26 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 26 dac w latach 1937-1939. Zobacz też: inne dywizjony artylerii noszące numer „26”.
26 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1937
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy ppłk Kazimierz Kozicz
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Skierniewice
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 26 Dywizja Piechoty
Artyleria ciężka w 1939 przed wybuchem II wojny światowej

26 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (26 dac) – oddział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego II RP.

Dywizjon został sformowany w Skierniewicach w okresie od sierpnia do grudnia 1937 roku jako organiczny pododdział artylerii 26 Dywizji Piechoty. Jednostką administracyjną i mobilizującą dla 26 dac był 26 pułk artylerii lekkiej im. Króla Władysława IV. Pod względem wyszkolenia pododdział był podporządkowany dowódcy 4 Grupy Artylerii. 3 listopada 1937 roku dowódca dywizjinu mjr Kazimierz Kozicz wydał pierwszy rozkaz dzienny[1]. W marcu 1939 stacjonował w Skierniewicach[2]

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

26 dac został zmobilizowany zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” w dniach 23–25 marca 1939 roku, w okresie zagrożenia, w grupie jednostek oznaczonych kolorem czarnym. Razem z dyonem został sformowany pluton taborowy nr 26.

W kampanii wrześniowej walczył w składzie macierzystej dywizji (Armia „Poznań” i Armia „Pomorze”).

Dywizjon przegrupował się transportem kolejowym w rejon Wągrowiec – Nakło. Tam przebywał do końca sierpnia 1939. 1 września będąc w składzie artylerii wsparcia ogólnego stał na stanowiskach w osłonie rubieży od Noteci pod Nakłem przez Gołańcz do jezior Wągrowieckich. 2 września dywizjon ostrzeliwał kolumny niemieckie maszerujące północnym brzegiem Noteci na Bydgoszcz. W nocy z 3 na 4 września przeszedł na pozycję żnińską[3]. Od 6 września dywizjon maszerował przez Inowrocław do rejonu Żychlina. 12 września przegrupował się na Bzurę w kierunku przedmościa Sochaczew. Na zachód od miasta zajął SO wspólnie z III/26 pal. Tworzył grupę ogólnego działania ppłk. Suszyńskiego. W późnych godzinach wieczornych 13 września przeszedł do rejonu Gągolin Południowy i stamtąd wspierał natarcie 10 pp. Około 10:00, przy wsparciu sześciu baterii artylerii, 10 pułk piechoty przełamał obronę niemiecką i opanował Bednary. Kontratak niemiecki odbił jednak stację kolejową. Około południa, na rozkaz gen. Bortnowskiego, przerwano natarcie i wycofano oddziały 26 DP na zachodni brzeg Bzury. Do osłony artylerii dywizyjnej zgrupowanej w rejonie Sromów – Gągolin wyznaczono 18 pp, który utworzył redutę przeciwpancerną w rejonie Gągolin – WicieBoczki. W ciągu następnych dwóch dni trwały walki obronne. 17 września przemieszane oddziały dywizji maszerowały ponosząc wielkie straty. Artyleria straciła prawie wszystkie konie w marszu i na przeprawach. Tylko małe grupy żołnierzy przedostały się do Puszczy Kampinoskiej i dalej do Modlina lub do Warszawy.

Organizacja i obsada personalna w 1939[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna w marcu 1939 roku[2][a]
  • dowódca – ppłk Kazimierz Korneliusz Kozicz
  • oficer zwiadowczy – kpt. Franciszek Szmigiel
  • dowódca plutonu łączności – por. Marian Nowakowski
  • dowódca 1 baterii – kpt. Władysław II Tymiński
  • dowódca plutonu – kpt. Feliks Wojciechowski
  • dowódca plutonu – ppor. Henryk Tadeusz Zakrzewski
  • dowódca 2 baterii – kpt. Wincenty Józef Śliwiński
  • dowódca plutonu – por. Andrzej Doroszewski
  • dowódca plutonu – por. Władysław Hernas
Wojenna obsada personalna

I bateria armat 105 mm

  • dowódca – kpt. Franciszek Szmigiel
  • oficer ogniowy – por. Władysław Hernas
  • oficer zwiadowczy – ppor. Henryk Zakrzewski
  • dowódca plutonu – st. ogn. Wojciech Pawłowski
  • szef baterii – st. ogn. Jakub Łodyga

II bateria haubic 155 mm

  • dowódca – kpt. Władysław Tymiński
  • oficer ogniowy – por. Marian Nowakowski
  • oficer zwiadowczy – ppor. Andrzej Doroszewski
  • szef baterii – st. ogn. A. Gwiazdowski

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Bauer, Bogusław Polak: Armia „Poznań” w wojnie obronnej 1939. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1983. ISBN 83-210-0385-0.
  • Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
  • Witold Jarno: Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2001. ISBN 83-88679-10-4.
  • Witold Jarno. 26 dywizjon artylerii ciężkiej w latach 1937–1939. „Przegląd Nauk Historycznych”. 1, 2018. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. ISSN 1644-857X. 
  • Eugeniusz Kozłowski: Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1964.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.