32 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

32 Pułk Artylerii Lekkiej (32 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.

Pułk nie występował w organizacji pokojowej wojska. Został sformowany zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" w dniach 24-27 sierpnia 1939 roku, w mobilizacji alarmowej przez Centralną Szkołę Podoficerów KOP w Osowcu (Okręg Korpusu Nr III) i 32 Dywizjon Artylerii Lekkiej w Rembertowie (OK Nr I).

W kampanii wrześniowej 1939 roku pułk walczył w składzie 33 Dywizji Piechoty (Rezerwowej).

Organizacja i obsada personalna pułku we wrześniu 1939[edytuj]

Sgo narew 1939.png

W nawiasach podano nazwę jednostki mobilizującej i oznaczenie grupy jednostek w mobilizacji alrmowej.
Dowództwo (32 dal, w grupie żółtej)

  • dowódca – ppłk dypl. Tadeusz Michał Tabiszewski († 11 IX 1939)
  • adiutant – kpt. Franciszek Bornstaedt
  • adiutant – por. rez. Tadeusz Chołodziński († 11 IX 1939)

I dywizjon (32 dal, w grupie żółtej)

  • dowódca – mjr Walerian Bartkiewicz († 9 IX 1939)
  • dowódca 1 baterii – kpt. Jakub Gabryel [1]
  • dowódca 2 baterii – por. Józef Piotr Burdyn
  • dowódca 3 baterii – por. Tomasz Bonar

II dywizjon (Dywizjon Artylerii KOP "Osowiec", w grupie żółtej z wyjątkiem 4 baterii z plutonem kolumny amunicyjnej)

  • dowódca – mjr Jan Walasek
  • oficer zwiadowczy - por. Michał Franciszek Brożek
  • dowódca 4 baterii – kpt. Antoni Ludwik Łotuszka († 1940 Katyń)
  • dowódca 5 baterii – por. Romuald Dietrych
  • dowódca 6 baterii – por. Antoni Jarosiński († 1940 Katyń)

III dywizjon (32 dal, w grupie żółtej)

  • dowódca – mjr Władysław Passendorfer (od 12 IX 1939 dowódca pułku)
  • dowódca 7 baterii – kpt. Stefan Konopka († 1940 Charków)
  • dowódca 8 baterii – por. Zbigniew Rawicz-Twaróg († 2 IV 1940 Palmiry)
  • dowódca 9 baterii – kpt. Świętosław Jatelnicki (od 12 IX 1939 dowódca dywizjonu)

Dywizjony I i II uzbrojone były w 75 mm armaty wzór 1897 z jaszczami wzór 1910 natomiast III dywizjon w 100 mm haubice wzór 1914/1919P z jaszczami wzór 1914/1919K.

Sztandar 32 dywizjonu artylerii lekkiej[edytuj]

Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1937 roku, nr 18, poz. 233. Sztandar wręczył gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki na Polu Mokotowskim w Warszawie 26 maja 1938 roku, podczas uroczystości wręczenia sztandarów oddziałom artylerii OK Warszawa i Łódź oraz oddziałom pancernym z całej Polski[2]. O losach sztandaru brak wiadomości[2].

Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone były na tarczach[3]:

  • w prawym górnym rogu – wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej,
  • w lewym górnym rogu – wizerunek św. Barbary,
  • w prawym dolnym rogu – godło Mazowsza,
  • w lewym dolnym rogu – odznaka pamiątkowa 32 dal

Na ramionach krzyża kawalerskiego znajdowały się wyhaftowane nazwy i daty ważniejszych bitew pułku:

  • na górnym – „La Mandria di Chivasso 15.II.1919”,
  • na dolnym – „Dubno 13.VII.1920”,
  • na lewym – „Oratów 6.VI.1920”,
  • na prawym – „Sarnowa Góra 17-18.VIII.1920”

Przypisy

  1. Po 1945 r. używał nazwiska Gabriel-Węglowski. Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939 s. 344 podał, że kpt. Jakub Garyel dowodził 3 baterią, a por. Tomasz Bonar był dowódcą 1 baterii
  2. a b Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 307.
  3. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 18 z dnia 31 grudnia 1937 roku

Bibliografia[edytuj]

  • Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ​ISBN 83-222-0377-2
  • Roman Łoś, Artyleria polska 1914-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1991, ​ISBN 83-11-07772-X
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3