32 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
32 Pułk Artylerii Lekkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 32 Dywizjon Artylerii Lekkiej
Dowódcy
Pierwszy ppłk dypl. art. Tadeusz Tabiszewski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 33 Dywizja Piechoty
Sgo narew 1939.png

32 Pułk Artylerii Lekkiej (32 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.

Historia pułku[edytuj | edytuj kod]

32 Pułk Artylerii Lekkiej nie występował w organizacji pokojowej wojska. Został sformowany zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” w dniach 24-27 sierpnia 1939 roku, w mobilizacji alarmowej przez Centralną Szkołę Podoficerów KOP w Osowcu (Okręg Korpusu Nr III) i 32 Dywizjon Artylerii Lekkiej w Rembertowie (OK Nr I).

W kampanii wrześniowej 1939 roku pułk walczył w składzie rezerwowej 33 Dywizji Piechoty.

Organizacja i obsada personalna pułku we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

Organizacja i obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku[1]. W nawiasach podano nazwę jednostki mobilizującej i oznaczenie grupy jednostek w mobilizacji alarmowej.

Dowództwo (32 dal, w grupie żółtej)

  • dowódca pułku – ppłk dypl. art. Tadeusz Tabiszewski[2] († 11 IX 1939 Krześlin)
  • adiutant – kpt. Franciszek Bornstaedt (od 10 IX 1939 dowódca I dyonu)
  • oficer zwiadowczy pułku – por. rez. Tadeusz Chołodziński († 11 IX 1939 Krześlin)
  • oficer łączności – ppor. art. Henryk Kencik (17-24 IX dowódca 7 baterii, 24-27 IX dowódca 1 baterii)
  • dowódca plutonu topograficzno-ogniowego – ppor. art. Leon Czengery

I dywizjon (32 dal, w grupie żółtej)

  • dowódca – mjr Walerian Bartkiewicz († 9 IX 1939 Łazy Stare)
  • dowódca 1 baterii – kpt. Jakub Gabryel[a]
  • dowódca 2 baterii – por. Józef Piotr Burdyn
  • dowódca 3 baterii – por. Tomasz Bonar

II dywizjon (Dywizjon Artylerii KOP "Osowiec", w grupie żółtej z wyjątkiem 4 baterii z plutonem kolumny amunicyjnej)

  • dowódca – mjr Jan Walasek
  • oficer zwiadowczy - por. Michał Franciszek Brożek
  • dowódca 4 baterii – kpt. Antoni Ludwik Łotuszka († 1940 Katyń)
  • dowódca 5 baterii – por. Romuald Dietrych
  • dowódca 6 baterii – por. Antoni Jarosiński († 1940 Katyń)

III dywizjon (32 dal, w grupie żółtej)

  • dowódca – mjr art. Władysław Passendorfer (od 12 IX 1939 dowódca pułku)
  • dowódca 7 baterii – kpt. Stefan Konopka († 1940 Charków)
  • dowódca 8 baterii – por. Zbigniew Rawicz-Twaróg († 2 IV 1940 Palmiry)
  • dowódca 9 baterii – kpt. Świętosław Jatelnicki (od 12 IX 1939 dowódca III dywizjonu)

Dywizjony I i II uzbrojone były w 75 mm armaty wzór 1897 z jaszczami wzór 1910 natomiast III dywizjon w 100 mm haubice wzór 1914/1919P z jaszczami wzór 1914/1919K.

Sztandar 32 dywizjonu artylerii lekkiej[edytuj | edytuj kod]

Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1937 roku, nr 18, poz. 233. Sztandar wręczył gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki na Polu Mokotowskim w Warszawie 26 maja 1938 roku, podczas uroczystości wręczenia sztandarów oddziałom artylerii OK Warszawa i Łódź oraz oddziałom pancernym z całej Polski[3]. O losach sztandaru brak wiadomości[3].

Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone były na tarczach[4]:

  • w prawym górnym rogu – wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej,
  • w lewym górnym rogu – wizerunek św. Barbary,
  • w prawym dolnym rogu – godło Mazowsza,
  • w lewym dolnym rogu – odznaka pamiątkowa 32 dal

Na ramionach krzyża kawalerskiego znajdowały się wyhaftowane nazwy i daty ważniejszych bitew pułku:

  • na górnym – „La Mandria di Chivasso 15.II.1919”,
  • na dolnym – „Dubno 13.VII.1920”,
  • na lewym – „Oratów 6.VI.1920”,
  • na prawym – „Sarnowa Góra 17-18.VIII.1920”

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Po 1945 r. używał nazwiska Gabriel-Węglowski. Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939 s. 344 podał, że kpt. Jakub Garyel dowodził 3 baterią, a por. Tomasz Bonar był dowódcą 1 baterii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Głowacki 1986 ↓, s. 344.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 338. Na podstawie akt adopcji, potwierdzonych pismem nr II/381.27 Sądu Powiatowego O. II w Szczercu z dnia 25 lutego 1927 roku zmienił nazwisko rodowe „Bleicher” na „Tabiszewski”. Na podstawie tych samych akt nazwisko zmienił również jego brat por. Adam Józef Tabiszewski.
  3. a b Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 307.
  4. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 18 z dnia 31 grudnia 1937 roku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Głowacki: Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Wyd. 2. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1986. ISBN 83-222-0377-2.
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3