30 lutego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rycina przedstawiająca kalendarz szwedzki z dniem 30 lutego

30 lutegoluty ma 28 dni, a w latach przestępnych 29, jednak kilkakrotnie zdarzyło się, że miesiąc ów miał 30 dni. Sytuacje takie miały jednak wyłącznie charakter lokalny, tj. dotyczyły każdorazowo tylko jednego kraju.

Starożytność[edytuj]

Według niepotwierdzonych danych, podanych przez XIII-wiecznego angielskiego historyka Sacrobosco, luty w pierwotnej wersji kalendarza juliańskiego, wprowadzonej przez Juliusza Cezara miał 29, a w latach przestępnych 30 dni. Dopiero w 8 r. n.e. cesarz Oktawian August skrócił ów miesiąc po to, by dodatkowy dzień „przekazać” sierpniowi. Miało to na celu przedłużenie tego miesiąca tak, aby sierpień (łac. Augustus), którego nazwa była nadana na cześć Oktawiana Augusta (poprzednio nosił miano Sextilis), nie był krótszy od miesiąca Juliusza Cezara – lipca (łac. Julius). Oznaczałoby to, że lata przestępne w okresie 44 r. p.n.e. – 8 r. n.e. miały luty trwający 30 dni. Informacje te nie są jednak potwierdzone, co nie wyklucza, że Sacrobosco posiadał je ze źródeł, które nie dotrwały do naszych czasów.

XVIII wiek[edytuj]

 Osobny artykuł: kalendarz szwedzki.

W roku 1712 w Szwecji, w związku z rezygnacją z przejścia przez ten kraj na kalendarz gregoriański i wyrównaniem wynikłej z tej próby zmiany kalendarza różnicy w rachubie czasu, luty miał 30 dni.

Inaczej niż wiele krajów katolickich, protestancka Szwecja nie przyjęła kalendarza gregoriańskiego w XVI wieku. W chwili jego wprowadzenia dekretem papieskim z 1582 różnica między nim a wcześniej obowiązującym kalendarzem juliańskim wynosiła 10 dni, z czasem powiększyła się do 11 dni. Ostatecznie w końcu XVI wieku szwedzkie władze podjęły decyzję o przejściu na nowy system liczenia czasu. Jednak, inaczej niż inne kraje protestanckie przyjmujące w tym okresie kalendarz gregoriański, Szwecja postanowiła nie dodawać od razu 11 dni w jednym roku, a rozłożyć to przejście w czasie: omijając wszystkie dni przestępne pomiędzy 1700 a 1740 rokiem[1]. Do 1740 miano również obchodzić Wielkanoc zgodnie z kalendarzem juliańskim, po czym miano przesunąć święta na datę wynikającą z wyliczeń szwedzkich astronomów[1]. Reforma kalendarzowa objęła także zależną od Szwecji Finlandię, ale nie szwedzkie posiadłości w krajach niemieckich, które – podobnie jak reszta krajów protestanckich – przyjęły kalendarz gregoriański w 1700 roku[2][3].

Faktycznie w lutym 1700 pominięto w kalendarzu datę 29 lutego, jednak wkrótce zaczęła się Wielka Wojna Północna, w związku z którą o przesunięciu kalendarza zapomniano w roku 1704[4] i 1708[5]. Powstał w ten sposób osobny kalendarz szwedzki, przesunięty zarówno względem juliańskiego, jak i gregoriańskiego[6]. Problem spróbowano naprawić w 1712 przyjmując na powrót kalendarz juliański i dodając w lutym dodatkowy, 30. dzień[1][4]. 30 lutego w kalendarzu szwedzkim odpowiadał dacie 29 lutego w kalendarzu juliańskim i 11 marca w gregoriańskim[5]. Ostatecznie, zgodnie z pierwotnym planem, w 1740 Szwecja zaczęła obchodzić święta wielkanocne zgodnie z wyliczeniami własnych naukowców, w innym terminie niż reszta krajów katolickich i protestanckich[1]. W 1753 ostatecznie przyjęła kalendarz gregoriański w najprostszy sposób, poprzez opuszczenie ostatnich 12 dni lutego[5][1]: po 17. nastąpił od razu 1. marca[7]. Własnego terminu świąt wielkanocnych używano w Szwecji i krajach od niej zależnych aż do 1844, kiedy przyjęto rozwiązania stosowane w innych krajach[1].

XX wiek[edytuj]

W Związku Radzieckim dwukrotnie luty miał 30 dni. Miało to miejsce w latach 1930 i 1931 i było związane z wprowadzeniem w tym kraju w 1929 roku nowego, rewolucyjnego kalendarza, według którego każdy miesiąc, w tym luty, trwał 30 dni. W roku 1932 zrezygnowano częściowo z odmiennej rachuby czasu i powrócono do takiej długości miesięcy, jaka stosowana jest w kalendarzu gregoriańskim.

W opracowanej przez Amerykankę Elisabeth Achelis w roku 1930 reformie kalendarza, nazywanej przez zwolenników „World Calendar”, długości miesięcy są inne, niż we współczesnym kalendarzu gregoriańskim, a w tym – luty ma zawsze 30 dni. Rok przestępny według propozycji E. Achelis tworzono by nie przez dodanie dodatkowego dnia do lutego, tylko przez dodanie dodatkowego „Dnia Roku Przestępnego”, bez przypisanej daty ani przypisanego dnia tygodnia, pomiędzy sobotą 30 czerwca a niedzielą 1 lipca takiego roku. Dzień taki miałby być z założenia dniem wolnym od pracy.

Zobacz też[edytuj]

 W Wikimedia Commons znajduje się galeria ilustracji związanych z tematem: 30 lutego

Źródła[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f Hetherington i Hetherington 2009 ↓, s. 90.
  2. Grotefend 1948 ↓, s. 27.
  3. Vallerius 1711 ↓, s.v. Feb 30.
  4. a b Komzsik 2011 ↓, s. 49–50.
  5. a b c Bauer 1868 ↓, s. 100.
  6. Glete 2010 ↓, s. xxi.
  7. Freeman 2006 ↓, s. 63.

Bibliografia[edytuj]

  • Richardt WilliamR. W. Bauer Richardt WilliamR. W. (red.), Calender for aarene fra 601 til 2200 efter Christi fødsel, wyd. reprint 1993, Copenhagen: Dansk Historisk Fællesråd, 1868, ISBN 87-7423-083-2 (duń.).
  • Roy S.R. S. Freedman Roy S.R. S., Introduction to Financial Technology, Academic Press, 24 kwietnia 2006, ISBN 9780080461847 [dostęp 2016-03-01] (ang.).
  • JanJ. Glete JanJ., Swedish Naval Administration, 1521-1721: Resource Flows and Organisational Capabilities, BRILL, 2010, ISBN 900417916X (ang.).
  • HermannH. Grotefend HermannH., Taschenbuch der Zeitrechnung des Deutschen Mittelalters und der Neuzeit, OttoO. Grotefend (red.), wyd. 8 popr., Hannover: Hahnsche Buchhandlung, 1948, OCLC 940417429 (niem. • łac.).
  • Edith W.E. W. Hetherington Edith W.E. W., Norriss S.N. S. Hetherington Norriss S.N. S., Astronomy and Culture, ABC-CLIO, 20 maja 2009, ISBN 9780313345371 (ang.).
  • LouisL. Komzsik LouisL., Cycles of Time: From Infinity to Eternity, Trafford Publishing, 2011, ISBN 9781426953361 [dostęp 2016-03-01] (ang.).
  • JohannesJ. Vallerius JohannesJ., Allmanach, på åhret effter Christi födelse 1712. Efter wår allernådigste konungz befallning från Bender med een dag tillökad uti februari mån. som fördenskull i dätta åhr bekomer 30 dagar öfwer skånska horizonten med een richtig tafla, Lund 1711, OCLC 186852465 (szw.).