Syreny w Warszawie.
- Zakończono produkcję Fiata 126p.
- 2006 – Rozpadła się po raz pierwszy koalicja PiS-Samoobrona-LPR.
- 2014 – Prezydent RP Bronisław Komorowski powołał rząd Ewy Kopacz.
Wydarzenia na świecie[edytuj | edytuj kod]
Bitwa pod Curupayty (1866) na obrazie Candido Lopeza.
- 66 – Cesarz rzymski Neron sformował Legion I Italica.
- 530 – Bonifacy II został wybrany na papieża.
- 1236 – Krucjaty północne: klęska kawalerów mieczowych w bitwie pod Szawlami na Litwie.
- 1332 – Bazyli Wielki Komnen został cesarzem Trapezuntu.
- 1499 – Podpisano traktat pokojowy kończący wojnę austriacko-szwajcarską.
- 1503 – Pius III został wybrany na papieża.
- 1575 – Rudolf II Habsburg został koronowany na króla Czech.
- 1586 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad holendersko-angielskimi w bitwie pod Zutphen.
- 1598 – Angielski pisarz Ben Jonson zastrzelił w pojedynku aktora Gabriela Spensera.
- 1692 – Stracono ostatnie spośród 20 osób skazanych na śmierć w czasie polowania na czarownice w Salem w Nowej Anglii.
- 1708 – III wojna północna: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad rosyjskimi w bitwie pod Smoleńskiem.
- 1711 – Indianie Tuscarora dokonali masakry osadników w Karolinie Północnej, co doprowadziło do wybuchu tzw. wojny Tuscarorów.
- 1735 – Robert Walpole jako pierwszy brytyjski premier zamieszkał w rezydencji przy Downing Street 10.
- 1761 – Odbyła się koronacja króla Wielkiej Brytanii Jerzego III i jego żony Zofii Charlotty Mecklenburg-Strelitz.
- 1789 – VI wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk rosyjsko-austriackich w bitwie nad Rymnikiem.
- 1792 – Została zniesiona monarchia i ustanowiona I Republika Francuska. Jest to data początkowa francuskiego kalendarza rewolucyjnego.
- 1793 – Powstanie w Wandei: zwycięstwo powstańców nad rewolucyjną armią francuską w bitwie pod Saint-Fulgent.
- 1804 – Jean-Jacques Dessalines ogłosił się pierwszym cesarzem Haiti (jako Jakub I).
- 1851 – Założono Fort Des Moines w stanie Iowa.
- 1859 – Niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (57) Mnemosyne.
- 1862:
- Amerykański astronom Christian Heinrich Friedrich Peters odkrył planetoidę (75) Eurydike.
- Prezydent USA Abraham Lincoln wydał Proklamację Emancypacji, znoszącą niewolnictwo na obszarach Skonfederowanych Stanów Ameryki.
- 1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Blountville.
- 1866 – Wojna paragwajska: wojska paragwajskie pod dowództwem dyktatora Francisco Lópeza rozgromiły siły trójprzymierza argentyńsko-brazylijsko-urugwajskiego w bitwie pod Curupayty.
- 1867 – W Bogocie założono Narodowy Uniwersytet Kolumbii.
- 1878:
- Christian Peters odkrył planetoidę (190) Ismene.
- W Moskwie została założona Rosyjska Akademia Sztuki Teatralnej.
- 1891:
- Papież Leon XIII wydał encyklikę Octobri Mense.
- Zwodowano brytyjski transatlantyk RMS Campania.
- 1892 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (337) Devosa.
- 1896 – Królowa Wiktoria wyprzedziła swojego dziadka Jerzego III i stała się najdłużej panującym brytyjskim monarchą.
- 1906 – Rozruchy na tle rasowym w Atlancie w stanie Georgia, w wyniku których zginęło co najmniej 27 osób.
- 1908 – Bułgaria proklamowała niepodległość (od Imperium Osmańskiego).
- 1910 – Pilot Grzegorz Piotrowski na samolocie Bleriot IX, wraz z pasażerem-korespondentem prasowym, wykonał 27-kilometrowy przelot nad morzem z Petersburga do twierdzy Kronsztad na wyspie Kotlin, gdzie wylądował na placu przed koszarami.
- 1914 – I wojna światowa:
- Na Morzu Północnym trzy brytyjskie krążowniki zostały zatopione przez niemiecki okręt podwodny U-9.
- Niemiecki krążownik SMS Emden ostrzelał brytyjskie instalacje w indyjskim porcie Madras.
- 1915 – I wojna światowa:
- Francuzi rozpoczęli ofensywę w Szampanii.
- W Lille Niemcy rozstrzelali 5 francuskich konspiratorów.
- 1927 – Rozpoczął działalność Teatr Polski w Rydze.
- 1933 – Została utworzona Izba Kultury Rzeszy.
- 1934 – Wybuch gazu w kopalni w pobliżu Wrexham w Walii zabił 266 górników.
- 1937 – Generał lejtnant byłej armii rosyjskiej, dyplomata, jeden z przywódców "Białych" w czasie wojny domowej w Rosji i przywódca wojskowej antykomunistycznej emigracji Jewgienij Miller został porwany w Paryżu przez agentów NKWD i następnie przewieziony statkiem do ZSRR.
- 1938:
- Gen. Jan Syrový został premierem Czechosłowacji.
- Wielki Huragan w Nowej Anglii (10-22 września) zabił 632-800 osób.
- 1940 – Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie wkroczyły do Wietnamu.
- 1941 – Front wschodni: zakończyła się nieudana niemiecko-fińska operacja "Silberfuchs", której celem było zdobycie portu Murmańsk.
- 1943:
- 6 brytyjskich miniaturowych okrętów podwodnych typu X przeprowadziło atak na niemieckie pancerniki stacjonujące w norweskim fiordzie, w wyniku którego poważne uszkodzenia, skutkujące faktycznym wycofaniem z linii, odniósł Tirpitz, największy wówczas okręt Kriegsmarine. Strona brytyjska straciła wszystkie użyte w akcji okręty podwodne oraz 9 zabitych i 6 wziętych do niewoli członków ich załóg.
- Komisarz generalny okupowanej Białorusi Wilhelm Kube zginął w wyniku wybuchu bomby podłożonej pod łóżkiem w jego mieszkaniu w Mińsku przez białoruską sprzątaczkę Alenę Mazanik.
- 1944 – Armia Czerwona zdobyła Tallinn.
- 1948 – I wojna arabsko-izraelska: Liga Arabska powołała jednostronnie w Gazie rząd palestyński z muftim Jerozolimy na czele i proklamowała niepodległość arabskiej części Palestyny.
- 1953 – Na University of Illinois at Urbana-Champaign uruchomiono komputer ILLIAC I.
- 1957 – François Duvalier wygrał wybory prezydenckie na Haiti.
- 1959 – Uruchomiono połączenie telefoniczne między Europą a USA.
- 1960 – Mali proklamowało niepodległość (od Francji).
- 1964 – Na Broadwayu w Nowym Jorku odbyła się premiera musicalu Skrzypek na dachu z muzyką Jerry'ego Bocka i tekstem Sheldona Harncka.
- 1968 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne nad Syberią, Kazachstanem i północno-zachodnimi Chinami.
- 1975 – W San Francisco doszło do nieudanego zamachu na prezydenta USA Geralda Forda.
- 1979 – Amerykański satelita szpiegowski zaobserwował nad Oceanem Indyjskim rozbłysk pochodzący prawdopodobnie z tajnego próbnego wybuchu jądrowego, przeprowadzonego przez Izrael lub RPA.
- 1980 – Wybuchła wojna iracko-irańska.
- 1985 – Premier Francji Laurent Fabius przyznał, że to francuskie służby specjalne zleciły zatopienie 10 lipca tego roku roku w Auckland w Nowej Zelandii należącego do Greenpeace okrętu Rainbow Warrior.
- 1986 – Premiera 1. odcinka serialu komediowego ALF.
- 1987 – Premiera 1. odcinka serialu komediowego Pełna chata.
- 1988 – Ustępujący prezydent Libanu Amin al-Dżumajjil zdymisjonował cywilny gabinet premiera Salima al-Hussa i powołał w jego miejsce tymczasowy rząd wojskowy z generałem Michelem Aouenem na czele. Al-Hoss, wspierany przez Syrię, uznał swoje odwołanie za nieważne i w ten sposób powstały dwa równolegle rządzące gabinety.
- 1989:
- Premiera 1. odcinka serialu przygodowego Słoneczny patrol.
- Założono Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski.
- 1993:
- 47 osób zginęło, a 103 zostały ranne w katastrofie kolejowej w Mobile w stanie Alabama.
- Abchascy rebelianci zestrzelili podchodzący do lądowania w Suchumi gruziński samolot Tu-154B, w wyniku czego zginęło 106 osób.
- 1994:
- 350 osób zginęło w katastrofie kolejowej w Angoli.
- Premiera 1. odcinka serialu komediowego Przyjaciele.
- 1995 – Premiera thrillera Siedem w reżyserii Davida Finchera.
- 1997 – Zbankrutowała największa rosyjska piramida finansowa zorganizowana przez przedsiębiorstwo MMM.
- 1999 – W Riazaniu miał miejsce piąty (udaremniony) z serii zamachów bombowych na budynki mieszkalne w Rosji.
- 2000 – Podczas XXVII Letnich Igrzysk Olimpijskich w Sydney Robert Korzeniowski zdobył złoty medal w chodzie sportowym na dystansie 20 km.
- 2001 – Zjednoczone Emiraty Arabskie, wobec odmowy wydania Osamy bin Ladena przez talibów, zerwały stosunki dyplomatyczne z Afganistanem.
- 2002 – Rządząca koalicja SPD-Partia Zielonych wygrała wybory do niemieckiego Bundestagu.
- 2006
- Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne w Ameryce Południowej, zachodniej Afryce i Antarktyce.
- W niemieckim Lathen 23 osoby zginęły, a 10 zostało rannych w wyniku zderzenia pociągu magnetycznego Transrapid z samochodem ekipy sprzątającej tory.
- Wystrzelono japońskiego satelitę Hinode przeznaczonego do obserwacji Słońca.
- 2007 – Władze chilijskie wydały Peru byłego prezydenta tego kraju Alberto Fujimoriego, ściganego za korupcję i łamanie praw człowieka.
- 2008 – Edward Natapei został premierem Vanuatu.
- 2010 – 12 osób zginęło, a ponad 70 zostało rannych w zamachu bombowym w irańskim mieście Mahabad, dokonanym przez kurdyjskich rebeliantów podczas parady wojskowej w 30. rocznicę wybuchu wojny iracko-irańskiej.
- 2013:
- Bo Xilai, były członek biura politycznego Komunistycznej Partii Chin i I sekretarz w Chongqingu, został uznany winnym wszystkich stawianych mu zarzutów i skazany na dożywotnie więzienie.
- Koalicja CDU/CSU pod przewodnictwem kanclerz Angeli Merkel wygrała wybory do niemieckiego Bundestagu.
- W samobójczym zamachu bombowym na kościół katolicki w pakistańskim Peszawarze zginęło 85 osób, a 145 zostało rannych.
- 2014 – Baldwin Lonsdale został prezydentem Vanuatu.
Urodzili się[edytuj | edytuj kod]
- 1515 – Anna z Kleve, królowa Anglii, czwarta żona Henryka VIII Tudora (zm. 1557)
- 1547 – Philipp Nicodemus Frischlin, niemiecki filolog, dramaturg, poeta (zm. 1590)
- 1552 – Wasyl IV Szujski, car Rosji (zm. 1612)
- 1593 – Matthäus Merian, szwajcarski rytownik (zm. 1650)
- 1601 – Anna Austriaczka, królowa Francji (zm. 1666)
- 1606 – Li Zicheng, chiński chłop, samozwańczy cesarz Chin (zm. 1645)
- 1622 – Jacques Savary, francuski finansista, ekonomista (zm. 1690)
- 1641 – Titus van Rijn, holenderski model, syn Rembrandta (zm. 1668)
- 1655 – Paolo Pagani, włoski malarz (zm. 1716)
- 1680 – Barthold Heinrich Brockes, niemiecki poeta (zm. 1747)
- 1684 – Charles Louis Auguste Fouquet, francuski arystokrata, wojskowy, marszałek Francji, dyplomata, polityk (zm. 1761)
- 1694 – Philip Dormer Stanhope, brytyjski arystokrata, polityk, pisarz (zm. 1773)
- 1725 – Joseph Duplessis, francuski malarz portrecista (zm. 1802)
- 1741 – Peter Simon Pallas, niemiecki zoolog, botanik (zm. 1811)
- 1756 – Victor de Broglie, francuski generał (zm. 1794)
- 1765 – Paolo Ruffini, włoski lekarz, matematyk (zm. 1822)
- 1770 – Moritz Haubold von Schönberg, pruski polityk (zm. 1860)
- 1772 – Luca Stulli, włoski lekarz (zm. 1828)
- 1780 – Joseph Agricol Viala, francuski rewolucjonista (zm. 1793)
- 1791 – Michael Faraday, brytyjski fizyk, chemik (zm. 1867)
- 1801 – Karl Samuel Schneider, niemiecki duchowny ewangelicki, polityk (zm. 1882)
- 1816 – Charles Leickert, belgijski malarz (zm. 1907)
- 1819 – Thomas Sutton, brytyjski fotograf, wynalazca (zm. 1875)
- 1823 – Maurycy Karasowski, polski wiolonczelista, krytyk muzyczny (zm. 1892)
- 1829 – Tự Đức, cesarz Wietnamu (zm. 1883)
- 1835 – Ołeksandr Potebnia, ukraiński językoznawca, etnograf, filozof, tłumacz (zm. 1891)
- 1841 – Andrejs Pumpurs, łotewski poeta (zm. 1902)
- 1843:
- Maksymilian Nitsch, polski architekt (zm. 1890)
- Pietro Respighi, włoski kardynał (zm. 1913)
- 1850 – Władysław Czachórski, polski malarz (zm. 1911)
- 1855 – Stanisław Maurycy Konstanty Lesser, polski muzyk pochodzenia żydowskiego (zm. 1929)
- 1856 – Tadeusz Rojowski, polski ziemianin, działacz społeczny (zm. 1938)
- 1863 – Alexandre Yersin, szwajcarski bakteriolog (zm. 1943)
- 1865 – Władysław Jabłonowski, polski publicysta, krytyk literacki, polityk (zm. 1956)
- 1870 – Charlotte Cooper Sterry, brytyjska tenisistka (zm. 1966)
- 1875 – Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, litewski kompozytor, malarz (zm. 1911)
- 1876:
- Franciszek Ibáñez Ibáñez, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- André Tardieu, francuski polityk, premier Francji (zm. 1945)
- 1877 – Fryderyk Pautsch, polski malarz (zm. 1950)
- 1878 – Shigeru Yoshida, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1967)
- 1879 – Edward Wittig, polski rzeźbiarz (zm. 1941)
- 1882 – Wilhelm Keitel, niemiecki feldmarszałek, szef Oberkommando der Wehrmacht (zm. 1946)
- 1884 – Bolesław Sikorski, polski prawnik, ekonomista, polityk, minister kolei żelaznych (zm. po 1938)
- 1885:
- Gunnar Asplund, szwedzki architekt (zm. 1940)
- Ben Chifley, australijski polityk, premier Australii (zm. 1951)
- Erich von Stroheim, amerykański reżyser filmowy, aktor (zm. 1957)
- 1888 – Zuzanna Rabska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1960)
- 1890 – Franciszek Remón Játiva, hiszpański franciszkanin, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- 1893:
- Hans Leip, niemiecki pisarz (zm. 1983)
- Aleksiej Łosiew, rosyjski filozof, filolog klasyczny, muzykolog (zm. 1988)
- 1895 – Paul Muni, amerykański aktor (zm. 1967)
- 1896 – Zdeněk Štěpánek, czeski aktor, reżyser filmowy (zm. 1968)
- 1897 – Franciszek Lewcio, polski pułkownik (zm. 1940)
- 1899 – Veit Harlan, niemiecki reżyser filmowy, aktor (zm. 1964)
- 1900:
- Michelangelo Abbado, włoski skrzypek, dyrygent, pedagog (zm. 1979)
- Jerzy Dobrzycki, polski historyk sztuki (zm. 1972)
- 1901 – Charles Huggins, amerykański chirurg, fizjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1997)
- 1903 – Morley Callaghan, kanadyjski dziennikarz, pisarz (zm. 1990)
- 1904 – Stanisław Czajkowski, polski filozof (zm. 1961)
- 1907 – Zbigniew Przybyszewski, polski komandor porucznik (zm. 1952)
- 1908:
- Herbert Bednorz, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (zm. 1989)
- Dionizja Wawrzykowska-Wierciochowa, polska pisarka (zm. 1997)
- 1909 – David Riesman, amerykański socjolog (zm. 2002)
- 1910:
- Franciszek Dachtera, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1944)
- György Faludy, węgierski pisarz (zm. 2006)
- 1912 – Martha Scott, amerykańska aktorka (zm. 2003)
- 1914 – Andrzej Skubisz, polski śpiewak, aktor (zm. 1978)
- 1915:
- Carlo Emanuele Buscaglia, włoski pilot wojskowy (zm. 1944)
- Arthur Lowe, brytyjski aktor (zm. 1982)
- Franciszek Maklakiewicz, polski kompozytor (zm. 1939)
- Bernardino Piñera Carvallo, chilijski duchowny katolicki, arcybiskup metropolita La Sereny
- 1916 – Leon Śliwiński, polski malarz, konserwator dzieł sztuki (zm. 2001)
- 1918:
- Hans Scholl, niemiecki działacz antynazistowski (zm. 1943)
- Henryk Szeryng, meksykański skrzypek pochodzenia polskiego (zm. 1988)
- 1920 – Henryk Zieliński, polski historyk (zm. 1981)
- 1921 – Kazimierz Ostrowicz, polski aktor (zm. 2002)
- 1923 – Dannie Abse, brytyjski pisarz (zm. 2014)
- 1924:
- Martin Barre, francuski malarz (zm. 1993)
- Ragnar Lundberg, szwedzki lekkoatleta, tyczkarz (zm. 2011)
- 1925:
- Jerzy Chełstowski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego, plutonowy podchorąży (zm. 1944)
- Aleś Trajanouski, białoruski pisarz
- 1927 – Bogusław Wolniewicz, polski filozof
- 1929 – Dinu Cocea, rumuński reżyser filmowy (zm. 2013)
- 1931:
- Zdobysław Flisowski, polski inżynier elektryk, polityk
- Marlena Milwiw, polska aktorka
- 1932:
- Algirdas Brazauskas, litewski polityk, prezydent i premier Litwy (zm. 2010)
- Ingemar Johansson, szwedzki bokser (zm. 2009)
- 1935:
- Mathias Leitner, austriacki narciarz alpejski
- Masumi Okada, japoński aktor (zm. 2006)
- 1937:
- Marian Gołębiewski, polski duchowny katolicki, biskup koszalińsko-kołobrzeski, arcybiskup metropolita wrocławski
- Richard Marquand, walijski reżyser i producent filmowy (zm. 1987)
- 1938:
- Augustin Buzura, rumuński pisarz
- Aleksander Gudzowaty, polski przedsiębiorca (zm. 2013)
- Dean Reed, amerykański piosenkarz, aktor (zm. 1986)
- Bożena Walter, polska dziennikarka, spikerka telewizyjna
- 1939 – Marian Kasprzyk, polski bokser
- 1940 – Edward Bogusławski, polski kompozytor, pedagog (zm. 2003)
- 1941:
- José Luis García Sánchez, hiszpański reżyser filmowy
- Cesare Salvadori, włoski szablista
- 1942 – Rubén Salazar Gómez, kolumbijski duchowny katolicki, arcybiskup Bogoty, kardynał
- 1944:
- Brian Gibson, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2004)
- Urszula Popiel, polska aktorka
- 1945 – Ilija Petković, serbski piłkarz, trener
- 1946:
- Michał Bukojemski, polski operator filmowy
- Dan Lungren, amerykański polityk
- Izabella Sierakowska, polska polityk, poseł na Sejm RP
- 1947 – Tommy Hutchison, szkocki piłkarz, trener
- 1948:
- Bob Beauprez, amerykański polityk
- Mark Phillips, brytyjski kapitan, jeździec sportowy
- Tomasz Tybinkowski, polski koszykarz
- Jan Walc, polski dziennikarz, publicysta, krytyk i historyk literatury (zm. 1993)
- 1949:
- Ludwig Schick, niemiecki duchowny katolicki, arcybiskup Bambergu
- Tadeusz Siejak, polski pisarz (zm. 1994)
- Jerzy Słonka, polski aktor
- 1950:
- Kirill Babitzin, fiński piosenkarz (zm. 2007)
- Andrzej Lipski, polski aktor
- 1951:
- David Coverdale, brytyjski wokalista, członek zespołów Deep Purple i Whitesnake
- Marek Kusiba, polski poeta, dziennikarz
- Czesław Rolik, polski kontradmirał
- Ryszard Schnepf, polski historyk, polityk, dyplomata
- 1952 – Santiago Santamaría, argentyński piłkarz (zm. 2013)
- 1953:
- Ségolène Royal, francuska polityk
- Tomasz Wójtowicz, polski siatkarz
- 1954 – Zbigniew Chmielowiec, polski inżynier ochrony środowiska, samorządowiec, polityk, poseł na Sejm RP
- 1956:
- Debby Boone, amerykańska piosenkarka, aktorka
- Fritz Fischer, niemiecki biathlonista
- David Krakauer, amerykański klarnecista pochodzenia żydowskiego
- Lechosław Michalak, polski kolarz szosowy i torowy
- Inga Schneider, niemiecka biathlonistka
- 1957:
- Nick Cave, australijski muzyk, członek zespołu Nick Cave and the Bad Seeds, pisarz, aktor
- Giuseppe Saronni, włoski kolarz szosowy
- 1958:
- Andrea Bocelli, włoski śpiewak operowy (tenor)
- Joan Jett, amerykańska wokalistka, członkini zespołu The Runaways
- 1960:
- Yitzhak Herzog, izraelski prawnik, polityk
- Davor Jozić, bośniacki piłkarz
- 1961:
- Scott Baio, amerykański aktor
- Marek Cichucki, polski aktor
- Liam Fox, brytyjski polityk
- Bonnie Hunt, amerykańska aktorka
- Catherine Oxenberg, amerykańska aktorka
- 1962:
- Anna Kaźmierczak, polska aktorka
- Chantal Simonot, francuska polityk
- 1963 – Armando Castagna, włoski żużlowiec
- 1964:
- Tibor Gécsek, węgierski lekkoatleta, młociarz
- Remigijus Lupeikis, łotewski kolarz szosowy i torowy
- Benoît Poelvoorde, belgijski aktor, reżyser, scenarzysta, komik
- Nobuyuki Tawara, japoński kolarz torowy
- Vladimír Weiss, słowacki piłkarz, trener
- 1965:
- Dan Bucatinsky, amerykański aktor, scenarzysta, producent filmowy i telewizyjny
- Tony Drago, maltański snookerzysta
- Robert Satcher, amerykański astronauta
- 1966:
- Stefan Rehn, szwedzki piłkarz
- Mike Richter, amerykański hokeista
- Nelson Tapia, chilijski piłkarz, bramkarz
- 1967:
- Rickard Rydell, szwedzki kierowca wyścigowy
- Félix Savón, kubański bokser
- 1968:
- David Bisconti, argentyński piłkarz
- Mihai Răzvan Ungureanu, rumuński polityk, dyplomata
- Rafał Wieczyński, polski reżyser filmowy, aktor
- 1969:
- Nicole Bradtke, australijska tenisistka
- Christos Karkamanis, grecki piłkarz, bramkarz
- Mariusz Kata, polski twórca kina niezależnego, producent i scenarzysta
- Pawieł Kołobkow, rosyjski szablista
- 1970:
- Krzysztof Bukalski, polski piłkarz, trener
- Abraham Olano, hiszpański kolarz szosowy
- Ołeksandr Omelczuk, ukraiński piłkarz, trener
- Emmanuel Petit, francuski piłkarz
- 1971:
- Chesney Hawkes, brytyjski piosenkarz, aktor
- Marta Ludwika, księżniczka Norwegii
- Roy Präger, niemiecki piłkarz
- 1972:
- Manuel Cardoni, luksemburski piłkarz, trener piłkarski
- Adam Łabędzki, polski żużlowiec, motorowodniak
- Kim Rasmussen, duński trener piłki ręcznej
- 1974:
- Anthony Dupray, francuski piosenkarz, aktor
- Sergi Escobar, hiszpański kolarz szosowy i torowy
- Thomas Hengen, niemiecki piłkarz
- Mika Kottila, fiński piłkarz
- Aliecer Urrutia, kubański lekkoatleta, trójskoczek
- 1975:
- Kim Dong-moon, południowokoreański badmintonista
- Javier López Vallejo, hiszpański piłkarz, bramkarz
- 1976:
- Lorenzo Carboncini, włoski wioślarz
- Ronaldo, brazylijski piłkarz
- 1977:
- Kate Ellis, australijska polityk
- Lubow Jahodyna, ukraińska siatkarka
- 1978:
- Nadieżda Alochina, rosyjska lekkoatletka, trójskoczkini
- Daniella Alonso, amerykańska aktorka
- Ewa Damięcka, polska piłkarka ręczna
- Harry Kewell, austalijski piłkarz
- 1979:
- Emilie Autumn, amerykańska, poetka, skrzypaczka
- Łukasz Lazer, polski gitarzysta
- Roberto Saviano, włoski dziennikarz, pisarz
- Cezary Trybański, polski koszykarz
- Alex Valencia, norweski piłkarz pochodzenia kolumbijskiego
- 1981:
- Adam Lazzara, amerykański wokalista, członek zespołu Taking Back Sunday
- Gonzalo Vargas, urugwajski piłkarz
- 1982:
- Francis Hegerty, australijski wioślarz
- Linn Githmark, norweska curlerka
- Katarzyna Kępka, polska aktorka, prezenterka telewizyjna
- Kōsuke Kitajima, japoński pływak
- Maarten Stekelenburg, holenderski piłkarz, bramkarz
- 1983 – Bartosz Turkowski, polski gitarzysta basowy, członek zespołu Votum
- 1984:
- Thiago Silva, brazylijski piłkarz
- Laura Vandervoort, kanadyjska aktorka
- 1985:
- Jamie Mackie, szkocki piłkarz
- Tatiana Maslany, kanadyjska aktorka
- 1986:
- Yassine Chikhaoui, tunezyjski piłkarz
- Tessa Parkinson, australijska żeglarka sportowa
- 1987:
- Tom Felton, brytyjski aktor
- Sadegh Gudarzi, irański zapaśnik
- Han Kum-Ok, północnokoreańska zapaśniczka
- Tom Hilde, norweski skoczek narciarski
- Zdravko Kuzmanović, serbski piłkarz
- Bojan Šaranov, serbski piłkarz, bramkarz
- 1988 – Max Salminen, szwedzki żeglarz sportowy
- 1989:
- Felix Brodauf, niemiecki skoczek narciarski
- Cœur de pirate, kanadyjska piosenkarka
- Spas Delew, bułgarski piłkarz
- Sabine Lisicki, niemiecka tenisistka pochodzenia polskiego
- 1990:
- Peter Ankersen, duński piłkarz
- Miquel Nelom, holenderski piłkarz pochodzenia surinamskiego
- Mervin Tran, kanadyjski łyżwiarz figurowy, reprezentant Japonii
- 1991:
- Pascal Martinot-Lagarde, francuski lekkoatleta, płotkarz
- Cristina-Andreea Mitu, rumuńska tenisistka
- 1992 – Philip Hindes, brytyjski kolarz torowy
- 1997 – Emilia Stachurska, polska aktorka
Zmarli[edytuj | edytuj kod]
- 530 – Feliks IV, papież, święty (ur. ?)
- 852 – Abd ar-Rahman II, emir Kordoby (ur. 792)
- 967 – Wichman Młodszy, saski graf, przywódca Wieletów (ur. ?)
- 1072 – Ouyang Xiu, chiński poeta, pisarz, historyk, polityk (ur. 1007)
- 1253:
- Dōgen, japoński mistrz zen (ur. 1200)
- (lub 23 września) Wacław I Przemyślida, król Czech (ur. 1205)
- 1318 – Albrecht II Tłusty, książę Brunszwiku (ur. ok. 1268)
- 1335 – Guglielmo Tocco, włoski polityk, gubernator Korfu (ur. ?)
- 1369 – Gwidon Gonzaga, książę Mantui (ur. 1290)
- 1408 – Jan VII Paleolog, cesarz bizantyński (ur. 1370)
- 1457 – Piotr II, książę Bretanii (ur. 1418)
- 1460 – Tomasz Strzępiński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1398)
- 1482 – Filibert I Myśliwy, książę Sabaudii i Piemontu (ur. 1465)
- 1504 – Jan II Szalony, książę głogowski (ur. 1435)
- 1511 – Pietro Isvalies, włoski kardynał (ur. ok. 1450)
- 1520 – Selim I Groźny, sułtan Imperium Osmańskiego (ur. 1465)
- 1531 – Ludwika Sabaudzka, księżna Angoulême, Andegawenii, Nemours i Owernii (ur. 1476)
- 1539 – Guru Nanak, guru Sikhów (ur. 1469)
- 1554 – Francisco Vásquez de Coronado, hiszpański konkwistador, odkrywca (ur. ok. 1510)
- 1566 – Johannes Agricola, niemiecki teolog protestancki, działacz reformacyjny (ur. 1494)
- 1607 – Alessandro Allori, włoski malarz (ur. 1535)
- 1611 – Pedro de Rivandeneira, hiszpański biograf, myśliciel polityczny, historyk (ur. 1527)
- 1637 – Karol I Gonzaga, książę Nevers i Rethel, książę Mantui i hrabia Montferratu (ur. 1580)
- 1656 – Chrystian II, książę Anhalt-Bernburg (ur. 1599)
- 1662 – John Biddle, angielski teolog, kaznodzieja (ur. 1615)
- 1703 – Vincenzo Viviani, włoski inżynier, matematyk (ur. 1622)
- 1770 – Ignacy z Santhià, włoski kapucyn, święty (ur. 1686)
- 1774 – Klemens XIV, papież (ur. 1705)
- 1776 – Nathan Hale, amerykański kapitan, bohater narodowy (ur. 1755)
- 1808 – Maria Elżbieta Habsburg, arcyksiężniczka austriacka (ur. 1743)
- 1828 – Czaka, przywódca Zulusów (ur. 1787)
- 1837 – William George Horner, brytyjski matematyk (ur. 1786)
- 1839:
- Paweł Chŏng Ha-sang, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1795)
- Augustyn Yu Chin-gil, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1791)
- 1840 – Augusta Zofia, księżniczka hanowerska, brytyjska i irlandzka, Brunszwiku-Lüneburga (ur. 1768)
- 1850 – Franciszek Dzierożyński, polski jezuita, pedagog (ur. 1779)
- 1860 – Hermann Anton Stilke, niemiecki malarz (ur. 1803)
- 1862 – Frederick Townsend Ward, amerykański żołnierz, awanturnik (ur. 1831)
- 1882 – Leopold Otto, polski duchowny ewangelicki, działacz społeczny (ur. 1819)
- 1883 – Jan Tadeusz Rogoziński, polski prawnik (ur. 1825)
- 1897:
- Giuseppe Guarino, włoski duchowny katolicki, arcybiskup Messyny, kardynał (ur. 1827)
- Fryderyk Wilhelm Mecklenburg-Schwerin, niemiecki książę, oficer marynarki wojennej (ur. 1871)
- 1901 – Ignacy Maciejowski, polski pisarz, krytyk literacki (ur. 1835)
- 1910 – Jan Robert Gebethner, polski księgarz, wydawca (ur. 1860)
- 1911 – Victor Cadet, frncuski pływak (ur. 1878)
- 1914 – Alain-Fournier, francuski pisarz (ur. 1886)
- 1921:
- Auguste-René Dubourg, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Rennes, kardynał (ur. 1842)
- Iwan Wazow, bułgarski prozaik, poeta, dramaturg, historyk, polityk (ur. 1850)
- 1923 – Ferdinand Avenarius, niemiecki pisarz, poeta (ur. 1856)
- 1925 – Izydor Gulgowski, polski etnograf, dziennikarz, pisarz (ur. 1874)
- 1926 – Edmund Statkiewicz, polski drukarz, ekspert ds. bankowości, urzędnik, polityk (ur. 1885)
- 1927:
- George Hamilton, brytyjski arystokrata, polityk (ur. 1845)
- Maria Theresia May, austriacka dziennikarka, pisarka (ur. 1851)
- 1928 – Antoni Troczewski, polski lekarz (ur. 1861)
- 1931 – Stanisław Nowodworski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości, prezydent Warszawy (ur. 1873)
- 1936:
- Germán Gozalbo Andreu, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (ur. 1913)
- Józefina Moscardó Montalvá, hiszpańska działaczka Akcji Katolickiej, męczennica, błogosławiona (ur. 1880)
- Wincenty Sicluna Hernández, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (ur. 1859)
- 1937:
- Konrad Łuszczewski, polski działacz gospodarczy, polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1876)
- Józef Rozwadowski, polski ichtiolog, filolog klasyczny (ur. 1844)
- 1939 – Polegli w kampanii wrześniowej:
- Mikołaj Bołtuć, polski generał, dowódca Grupy Operacyjnej Wschód (ur. 1893)
- Stefan Dąbek, polski porucznik piechoty (ur. 1910)
- Piotr Kunda, polski major piechoty (ur. 1897)
- Leszek Lubicz-Nycz, polski major, szablista (ur. 1899)
- Józef Olszyna-Wilczyński, polski generał (ur. 1890)
- Werner von Fritsch, niemiecki generał, naczelny dowódca wojsk lądowych (ur. 1880)
- 1940 – Michał Kajka, polski poeta, działacz społeczny na Mazurach (ur. 1858)
- 1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
- Julian Laskowski, polski podporucznik, żołnierz AK (ur. 1922)
- Tadeusz Molenda, polski plutonowy, żołnierz AK (ur. 1921)
- Cezary Nowodworski, polski kapitan, cichociemny (ur. 1916)
- Sołtan Safijew, rosyjski lekarz (ur. ?)
- Jerzy Weil, polski podharcmistrz, porucznik, żołnierz AK (ur. 1923)
- 1944:
- Jan Rostworowski, polski podporucznik, żołnierz AK, cichociemny, dziennikarz (ur. 1915)
- Hugh Seagrim, brytyjski major (ur. 1909)
- 1948 – Adalbert Hohenzollern, książę pruski (ur. 1884)
- 1949 – Sam Wood, amerykański reżyser filmowy (ur. 1883)
- 1952 – Kaarlo Juho Ståhlberg, fiński polityk, prezydent Finlandii (ur. 1865)
- 1953 – Kazimierz Parzonko, polski sierżant, żołnierz AK i WiN (ur. ?)
- 1956 – Frederick Soddy, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1877)
- 1958 – Mary Rinehart, amerykańska pisarka (ur. 1876)
- 1959 – Edmund Ironside, brytyjski marszałek polny (ur. 1880)
- 1961 – Marion Davies, amerykańska aktorka, producentka filmowa (ur. 1897)
- 1962 – Emmanuił Kazakiewicz, rosyjski pisarz pochodzenia żydowskiego (ur. 1913)
- 1963 – Jan Bohdan Dembowski, polski biolog, prezes PAN, polityk, marszałek Sejmu PRL, wiceprzewodniczący Rady Państwa (ur. 1889)
- 1966:
- Jules Furthman, amerykański scenarzysta filmowy (ur. 1888)
- Stefan Orliński, polski generał (ur. 1907)
- 1967 – Harald Quandt, niemiecki przemysłowiec (ur. 1921)
- 1969:
- Adolfo López Mateos, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1910)
- Aleksandras Stulginskis, litewski polityk, premier i prezydent Litwy (ur. 1885)
- 1970 – Tadeusz Manteuffel, polski historyk, mediewista (ur. 1902)
- 1972 – Benedicto Kiwanuka, ugandyjski wojskowy, polityk, premier Ugandy (ur. 1922)
- 1973:
- Józef Lustgarten, polski piłkarz, sędzia (ur. 1889)
- Paul Van Zeeland, belgijski ekonomista, polityk, premier Belgii (ur. 1893)
- 1974 – Kuźma Griebiennik, radziecki generał porucznik (ur. 1900)
- 1975 – Aleksandr Gołowanow, radziecki pilot wojskowy i cywilny, główny marszałek lotnictwa (ur. 1904)
- 1979 – Otto Frisch, brytyjski fizyk pochodzenia austriackiego (ur. 1904)
- 1981:
- Néstor Carballo, urugwajski piłkarz (ur. 1929)
- Harry Warren, amerykański kompozytor pochodzenia włoskiego (ur. 1893)
- 1982 – Zbigniew Ciekliński, polski historyk sztuki (ur. 1905)
- 1983 – Qiao Guanhua, chiński dyplomata, polityk (ur. 1913)
- 1984 – Harold Wethey, amerykański historyk sztuki (ur. 1902)
- 1985:
- Ernest Nagel, amerykański filozof nauki pochodzenia żydowskiego (ur. 1901)
- Philippe Pottier, szwajcarski piłkarz (ur. 1938)
- Axel Springer, niemiecki wydawca prasowy (ur. 1912)
- 1987:
- Hákun Djurhuus, farerski polityk, premier Wysp Owczych (ur. 1908)
- Norman Luboff, amerykański kompozytor, aranżer, dyrektor chóru, wydawca muzyczny (ur. 1917)
- 1989:
- Irving Berlin, amerykański kompozytor (ur. 1888)
- Wojciech Maciuszonek, polski aktor (ur. 1955)
- 1996:
- Agata Budzyńska, polska poetka, kompozytorka, piosenkarka (ur. 1964)
- Dorothy Lamour, amerykańska aktorka (ur. 1914)
- József Sír, węgierski lekkoatleta, sprinter (ur. 1912)
- 1997 – Karolina Salanga, polska aktorka (ur. 1916)
- 1999 – George C. Scott, amerykański aktor (ur. 1927)
- 2000:
- Jehuda Amichaj, izraelski poeta (ur. 1924)
- Vincenzo Fagiolo, włoski kardynał (ur. 1918)
- Saburō Sakai, japoński pilot wojskowy, as myśliwski (ur. 1916)
- 2001:
- František Mrázik, słowacki taternik, przewodnik tatrzański, narciarz, ratownik górski (ur. 1914)
- Isaac Stern, amerykański skrzypek pochodzenia żydowskiego (ur. 1920)
- 2002:
- Dariusz Bogucki, polski żeglarz, polarnik, pisarz (ur. 1927)
- Zdzisław Leśniak, polski aktor (ur. 1930)
- Julio Pérez, urugwajski piłkarz (ur. 1926)
- 2005 – Janusz Bukowski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1941)
- 2006:
- Edward Albert, amerykański aktor (ur. 1951)
- Enrique Gorriarán Merlo, argentyński rewolucjonista, terrorysta (ur. 1941)
- 2007:
- Jerzy Korzonek, polski ekonomista, polityk (ur. 1928)
- Marcel Marceau, francuski aktor, mim (ur. 1923)
- Paweł Szcześniak, polski rzeźbiarz (ur. 1952)
- Muhammad Warka, irański działacz religijny, przywódca bahaitów (ur. 1912)
- 2010 – Eddie Fisher, amerykański aktor, komik, piosenkarz (ur. 1928)
- 2011:
- Eugene Patrick Kennedy, amerykański biochemik (ur. 1919)
- Margaret Ogola, kenijska lekarka, pisarka (ur. 1958)
- Aristides Pereira, kabowerdyjski polityk, prezydent Republiki Zielonego Przylądka (ur. 1924)
- Vesta Williams, amerykańska piosenkarka (ur. 1957)
- 2012:
- Irving Adler, amerykański matematyk, pisarz (ur. 1913)
- Roman Śliwonik, polski poeta, prozaik, dramaturg (ur. 1930)
- 2013:
- Jane Connell, amerykańska aktorka (ur. 1925)
- David Hubel, kanadyjski neurofizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1926)
- Álvaro Mutis, kolumbijski pisarz, poeta, eseista (ur. 1923)
- Luciano Vincenzoni, włoski scenarzysta filmowy (ur. 1926)
- 2014:
- Fernando Cabrita, portugalski piłkarz, trener (ur. 1923)
- Ailo Gaup, norweski pisarz (ur. 1944)
- Sahana Pradhan, nepalska polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1927)
- 2015:
- Yogi Berra, amerykański baseballista (ur. 1925)
- Gerard Mach, polski lekkoatleta, sprinter (ur. 1926)
- Mirosław Niziurski, polski kompozytor, krytyk muzyczny (ur. 1932)
- Richard G. Scott, amerykański inżynier nuklearny, duchowny (ur. 1928)
Przypisy
- ↑ 22 września Światowym Dniem Nosorożca (pol.). wwfpl.panda.org, 2012-09-21. [dostęp 2012-09-22].
- ↑ World Rhino Day (ang.). [dostęp 2013-02-26].
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl.
- ↑ Żywoty Świętych. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-12)].
- ↑ Ignacy z Santa Agata na kapucyni.pl.
|
|||||