Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
27 września jest 270. (w latach przestępnych 271.) dniem w kalendarzu gregoriańskim . Do końca roku pozostaje 95 dni.
Imieniny obchodzą: Adolf , Adolfa , Amadeusz , Eleazar , Gaja , Gajusz , Hiltruda , Jan , Mirabella , Mirela , Przedbor , Urban , Wawrzyniec , Wincenty , Zybert , Zybracht i Zygbert .
Belgia – Święto Społeczności Francuskojęzycznej (święto Walonii )
Kościół prawosławny – Podwyższenie Krzyża Pańskiego (jedno z 12 głównych świąt )
Międzynarodowe – Światowy Dzień Turystyki (ustanowione w 1979 przez Światową Organizację Turystyki , agendę ONZ )
Polska – Dzień Podziemnego Państwa Polskiego
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim [1] [2] obchodzą:
1130 – Antypapież Anaklet II uznał Rogera II za pierwszego króla Sycylii .
1529 – I wojna austriacko-turecka : rozpoczęło się oblężenie Wiednia .
1540 – Papież Paweł III zatwierdził regułę zakonną jezuitów .
1590 – 13 dni po wyborze zmarł na malarię papież Urban VII , kończąc w ten sposób najkrótszy pontyfikat w historii papiestwa.
1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych : amerykański Kongres Kontynentalny , dzień po kapitulacji będącej wówczas stplicą kraju Filadelfii w Pensylwanii , zebrał się na jedynej sesji w pobliskim Lancaster .
1788 – Francuz Jean-Pierre Blanchard odbył pierwszy lot balonem nad Berlinem .
1791 – We Francji wprowadzono emancypację Żydów .
1799 – Duński prokurator generalny Christian Colbjørnsen wydał dekret łagodzący cenzurę .
1808 – Rozpoczął się zjazd erfurcki na którym spotkali się cesarz Francuzów Napoleon I Bonaparte i car Aleksander I Romanow .
1810 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii : zwycięstwo wojsk portugalsko-brytyjskich w bitwie pod Buçaco .
1821 – Meksyk uzyskał niepodległość (od Hiszpanii ).
1822 – Francuz Jean-François Champollion poinformował o odczytaniu egipskich hieroglifów wyrytych na Kamieniu z Rosetty .
1825 – Pierwszy na świecie pociąg w regularnej komunikacji kolejowej odbył z 600 pasażerami przejazd na liczącej 15 km trasie Stockton -Darlington w Anglii .
1854 – Po kolizji z francuskim okrętem SS Vesta u wybrzeży Nowej Fundlandii zatonął brytyjski SS Arctic wraz z około 300 osobami na pokładzie.
1884 – Zainaugurowała działalność Węgierska Opera Państwowa w Budapeszcie .
1888 – Nadawca podający się za Kubę Rozpruwacza wysłał list do Centralnej Agencji Prasowej w Londynie .
1902 – Założono argentyński klub piłkarski Atlético Tucumán .
1905 – Albert Einstein opublikował pracę o równoważności masy i energii .
1907 – W Salonikach powstał młodoturecki Komitet Jedności i Postępu .
1908 – Rozpoczęła się seryjna produkcja Forda T .
1911 – Włochy wystosowały wobec Turcji ostateczne ultimatum z żądaniem oddania Libii . Po jego zignorowaniu wypowiedziały jej wojnę .
1915 – 454 osoby zginęły w porcie Brindisi w wyniku eksplozji włoskiego okrętu wojennego Benedetto Brin .
1916 – Zauditu została cesarzową Etiopii .
1922 – Po klęsce w wojnie z Turcją król Grecji Konstantyn I abdykował na rzecz syna Jerzego II .
1923 – Zakończyła się włoska interwencja zbrojna na greckiej wyspie Korfu .
1932 – Włoski transatlantyk SS Rex wypłynął w swój dziewiczy rejs.
1936 – Otwarto odcinek autostrady łączący Berlin ze Szczecinem .
1937 – Na indonezyjskiej wyspie Bali zastrzelono ostatniego tygrysa balijskiego .
1938 – W Glasgow zwodowano transatlantyk RMS Queen Elizabeth .
1940 – II wojna światowa : Niemcy , Włochy i Japonia podpisały Pakt trzech .
1941 – Reinhard Heydrich został mianowany protektorem Czech i Moraw .
1944 – 90 polskich oficerów zginęło w wyniku omyłkowego zbombardowania przez brytyjski samolot Oflagu VI B Dössel w Nadrenii Północnej-Westfalii .
1945 – Premiera filmu Rzym, miasto otwarte w reżyserii Roberto Rosselliniego .
1954 – Mao Zedong został przewodniczącym ChRL .
1956 – Amerykański pilot-oblatywacz Milburn Apt , podczas lotu samolotem Bell X-2 Starbuster nad pustynią Mojave (Kalifornia ), jako pierwszy człowiek przekroczył barierę prędkości mach 3. Chwilę później zginął w katastrofie.
1961 – Sierra Leone zostało członkiem ONZ .
1962 – Proklamowano Jemeńską Republikę Arabską .
1964 :
1969 – Nad jeziorem Berryessa w Kalifornii seryjny morderca znany jako Zodiak zasztyletował studentkę i ciężko zranił jej towarzysza.
1973 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna na statku Sojuz 12 .
1977 – Uruchomiono sieć telewizji kablowej USA Network .
1981 – Otwarto pierwszą linię szybkiej kolei TGV Paryż -Lyon .
1983 :
1984 – Odkryto kometę 102P/Shoemaker .
1985 – Nikołaj Ryżkow został premierem ZSRR .
1987 – Założono opozycyjne Węgierskie Forum Demokratyczne (MDF).
1988 – W Birmie Aung San Suu Kyi założyła opozycyjną Narodową Ligę na rzecz Demokracji (NLD).
1993 :
NASA utraciła kontakt z sondą Mars Pathfinder .
Suchumi zostało zajęte przez abchaskich separatystów, którzy następnie dokonali masakry mieszkających w mieście Gruzinów.
1996 – Stolica Afganistanu Kabul została zdobyta przez talibów .
1998 :
2001 – W budynku parlamentu szwajcarskiego kantonu Zug szaleniec Friedrich Leibacher zastrzelił 14 lokalnych polityków, zranił 18 osób, po czym popełnił samobójstwo .
2002 :
2003 – Europejska Agencja Kosmiczna wystrzeliła sondę SMART-1 .
2004 :
2007 – Szafranowa rewolucja : podczas demonstracji w stolicy Birmy Rangunie zginęło 9 osób, w tym japoński fotoreporter.
2008 :
2009 :
2010 – Prezydent Kosowa Fatmir Sejdiu podał się do dymisji po stwierdzeniu przez Sąd Konstytucyjny naruszenia przez niego przepisów konstytucji. Obowiązki prezydenta tymczasowo przejął przewodniczący parlamentu Jakup Krasniqi .
2011 – Amerykański astronom Scott Sheppard odkrył księżyce Jowisza S/2011 J 1 i S/2011 J 2 , będące dwoma najmniejszymi znanymi naturalnymi satelitami w Układzie Słonecznym .
2013 – 19 osób zginęło, a 40 zostało rannych w wyniku ataku na autobus przewożący urzędników do pracy w pakistańskim Peszawarze .
2014 – Co najmniej 54 osoby zginęły w wyniku wybuchu wulkanu Ontake w środkowej Japonii .
1271 – Wacław II , król Czech i Polski (zm. 1305 )
1275 – Jan II Pokojowy , książę Brabancji (zm. 1312 )
1300 – Adolf Wittelsbach , tytularny hrabia Palatynatu Reńskiego (zm. 1327 )
1389 – Kosma Medyceusz Starszy , władca Florencji (zm. 1464 )
1433 – Stanisław Kazimierczyk , polski kanonik laterański, święty (zm. 1489 )
1468 – Zygmunt Hohenzollern , margrabia brandenburski na Bayreuth (zm. 1495 )
1506 – Giovanni Battista Belluzzi , włoski kardynał (zm. 1554 )
1533 – Stefan Batory , książę Siedmiogrodu , król Polski (zm. 1586 )
1601 – Ludwik XIII , król Francji i Nawarry (zm. 1643 )
1627 – Jacques-Bénigne Bossuet , francuski duchowny katolicki, biskup Meaux , teolog (zm. 1704 )
1657 – Zofia Romanowa , wielka księżna i regentka Rosji (zm. 1704 )
1677 – Giovanni Carlo Clari , włoski kompozytor (zm. 1754 )
1696 – Alfons Maria Liguori , włoski duchowny katolicki, biskup, założyciel zakonu redemptorystów , Doktor Kościoła , poeta (zm. 1787 )
1719 – Abraham Gotthelf Kästner , niemiecki matematyk (zm. 1800 )
1729 – Michael Denis , austriacki bibliograf, poeta, entomolog (zm. 1800 )
1756 – Maria Ludwika od św. Franciszka Ducrez , francuska urszulanka, męczennica, błogosławiona (zm. 1794 )
1772 :
1778 – Carl Friedrich Rungenhagen , niemiecki kompozytor (zm. 1851 )
1781 – Wilhelm I , król Wirtembergii (zm. 1864 )
1783 – Augustyn I , meksykański wojskowy, polityk, cesarz Meksyku (zm. 1824 )
1792 – George Cruikshank , brytyjski rysownik, karykaturzysta, grafik (zm. 1878 )
1793 – Denys Auguste Affre , francuski duchowny katolicki, arcybiskup Paryża (zm. 1848 )
1794 – Michał Wiszniewski , polski filozof, psycholog, historyk literatury (zm. 1865 )
1805 – George Müller , niemiecki misjonarz protestancki, działacz społeczny (zm. 1898 )
1809 – Raphael Semmes , amerykański kontradmirał (zm. 1877 )
1818 – Hermann Kolbe , niemiecki chemik (zm. 1884 )
1824 – Benjamin Apthorp Gould , amerykański astronom (zm. 1896 )
1827 :
1839 – Shinsaku Takasugi , japoński samuraj (zm. 1867 )
1846 – Josiah Symon , australijski prawnik, polityk pochodzenia szkockiego (zm. 1934 )
1856 – Karl Peters , niemiecki polityk, publicysta, podróżnik, kolonizator (zm. 1918 )
1857 – Michał Ichnowski , polski malarz, rzeźbiarz (zm. 1915 )
1858 – Michał Kajka , polski poeta (zm. 1940 )
1860 – Franciszek Niewiadomski ,polski prawnik, działacz państwowy (zm. 1928 )
1863 :
1864 – Andrej Hlinka , słowacki duchowny katolicki, publicysta, polityk (zm. 1938 )
1865 – Václav Laurin , czeski mechanik, konstruktor (zm. 1930 )
1866 :
1871 :
1873 – Michał Lengowski , polski poeta ludowy, działacz społeczny (zm. 1967 )
1876 – Joachim Albrecht Hohenzollern , pruski książę, muzyk, kompozytor (zm. 1939 )
1878 – Marian Dąbrowski , polski dziennikarz, wydawca, polityk (zm. 1958 )
1880 – Jacques Thibaud , francuski skrzypek (zm. 1953 )
1885 – Stanisław Pigoń , polski historyk literatury (zm. 1968 )
1887 – Jean Patou , francuski dyktator mody, twórca perfum (zm. 1936 )
1888 – Walery Jastrzębiec-Rudnicki , polski artysta kabaretowy, autor tekstów (zm. 1962 )
1890 :
Aleksander Schiele , polski taternik, alpinista, narciarz, działacz turystyczny, inżynier architekt (zm. 1976 )
Kazimierz Schiele , polski taternik, alpinista, narciarz, działacz turystyczny, inżynier mechanik (zm. 1956 )
1894 – Lothar von Richthofen , niemiecki pilot wojskowy, as myśliwsk (zm. 1922 )
1897 – Michał Kaczorowski , polski ekonomista, polityk, minister (zm. 1975 )
1898 :
1902 – Bolesław Hensel , polski dziennikarz (zm. 1939 )
1904 – Edvard Kocbek , słoweński pisarz, publicysta, polityk (zm. 1981 )
1905 – Ernst Baier , niemiecki łyżwiarz figurowy (zm. 2001 )
1906 – Jim Thompson , amerykański pisarz (zm. 1977 )
1907 – Bronisława Gerson-Dobrowolska , polska aktorka (zm. 1981 )
1913 – Albert Ellis , amerykański psycholog, psychoterapeuta (zm. 2007 )
1914 – Edwin Cohen , amerykański prawnik, polityk (zm. 2006 )
1915 – Jack Parker , amerykański lekkoatleta, wieloboista (zm. 1964 )
1916 – Ferdinand Cattini , szwajcarski hokeista (zm. 1969 )
1918 :
1919 :
1920 :
1921 :
1922 :
1924 :
1925 :
1926 – Stanisław Kardaś , polski lekkoatleta, płotkarz (zm. 2007 )
1927 :
1928 – Franciszek Bronowski , polski historyk (zm. 1992 )
1929 – Bruno Junk , estoński lekkoatleta, chodziarz (zm. 1995 )
1931 :
1932 :
1933 :
1934 – Wilford Brimley , amerykański aktor
1935 :
1936 – Şeref Has , turecki piłkarz
1937 :
1938 :
1940 :
1941 :
1942 :
1943 :
1944 – Villy Haugen , holenderski łyżwiarz szybki
1946 :
1947 :
Dick Advocaat , holenderski piłkarz, trener
Meat Loaf , amerykański piosenkarz, aktor
Mari Saat , estońska pisarka
Vic Snyder , amerykański polityk
Liz Torres , amerykańska aktorka, piosenkarka pochodzenia portorykańskiego
Jesper Tørring , duński lekkoatleta, tyczkarz, skoczek wzwyż i w dal, płotkarz
1948 :
1949 :
1950 :
1951 :
1952 – Dumitru Prunariu , rumuński generał-major lotnictwa, kosmonauta
1953 :
Mata Amritanandamayi , indyjska guru, filantropka
Benny Brown , amerykański lekkoatleta, sprinter (zm. 1996 )
Wacław Depo , polski duchowny katolicki, biskup zamojsko-lubaczowski , arcybiskup metropolita częstochowski
Claudio Gentile , włoski piłkarz, trener
Greg Ham , australijski muzyk, kompozytor, aktor, członek zespołu Men at Work (zm. 2012 )
Mykoła Riabczuk , ukraiński poeta, eseista, krytyk literacki, publicysta
Robbie Shakespeare , jamajski basista, producent muzyczny
1954 :
1955 :
1956 :
1957 :
1958 :
1959 :
1960 :
1961 :
1962 :
1963 :
1964 :
1965 :
1966 :
1967 – Stephan Freigang , niemiecki lekkoatleta, długodystansowiec
1968 :
1969 :
1970 :
1971 :
1972 :
1973 :
1974 :
1975 :
1976 :
1977 – Andrus Värnik , estoński lekkoatleta, oszczepnik
1978 :
1979 :
1980 :
1981 :
1982 :
1983 – Jay Bouwmeester , kanadyjski hokeista
1984 :
1985 :
1986 :
1987 :
1988 :
1989 :
1990 – André , brazylijski piłkarz
1991 – Simona Halep , rumuńska tenisistka
1993 – Mónica Puig , portorykańska tenisistka
1995 :
1104 – Piotr I , król Aragonii i Nawarry (ur. 1069 )
1249 – Rajmund VII , hrabia Tuluzy (ur. 1197 )
1323 – Elzear z Sabran , francuski hrabia, tercjarz franciszkański, święty (ur. 1285 )
1390 – Francesco Renzio , włoski kardynał (ur. ok. 1330 )
1456 – Wawrzyniec z Ripafratta , włoski dominikanin, błogosławiony (ur. ?)
1486 – Gabriele Rangone , włoski franciszkanin, inkwizytor, kardynał (ur. 1410 )
1536 – Felice della Rovere , włoska arystokratka (ur. ok. 1483 )
1557 – Go-Nara , cesarz Japonii (ur. 1497 )
1577 – Diego de Covarrubias y Leyva , hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Santo Domingo , biskup Ciudad Rodrigo (ur. 1512 )
1590 – Urban VII , papież (ur. 1521 )
1612 – Piotr Skarga , polski teolog, pisarz, kanonik lwowski, jezuita, kaznodzieja królewski, pierwszy rektor Uniwersytetu Wileńskiego (ur. 1536 )
1614 – Felice Anerio , włoski kompozytor (ur. 1560 )
1649 – Bellerofonte Castaldi , włoski muzyk, kompozytor, poeta (ur. 1581 )
1651 – Maksymilian I , książę i elektor Bawarii (ur. 1573 )
1654 – Constantin Ferber III , gdański polityk, burmistrz i burgrabia królewski (ur. 1580 )
1660 – Wincenty à Paulo , francuski duchowny katolicki, święty (ur. 1581 )
1674 – Thomas Traherne , angielski poeta (ur. 1636 /37 )
1700 – Innocenty XII , papież (ur. 1615 )
1730 – Laurence Eusden , angielski poeta (ur. 1688 )
1735 – Peter Artedi , szwedzki przyrodnik (ur. 1705 )
1736 – René Duguay-Trouin , francuski korsarz, admirał (ur. 1673 )
1737 – John Sidney , brytyjski arystokrata, polityk (ur. 1680 )
1760 – Maria Amalia Wettyn , królowa neapolitańska, sycylijska i hiszpańska (ur. 1724 )
1767 – Stanisław Józef Duńczewski , polski prawnik, filozof, matematyk, astronom, autor kalendarzy (ur. 1701 )
1769 – Anna Orzelska , polska hrabina, skandalistka, nieślubna córka króla Augusta II Mocnego (ur. 1707 )
1783 – Étienne Bézout , francuski matematyk (ur. 1730 )
1787 – Thomas Hay , brytyjski arystokrata, polityk (ur. 1710 )
1788 – Augusta Karolina Welf , księżna wirtemberska (ur. 1764 )
1800 – Hyacinthe Jadin , francuski kompozytor (ur. 1776 )
1832 – Karl Christian Friedrich Krause , niemiecki filozof (ur. 1781 )
1833 – Ram Mohan Roy , indyjski pisarz, publicysta, reformator religijny i społeczny (ur. 1772 )
1834 – Eliza Radziwiłłówna , polska księżniczka (ur. 1803 )
1838 – Bernard Courtois , francuski przemysłowiec, chemik (ur. 1777 )
1849 – Michał Mycielski , polski generał, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1799 )
1852 – Johann Andreas Schmeller , niemiecki germanista (ur. 1785 )
1855 – William Nuckolls , amerykański polityk (ur. 1801 )
1860 – Wiktor Maksymilian Ossoliński , polski hrabia, wojskowy, polityk (ur. 1790 )
1868 – Aleksander Colonna-Walewski , polski i francuski hrabia, polityk (ur. 1810 )
1887 – Mikołaj Akielewicz , litewski poeta, pisarz, wydawca, tłumacz (ur. 1829 )
1891 – Iwan Gonczarow , rosyjski pisarz (ur. 1812 )
1898 – Eduard Junge , rosyjski okulista (ur. 1831 )
1899 – Henry Heth , amerykański (konfederacki) generał major (ur. 1825 )
1900 – Albert Bernhard Frank , niemiecki biolog (ur. 1839 )
1903 – Charles Gordon-Lennox , brytyjski arystokrata, polityk (ur. 1818 )
1904 – Aleksandr Komarow , rosyjski generał (ur. 1830 )
1905 – Mieczysław Pietruski , polski kontradmirał floty austro-węgierskiej (ur. 1848 )
1906 – Jadwiga Borzęcka , polska zakonnica, Służebnica Boża (ur. 1863 )
1915 – Remy de Gourmont , francuski pisarz, poeta (ur. 1858 )
1917 – Edgar Degas , francuski malarz, rzeźbiarz (ur. 1834 )
1918 – Fritz Rumey , niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski (ur. 1891 )
1919 – Adelina Patti , włoska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1843 )
1921 – Engelbert Humperdinck , niemiecki kompozytor (ur. 1854 )
1936 :
1939 – Józef Ferencowicz , polski podpułkownik (ur. 1890 )
1940 :
1942 :
1943 :
1944 :
Leon Bianchi , polski podpułkownik (ur. 1896 )
Stanisław Biega , polski major (ur. 1893 )
Wacław Janaszek , polski żołnierz AK , uczestnik powstania warszawskiego , pułkownik (ur. 1903 )
Gustaw Kryński , polski operator filmowy (ur. 1893 )
Aristide Maillol , francuski malarz, projektant tkanin, rzeźbiarz (ur. 1861 )
Siergiej Prokudin-Gorski , rosyjski fotografik (ur. 1863 )
1945 – Władysław Byrka , polski prawnik, ekonomista, minister (ur. 1878 )
1947 – Jan Malypetr , czechosłowacki polityk, działacz ludowy, premier Czechosłowacji , kolaborant (ur. 1873 )
1948 – Harlan J. Bushfield , amerykański prawnik, polityk (ur. 1882 )
1952 – Telesfor Grewling , polski żołnierz NSZ (ur. 1932 )
1953 – Hans Fritzsche , niemiecki dziennikarz, komentator radiowy, propagandzista nazistowski (ur. 1900 )
1954 – Robert Ferrari , włoski gimnastyk (ur. 1890 )
1956 :
1957 :
1958 – Marian Dąbrowski , polski dziennikarz, wydawca, polityk (ur. 1878 )
1960 :
1965 :
1966 – Albert Renger-Patzsch , niemiecki fotografik (ur. 1897 )
1967 – Feliks Jusupow , rosyjski książę (ur. 1887 )
1969 :
1971 – Hermann Ehrhardt , niemiecki wojskowy, polityk nazistowski (ur. 1881 )
1972 – Shiyali Ramamrita Ranganathan , indyjski matematyk, bibliotekarz (ur. 1892 )
1975 :
1977 – Wiktor Trojanowski , polski weterynarz, polityk (ur. 1906 )
1978 – Kazimierz Demel , polski biolog (ur. 1889 )
1979 :
1981 :
1985 – Lloyd Nolan , amerykański aktor (ur. 1902 )
1986 – Cliff Burton , amerykański basista, członek zespołu Metallica (ur. 1962 )
1991 :
Irena Gumowska , polska dziennikarka, autorka poradników kulinarnych (ur. 1912 )
Joe Hulme , angielski piłkarz, trener, krykiecista (ur. 1904 )
Stefan Kisielewski , polski pisarz, felietonista, kompozytor (ur. 1911 )
Eryk Lipiński , polski rysownik, karykaturzysta, satyryk (ur. 1908 )
1992 :
1993 – Jimmy Doolittle , amerykański generał lotnictwa (ur. 1896 )
1996 – Mohammad Nadżibullah , afgański polityk, prezydent Afganistanu (ur. 1947 )
2002 :
2003 – Donald O’Connor , amerykański aktor, piosenkarz (ur. 1925 )
2007 – Darcy Robinson , włoski hokeista (ur. 1981 )
2008 – Krystyna Moszumańska-Nazar , polska kompozytorka (ur. 1924 )
2009 :
2010 – Witalij Romanienko , ukraiński strzelec sportowy (ur. 1926 )
2011 :
David Croft , brytyjski aktor, reżyser i scenarzysta filmowy (ur. 1922 )
Marcel Dries , belgijski piłkarz (ur. 1929 )
Ida Fink , izraelska pisarka (ur. 1921 )
Wilson Greatbatch , amerykański inżynier, wynalazca (ur. 1919 )
Imre Makovecz , węgierski architekt (ur. 1935 )
Jesús Pereda , hiszpański piłkarz (ur. 1938 )
Cizia Zykë , francuski podróżnik, pisarz pochodzenia albańsko-greckiego (ur. 1949 )
2012 – Herbert Lom , brytyjski aktor (ur. 1917 )
2013 – Tuncel Kurtiz , turecki aktor (ur. 1936 )
2014 – Zhang Xianliang , chiński pisarz (ur. 1936 )
2015 :
Przypisy