25 Pułk Artylerii Lekkiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
25 Pułk Artylerii Lekkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Ziemi Kaliskiej
Tradycje
Nadanie sztandaru 29 czerwca 1938
Dowódcy
Pierwszy ppłk Adam Meraviglia
Organizacja
Dyslokacja Kalisz
Rodzaj wojsk Artyleria
Podległość 25 Dywizja Piechoty

25 Pułk Artylerii Lekkiej Ziemi Kaliskiej (25 pal) - oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.

W okresie międzywojennym pułk stacjonował w Kaliszu[1]. Stanowił organiczną artylerię 25 Dywizji Piechoty[2]. Od 1929, pod względem wyszkolenia fachowego, podlegał dowódcy 7 Grupy Artylerii.

Formowanie[edytuj]

W kwietniu 1921, w garnizonie Kalisz, na terenie Okręgu Korpusu Nr VII, sformowany został 25 Pułk Artylerii Polowej. Jednostka powstała z połączenia III dywizjonu 14 Pułku Artylerii Polowej i III dywizjonu 17 Pułku Artylerii Polowej[3]. Oddział stanowił organiczną artylerię 25 Dywizji Piechoty. Od 1929, pod względem wyszkolenia fachowego, podlegał dowódcy 7 Grupy Artylerii.

1 stycznia 1932 jednostka przemianowana została na 25 Pułk Artylerii Lekkiej [4], a w 1937 otrzymała nazwę wyróżniającą "Ziemi Kaliskiej" [5].

Walki pułku[edytuj]

W kampanii wrześniowej 1939 pułk walczył w składzie macierzystej dywizji. Od 1 do 3 września wspierał piechotę na odcinku "Prosna". Następnie wycofał się na przedmoście "Koło". 9 września wszedł do bitwy nad Bzurą, a 12 września dotarł do Ozorkowa. 17 września poniósł dotkliwe straty w wyniku nalotów lotnictwa. Resztki pułku przebiły się do Modlina i Warszawy.

Żołnierze pułku[edytuj]

Dowódcy pułku:

Oficerowie pułku:

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939
Dowództwo

I dywizjon (armat 75 mm)

  • dowódca mjr Stanisław Boryczko
  • dowódca 1 baterii - kpt. Leon Wojciechowski
  • dowódca 2 baterii - kpt. Józef Purchla
  • dowódca 3 baterii - por. Jerzy Komorowski

II dywizjon (armat 75 mm)

  • dowódca - mjr Juliusz Ziółkowski
  • dowódca 4 baterii - kpt. Jan Trzebuchowski
  • dowódca 5 baterii - por. Mieczysław Trojanowski
  • dowódca 6 baterii - ppor. Franciszek Jabłonka

III dywizjon (haubic 100 mm)

  • dowódca - ppłk Józef Nowak (pokojowy II zastępca dowódcy 25 pal)
  • dowódca 7 baterii - kpt. Bronisław Lubiniewicz
  • dowódca 8 baterii - kpt. Jerzy Turaszwili
  • dowódca 9 baterii - kpt. Tadeusz Wdowiński

Symbole pułkowe[edytuj]

Sztandar

10 grudnia 1937 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki zatwierdził wzór sztandaru dla 25 pal [6].

29 czerwca 1938 roku, podczas ceremonii wręczenia sztandarów oddziałom artylerii poznańskiego OK, na dziedzińcu koszar na Sołaczu w Poznaniu, gen. dyw. Juliusz Rómmel wręczył dowódcy pułku sztandar ufundowany przez społeczeństwo ziemi kaliskiej[2].

Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone były na tarczach[7]:

  • w prawym górnym rogu – wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej,
  • w lewym górnym rogu – wizerunek św. Barbary,
  • w prawym dolnym rogu – godło ziemi kaliskiej,
  • w lewym dolnym rogu – odznaka pamiątkowa 25 pal

Na ramionach krzyża kawalerskiego znajdowały się wyhaftowane nazwy i daty ważniejszych bitew pułku:

  • na górnym – „Kalisz 31.X.1921”,
  • na dolnym – „Żabinka 11.IX.1920”,
  • na lewym – „Budsław 3-4.VI.1920”,
  • na prawym – „Słoboda Jakimowska 17.III.1920”

Odznaka

Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego o ramionach pokrytych zieloną emalią, o złoconych krawędziach z czarnym obramowaniem. Na środek krzyża nałożona okrągła tarcza ze srebrnym oksydowanym orłem wz. 1927 na czerwonym tle. Wokół tarczy na białym tle wpisano numer i nazwę pułku 25 PUŁK ARTYLERII POLOWEJ. Dwuczęściowa, wykonana w tombaku srebrzonym, emaliowana. Wymiary: 46x45 mm. Wykonanie: Adam Nagalski - Warszawa<[8]. W 1932 roku zmieniono napis na 25 Pułk Artylerii Lekkiej[1]

Przypisy

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 264.
  2. a b Satora 1990 ↓, s. 300.
  3. Galster 1975 ↓, s. 65.
  4. Rozkazem ministra spraw wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego z 31 grudnia 1931 wszystkie pułki artylerii polowej zostały przemianowane na pułki artylerii lekkiej (Dz. Rozk. M.S.Wojsk. Nr 36, poz. 473).
  5. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 1937, nr 6, poz. 78.
  6. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 18 z 31.12.1937 r., poz. 238.
  7. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 18 z dnia 31 grudnia 1937 roku
  8. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 264-265.

Bibliografia[edytuj]

  • Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
  • Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: Wydawnictwo "Bellona", 1991. ISBN 83-11-07772-X.
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
  • Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.