23 Eskadra Towarzysząca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
23 Eskadra Towarzysząca
23 Eskadra Obserwacyjna
Ilustracja
Godło eskadry
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1937
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy por. pil. Stanisław Gajek
Ostatni por. obs. Władysław Rewakowicz
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Garnizon Kraków
Rodzaj sił zbrojnych Wojsko[a]
Rodzaj wojsk Lotnictwo
Podległość II/2 dywizjon towarzyszący

23 eskadra towarzyszącapododdział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

23 esk obs.png

Eskadra sformowano została w 1937 jako 23 eskadra towarzysząca. W kampanii wrześniowej eskadra obserwacyjna walczyła w składzie lotnictwa Armii „Kraków” operując z lotniska polowego Palczowice, a następnie Armii „Karpaty” i Frontu Południowego. Na uzbrojeniu eskadry znajdowało się siedem samolotów obserwacyjnych RWD-14 Czapla i dwa samoloty łącznikowe RWD-8[1].

Godło eskadry[2][3]:

  • szerszeń na tle niebieskiego kwadratu

Formowanie i szkolenie 23 eskadry towarzyszącej[edytuj | edytuj kod]

Rozkaz Departamentu Aeronautyki MSWojsk. L.dz. 1513/29 tjn. Og.-Org. z 1929 nakazał formowanie w pułkach lotniczych nowego typu jednostek − eskadr towarzyszących. W 1932 w 2 pułku lotniczym powołano zalążek 23 eskadry – pluton towarzyszący wyposażony w 3 samoloty PZL Ł-2 organizacyjnie podporządkowany dowództwu I dywizjonu liniowego. Brak personelu uniemożliwił realizację projektu.W międzyczasie utworzono w pułku 24 eskadrę liniową i 26 eskadrę towarzyszącą[2].

Faktycznie 23 eskadra towarzysząca została sformowana na podstawie rozkazu MSWojsk. L.dz. 2446/tjn. Org. z 7 lipca 1937. Zorganizowano ją w końcu października na bazie III plutonu 26 eskadry towarzyszącej na lotnisku Rakowice. Pododdział został wyposażony w samoloty towarzyszące Lublin R.XIIID[2]. Przez kolejne miesiące uzupełniano sukcesywnie personel absolwentami Pułkowej Szkoły Pilotażu oraz nadwyżkami z innych eskadr pułku. Gotowość do działań 23 eskadra towarzysząca osiągnęła w lecie 1938. W tym też roku, w związku z akcją „Zaolzie", eskadra została włączona do lotnictwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Śląsk”[2].

W 1939 eskadra odbyła szkołę ognia z 5 Grupą Artylerii, a w lipcu eskadra otrzymała pierwsze samoloty RWD-14 Czapla. Z chwilą ogłoszenia mobilizacji sierpniowej 1939 r. 23 Eskadra Towarzysząca została przemianowana na 23 Eskadrę Obserwacyjną[4].

Działania 23 eskadry obserwacyjnej w 1939[edytuj | edytuj kod]

24 sierpnia 1939 na lotnisku Rakowice została przeprowadzona mobilizacja eskadry. Po zakończeniu mobilizacji jednostka została przemianowana na 23 eskadrę obserwacyjną. W nocy z 26 na 27 sierpnia rzut kołowy odjechał na lotnisko Palczowice koło Zatora. 7 „Czapli” i 2 łącznikowe RWD-8 dołączyło rano 31 sierpnia. 23 eskadrę podporządkowano dowódcy Grupy Operacyjnej „Bielsko”[4].

Personel eskadry[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy eskadry[5]
  • por. pil. Stanisław Gajek (1937-1938)
  • kpt. pil. Stefan Sudek (1938-1939)
  • por. obs. Władysław Rewakowicz (1939)
Personel eskadry we wrześniu 1939[6]
dowódca eskadry - por. obs. Władysław Rewakowicz
dowódca I/23 plutonu - por. obs. Włodzimierz Czupryk
dowódca II/23 plutonu - por. obs. Stefan Lintzel
szef mechaników - st. majster wojsk. Wojciech Smoleń
szef eskadry - sierż. Paweł Preuss
por. obs. Wacław Raczyński
por. obs. Oskar Sablik
por. obs. Jan Waciński
por. obs. Radomir Walczak
por. obs. Antoni Wayda
obs. ppor. Lech Małynicz
ppor. pil. Zdzisław Hirsz
ppor. rez. pil. Tadeusz Kaszycki
kpr. pil. Adam Bujak
kpr. pil. Zygmunt Bednarski
kpr. pil. Antoni Kępczyński
kpr. pil. Karol Kłyszcz
kpr. pil. Walenty Kopa
kpr. pil. Czesław Sulikowski
st. szer. pil. Jan Korepta

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku obrony (Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220). W skład Sił Zbrojnych II RP wchodziły wojska lądowe nazywane ówcześnie wojskiem i Marynarka Wojenna. Wojsko składało się z jednostek organizacyjnych wojska stałego i jednostek organizacyjnych Obrony Narodowej, a także jednostek organizacyjnych Korpusu Ochrony Pogranicza.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Koliński 1968 ↓, s. 86-87.
  2. a b c d Pawlak 1989 ↓, s. 184.
  3. Pawlak 1982 ↓, s. 198.
  4. a b Pawlak 1989 ↓, s. 185.
  5. Pawlak 1989 ↓, s. 184-185.
  6. Pawlak 1982 ↓, s. 198-199.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 83-206-0281-5.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1991. ISBN 83-206-0795-7.