2 Pułk Nocnych Bombowców „Kraków”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
2 Pułk Nocnych Bombowców „Kraków”
Ilustracja
Samolot Po-2 używany przez Pułk na lotnisku polowym
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie kwiecień 1944
Rozformowanie czerwiec 1945
Nazwa wyróżniająca Kraków
Tradycje
Nadanie sztandaru 7 września 1946 roku[a]
Dowódcy
Pierwszy ppłk Józef Smaga
Ostatni mjr Siemion Worobiow
Działania zbrojne
II wojna światowa: front wschodni
Organizacja
Numer poczty polowej: 27814
Dyslokacja patrz tekst
Rodzaj sił zbrojnych lotnictwo ludowego Wojska Polskiego
Rodzaj wojsk Wojska lotnicze
Podległość 1 Dywizja Lotnicza

4 Pomorska Mieszana Dywizja Lotnicza

Skład 3 eskadry
Odznaczenia
Ag virtuti.jpg
1 armia lwp.png
Polikarpow Po-2 w Muzeum Lotnictwa Polskiego

2 Pułk Nocnych Bombowców „Kraków”oddział lotnictwa ludowego Wojska Polskiego.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Pułk sformowano w Grigoriewskoje na terenie byłego ZSRR na podstawie rozkazu dowódcy Armii Polskiej w ZSRR z 1 kwietnia 1944 r. 30 sierpnia 1944 r. wszedł on w skład 1 Dywizji Lotniczej. Decyzją dowództwa Armii Polskiej w ZSRR 2 pnb na początku kwietnia 1944 roku otrzymał nazwę „Kraków”. Zaprzysiężenia dokonano 28 maja 1944 roku na lotnisku w Grigoriewskoje. 7 września 1944 roku pułk liczył 167 ludzi i 32 samoloty Po-2[1].

Po zakończeniu działań wojennych powrócił do kraju na lotnisko w Bydgoszczy. W czerwcu 1945 roku pułk przemianowano na 2 Pułk Lotnictwa Szturmowego[1]. Rozkazem ND WP nr 189 z 22 sierpnia 1945 roku odznaczony został Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy[1].

W styczniu 1946 roku 2 Pułk Lotnictwa Szturmowego został przeformowany na nowy etat nr 6/40 o stanie 305 wojskowych i 1 pracownika kontraktowego i przemianowany na 4 Szturmowy Pułk Lotniczy[b].

 Osobny artykuł: 4 Pułk Lotnictwa Szturmowego.

Walki pułku[edytuj | edytuj kod]

25 sierpnia 1944 roku pułk przybył na frontowe lotnisko Wola Rowska. Do działań przystąpił podczas walk o Pragę w nocy 11 września, wykonując uderzenie bombowe na oddziały niemieckiej 19 Dywizji Pancernej w rejonie Nowego Bródna. Od 13 do 22 września pułk dokonywał zrzutów żywności, broni i amunicji dla powstańców Warszawy oraz bombardował baterie artyleryjskie nieprzyjaciela w parku Ujazdowskim, Ogrodzie Botanicznym, w Łazienkach i na Polu Mokotowskim. W nocy z 29 na 30 września pułk zwalczał przeciwnika w rejonie Żerania, Wiśniewa i Tarchomina[1].

W ramach ogólnego przygotowania wojsk do ofensywy zimowej prowadził rozpoznanie obrony nieprzyjaciela w rejonie Modlina i Warszawy. W nocy z 14 na 15 stycznia 1945 roku działał w okolicach Nowego Dworu, Leszna i Błonia. W lutym wykonywał naloty na zgrupowania przeciwnika w okolicach: Czarne, Borne Sulinowo i Wierzchowo. Na początku marca atakował punkty oporu w Kołobrzegu. W kwietniu pułk działał w rejonie Bad Freienwalde, Dechtow, Hakenberg, Fehrbellin i Friesack. W rejonie Berlina bombardował okolice Neustadt, Rhinow oraz wycofujące się wojska przeciwnika w okolicach Fehrbellin i Friesack. 2 maja pułk przebazował się na lotnisko Retzow, skąd załogi wykonały ostatnie loty bojowe[1].

Ogółem pułk wykonał około 2100 lotów bojowych[1].

Miejsca stacjonowania[edytuj | edytuj kod]

Lotniska na których bazował pułk w okresie II wojny światowej:

  • Grigoriewskoje – od 1 kwietnia 1944 do 3 czerwca 1944
  • Hostomel – od 4 czerwca 1944 do 16 sierpnia 1944
  • Dys – od 17 sierpnia 1944 do 18 sierpnia 1944
  • Wola Rowska – od 17 sierpnia 1944 do 12 stycznia 1945
  • Radzymin – od 13 stycznia 1945 do 23 stycznia 1945
  • Gaj – od 24 stycznia 1945 do 8 lutego 1945
  • Bydgoszcz – od 9 lutego 1945 do 11 marca 1945
  • Mirosławiec – od 10 marca 1945 do 14 kwietnia 1945
  • Barnówko – od 13 kwietnia 1945 do 21 kwietnia 1945
  • Heckelberg – od 20 kwietnia 1945 do 1 maja 1945
  • Möthlow – od 1 maja 1945 do końca wojny

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy w okresie II wojny światowej:

Kadra dowódcza pułku[2]

  • zastępca dowódcy ds. pol.-wych. – kpt. Józef Welker (od 8 V 1945 por. Wiktor Wasiuk[3])
  • zastępca dowódcy ds. pilotażu – kpt. pil. Paweł Choroszczajłow
  • szef sztabu – ppłk Grzegorz Makowoz
  • inżynier pułku – kpt. inż. Leon Rogowski
  • dowódca 1 eskadry – kpt. pil. Wiktor Bukowski[3]
    • dowódcy kluczy – por. pil. Franciszek Bogdanowicz; por. pil. Nikołaj Iwanow
  • dowódca 2 eskadry – kpt. Mikołaj Iwanow[3]
  • dowódca 3 eskadry – mjr Filip Tyszkiewicz[3]

Przeformowania[edytuj | edytuj kod]

2 Pułk Nocnych Bombowców „Kraków” → 2 Pułk Lotnictwa Szturmowego → 4 Pułk Lotnictwa Szturmowego → 2 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Kraków” ↘ rozformowany w 1993

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Sztandar ufundowało społeczeństwo Bydgoszczy
  2. Rozkaz naczelnego dowódcy Wojska Polskiego nr 019/Org. z 22 stycznia 1946 roku

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Koliński 1978 ↓, s. 248-251.
  2. Eugeniusz Banaszczyk: Skrzydlata dywizja. s. 90.
  3. a b c d Cumft Olgierd, Hubert Kazimierz Kujawa: Księga lotników polskich : poległych, zmarłych i zaginionych 1939–1946. s. 97.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eugeniusz Banaszczyk: Skrzydlata dywizja. Warszawa: Książka i Wiedza, 1987. ISBN 83-05-11754-5.
  • Cumft Olgierd, Hubert Kazimierz Kujawa: Księga lotników polskich : poległych, zmarłych i zaginionych 1939–1946. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1989, s. 139-140. ISBN 83-11-07329-5.
  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • [red.] Józef Zieliński: Polskie lotnictwo wojskowe 1945-2010: rozwój, organizacja, katastrofy lotnicze. Warszawa: Bellona SA; Wojskowe Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „SWAT”, 2011. ISBN 978-83-1112-14-09.
  • 2 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Kraków” w Goleniowie