33 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 33 rezerwowego pal z września 1939. Zobacz też: 33 Pułk Artylerii Lekkiej - stronę ujednoznaczniającą.
33 Pułk Artylerii Lekkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 33 Wileński dywizjon artylerii lekkiej
Dowódcy
Pierwszy ppłk Władysław Suryn
Organizacja
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 35 Dywizja Piechoty

33 Pułk Artylerii Lekkiej (33 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

Pułk nie istniał w organizacji pokojowej wojska. Został sformowany zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” w dniach 31 sierpnia - 5 września 1939 roku, w I rzucie mobilizacji powszechnej[1]. Jednostką mobilizującą był 33 Wileński dywizjon artylerii lekkiej w garnizonie Wilno. Pułk był jednostką organiczną artylerii 35 Dywizji Piechoty (rezerwowej).

Mobilizacja pułku[edytuj]

33 dywizjon artylerii lekkiej miał zmobilizować 33 pułk artylerii lekkiej w I rzucie, w 6 dniu mobilizacji powszechnej. Pierwsze dwa dywizjony pułku miały zostać wyposażone w armaty kal. 75 mm, a III dywizjon w haubice kal. 100 mm. Mobilizacja 33 pal rozpoczęła się 31 sierpnia. I dyon mobilizował się w średniej szkole ogrodniczej na Pohulance, II dyon w majątku Bujdziwiszki, a III dyon w majątku Zameczek[2]. 5 września ukończono formowanie III dywizjonu. Wieczorem tego dnia wyruszył on marszem pieszym do stacji kolejowej Wilno-Ponarska. Formowanie II dyonu ukończone zostało 6 września w godzinach rannych. W pułku wyjątkowo duży procent stanowili rezerwiści–Białorusini oraz żołnierze starszych roczników. Oceniono jednak, że nastroje były bardzo dobre, a wola walki z Niemcami duża[3].

Działania pułku w kampanii wrześniowej[edytuj]

Początkowo 33 pułk artylerii lekkiej skierowano w rejon Białegostoku. Przebywał tam do 10 września. Zmiany w położeniu operacyjnym spowodowały, że 35 DP, a wraz z nią 33 pal, skierowano do wzmocnienia załogi Lwowa. Transporty kolejowe skierowano drogą okrężna przez Kowel. Wyładowania nastąpiły w rejonie Kamionki Strumiłowej, skąd kierowano oddziały do Lwowa marszem pieszym. Dywizjony I i III doszły do Lwowa w dniach 15–16 września i wzięły udział w obronie miasta i podzieliły losy całej załogi obrony Lwowa[4].

W dniu 19 września 4 bateria kpt. Janusza Heckera znalazła się w Szczurowicach i dołączyła do II dywizjonu 40 pułku artylerii lekkiej. Kapitulowała pod Rawą Ruską 25 września 1939[5].

Planowana organizacja wojenna i obsada personalna pułku[edytuj]

Obsada personalna pułku[6]

  • dowódca pułku – ppłk Władysław Suryn
  • adiutant – por. Eugeniusz Łuniewicz
  • oficer łączności – por. Michał Oleszek
  • dowódca I dyonu – kpt. Alfons Krajewski
  • adiutant – ppor. rez. Bohdan Suligowski
  • oficer zwiadowczy – ppor. Niedźwiedź
  • dowódca 1 baterii – ppor. Zdzisław Kwiatkowski
  • dowódca 2 baterii – NN
  • oficer ogniowy – ppor. Jerzy Walusiński
  • dowódca 3 baterii – kpt. Witold Budzyński
  • dowódca II dyonu – mjr Henryk Grużewski
  • adiutant – ppor. rez. Józef Rynkiewicz
  • oficer zwiadowczy – ppor. rez. Jan Bilewicz
  • oficer obserwacyjny – ppor. rez. Stefan Kotowicz
  • oficer łącznikowy – ppor. rez. Karol Barciński
  • oficer łączności – ppor. rez. Antoni Strzałkowski
  • oficer płatnik – por. rez. Władysław Moncewicz
  • oficer żywnościowy ppor. rez. Marian Wojciechowicz
  • lekarz – por. rez. lek. Donat Stankiewicz
  • lekarz weterynarii – kpt. wet. Tadeusz Elektorowicz
  • dowódca 4 baterii – kpt. Janusz Hecker
  • oficer zwiadowczy – ppor. rez. Adam Orzechowski
  • oficer ogniowy – ppor. rez. Jerzy Perepeczko
  • dowódca I plutonu – ogn. pchor. Bolesław Makiej
  • dowódca II plutonu – kpr. pchor. Józef Jóźwik
  • szef baterii – ogn. Aleksander Debczyński
  • dowódca 5 baterii – por. rez. Lesław Pomianowski
  • oficer ogniowy – ppor. Jan Naborowski
  • dowódca 6 baterii – kpt. Bolesław Zagórny
  • oficer ogniowy – ppor. rez. Andrzej Dębicki
  • dowódca I plutonu – por. rez. Witold Krukowski
  • dowódca II plutonu – pchor. Zygmunt Rapacki
  • dowódca III dyonu – mjr Emil Wierzbiański
  • oficer zwiadowczy – por. rez. Wacław Piotrowski
  • oficer łączności – por. Etjen (Etienne)
  • lekarz weterynarii – ppor. rez. wet. Stefan Kałuski
  • dowódca 7 baterii – kpt. Karol Kunkiel
  • oficer zwiadowczy – plut. pchor. rez. Zygmunt Mioduszewski
  • oficer ogniowy – ppor. Zbigniew Zajączkowski
  • dowódca 8 baterii – por. Wacław Korzeniewski
  • dowódca 9 baterii – por. Bolesław Gołofit

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. Londyn: Nakładem Koła Oficerów Artylerii Polskiej na Obczyźnie, 1975.
  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975
  • Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Wydawnictwo Bellona. Warszawa 1991. ​ISBN 83-11-07772-X
  • Piotr Zarzycki: 33 Wileński dywizjon artylerii lekkiej. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1998, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej. ISBN 8387103519.