25 Pułk Piechoty (austro-węgierski)
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1672 |
| Rozformowanie |
1918 |
| Nazwa wyróżniająca | |
| Tradycje | |
| Święto |
21 maja |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj sił zbrojnych | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość | |
_in_Dienstadjustierung.png)
Węgierski Pułk Piechoty Nr 25 (niem. Infanterieregiment Edler von Pokorny Nr.25[1]) – pułk piechoty cesarskiej i królewskiej Armii.
Historia pułku
[edytuj | edytuj kod]Pułk kontynuował tradycje pułku utworzonego w 1672[2][3]. Okręg uzupełnień nr 25 Łuczeniec (ówcześnie węg. Losoncz) na terytorium 6 Korpusu[2]. Swoje święto obchodził 21 maja, w rocznicę bitwy pod Aspern stoczonej w 1809 roku[2]. Kolory pułkowe: Popielaty (aschgrau), guziki srebrne.
Garnizony pułku
[edytuj | edytuj kod]W 1873 roku sztab pułku znajdował się w Pradze, natomiast komenda rezerwowa i stacja okręgu uzupełnień w Łuczeńcu[4]. W 1889 roku pułk stacjonował w Wiedniu z wyjątkiem 1. batalionu, który załogował w Łuczeńcu[5].
W 1901 pułk (bez 2. batalionu) został przeniesiony do Łuczeńca i włączony w skład 53 Brygady Piechoty należącej do 27 Dywizji Piechoty, natomiast 2. batalion został detaszowany do Goražde i podporządkowany komendantowi 8 Brygady Górskiej należącej do 1 Dywizji Piechoty[6].
W latach 1908–1914 pułk stacjonował w Łuczeńcu, z wyjątkiem 4. batalionu, który był detaszowany w Goražde[2].
Pułk w I wojnie światowej
[edytuj | edytuj kod]W przededniu I wojny światowej pułk etatowo niewielki sztab, cztery bataliony po cztery kompanie. Kompania piechoty czasu wojny składała się z czterech plutonów i liczyła około 250 żołnierzy i 5 oficerów. Na szczeblu pułku występowały także cztery oddziały karabinów maszynowych (w każdym 1 oficer i 36 szeregowych) i pluton pionierów. W sumie pułk liczył około 4600 żołnierzy[7].
W tym czasie pułk wchodził w skład 53 Brygady Piechoty należącej do 27 Dywizji Piechoty, natomiast detaszowany 4. batalion był podporządkowany dowódcy 7 Brygady Górskiej należącej do 1 Dywizji Piechoty[8].
Skład narodowościowy w 1914 roku: 56% – Węgrzy, 41% – Słowacy, 3% – inni[9].
Wykorzystując doświadczenia wojenne, w cesarsko-królewskiej armii wspólnej rozpoczęto wprowadzać nowe rozwiązania organizacyjne. W nowej strukturze pułk miał posiadać trzy bataliony, kompanię karabinów maszynowych (8 ckm), kompanię techniczną i kompanię pionierów[10]. W ramach tak zwanej „reformy Conrada”, pułk przekazał swój jeden batalion nowo formowanemu 125 pułkowi piechoty[11][12].
W czasie I wojny światowej, pułk walczył z Rosjanami w Galicji. Żołnierze pułku są pochowani m.in. na cmentarzach wojennych nr: 145 Gromnik i 192 Lubcza.
Właściciele i szefowie pułku
[edytuj | edytuj kod]Kolejnymi właścicielami i szefami pułku byli:
- FM Johann Carl Serenyi (1672 – †1690),
- FML Franz Julius von Zedtwitz (1808),
- FZM Thiery de Vaux (1809 – †4 IV 1820)
- FZM Werner von Trapp (1823 – †1842),
- FZM Gustav von Wocher zu Oberlochau und Hausen (1842 – †25 III 1858),
- FML Johann Heinrich Anton Fidel Salis-Zizers (†3 VI 1858),
- tytularny FZM Lazarus von Mamula (1858 – †12 I 1878),
- tytularny FZM Vinzenz Pürcker von Pürkhain (1878 – †15 V 1901),
- generał kawalerii Hermann von Pokorny (od 1901)[2].
Żołnierze
[edytuj | edytuj kod]- Dowódcy pułku
- płk Emanuel Fritsch (1873[4] – 1874 → komendant 2 Brygady Piechoty XXIX Dywizji Piechoty[13])
- płk Adolpf Lang von Waldthurm (1874[14] – )
- płk Gustav Basler ( – 1899 → dowódca 63 Brygady Piechoty[15])
- płk Karl Leeb (1899[5] – 1904 → komendant 2 Brygady Górskiej[16])
- płk Paul Lippa (1904[17] – 1 V 1907 → stan spoczynku w stopniu tytularnego generała majora)
- płk Rudolf Braun (1907 – 1911 → dowódca twierdzy Trebinje[18])
- płk Ladislaus Horváth (1911[19] – 1914[2] → dowódca 27 Brygady Piechoty)
- Oficerowie pułku
- płk Antoni Capiński
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pułki piechoty 1–102; luty 1914 ↓, regiment.
- 1 2 3 4 5 6 Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1914 ↓, s. 428.
- ↑ Pułki piechoty 1–102; luty 1914 ↓, daty powstania.
- 1 2 Rocznik oficerski 1873 ↓, s. 250.
- 1 2 Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1900 ↓, s. 436.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1902 ↓, s. 121, 450.
- ↑ Jung 2020a ↓, s. 37.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1914 ↓, s. 93, 113.
- ↑ Pułki piechoty 1‒102; lipiec 1914 ↓, skład narodowościowy.
- ↑ Jung 2020b ↓, s. 13.
- ↑ Jung 2020b ↓, s. 14.
- ↑ Piechota austro-węgierska 1914–1918 ↓, pułki 103–139.
- ↑ Rocznik oficerski 1875 ↓, s. 112.
- ↑ Rocznik oficerski 1875 ↓, s. 261.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1900 ↓, s. 117, 159.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1905 ↓, s. 145, 164.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1905 ↓, s. 458.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1912 ↓, s. 168, 184.
- ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1912 ↓, s. 516.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Infantry Regiments 1914. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
- Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Infantry Regiments 1914 – Nationality. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
- Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Infantry Development 1914-1918: The organisation and wartime history of the Austro-Hungarian Infantry 1914-1918. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-23].
- Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej 1914–1916. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-241-8.
- Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej 1916–1918. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-242-5.
- Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1873. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1873.
- Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1875. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1874.
- Schematismus für das Kaiserliche und Königliche Heer und für das Kaiserliche und Königliche Kriege-Marine für 1895. Wiedeń: K. K. Hof- und Staatsdruckerei, 1894. (niem.).
- Schematismus für das Kaiserliche und Königliche Heer und für das Kaiserliche und Königliche Kriege-Marine für 1900. Wiedeń: K. K. Hof- und Staatsdruckerei, 1889. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1900. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1899.
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1902. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1901.
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1905. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1904.
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1912. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1911.
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914.
- Michael R. Lorenz, Österreich-Ungarns bewaffnete Macht 1900-1914
- Polegli na ziemiach polskich z K.u.K. Infanterie Regiment Edler von Pokorny Nr 25. polegli.forgen.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-17)].
