38 Pułk Piechoty Strzelców Lwowskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Zobacz też: 38 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 38.
38 Pułk Piechoty Strzelców Lwowskich
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 25 listopada 1918
Rozformowanie 7 września 1939
Nazwa wyróżniająca Strzelców Lwowskich
Tradycje
Święto 22 listopada
Nadanie sztandaru 2 lutego 1919
Dowódcy
Pierwszy mjr Michał Cieński
Ostatni ppłk dypl. Franciszek Grabowski
Działania zbrojne
Wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Przemyśl
Rodzaj sił zbrojnych Wojska Lądowe
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 24 Dywizji Piechoty

38 Pułk Piechoty Strzelców Lwowskich (38 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Utworzony spośród listopadowych obrońców Lwowa 1918 roku.

Uczestnik walk o granice 1919 roku oraz wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku.

W okresie międzywojennym wchodził w skład 24 Dywizji Piechoty[1]. Stacjonował w w garnizonie Przemyśl[2], w koszarach przy obecnej ulicy 29 Listopada.

Formowanie[edytuj]

Pułk został zorganizowany w listopadzie 1918 roku z grup ochotniczych broniących Lwowa przed Ukraińcami. 25 listopada 1918 otrzymał nazwę 1 Pułk Strzelców Lwowskich, a następnie 8 kwietnia 1919 ostateczną nazwę 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich.

Pułk w wojnie polsko-ukraińskiej[edytuj]

38pp strz lw.png

Po opanowaniu Lwowa przez władze i wojska ukraińskie w listopadzie 1918, w Szkole Sienkiewicza zebrała się grupa byłych legionistów i członków POW z mjr Tatarem Trześniewskim na czele, by podjąć walkę z okupantem. Parę godzin później powstał drugi ośrodek walki w Domu Techników na ul. Issakowicza, złożony w całości z członków POW. Te dwa punkty oporu rozszerzały swój teren działania i już 1 listopada opanowały koszary „wóleckie”, zdobywając znaczną część broni i odcinając wojskom ukraińskim dostęp do głównego dworca kolejowego. 5 listopada komendant załogi Lwowa kpt. Czesław Mączyński podzielił obronę Lwowa na 5 odcinków. Trzeci z nich, który później otrzymał nazwę „grupa rtm. Pomiana”, stał się zalążkiem pułku. 22 listopada 1918 polskie oddziały walczące we Lwowie, wraz z przybyłymi na osiecz 4. i 5. Pułkami Piechoty Legionów pod dowództwem płk. Tokarzewskiego uwolniły Lwów od wojsk ukraińskich.

Dzień ten został obrany potem jako dzień święta pułkowego.

Komendant Lwowa gen. Bolesław Roja, rozkazem dziennym nr 22 z dnia 25 listopada 1918 sformował 1 i 2 Pułk Strzelców Lwowskich[3]. Z pułków tych w pierwszych dniach grudnia utworzona została „brygada lwowska” pod dowództwem ppłk. (w międzyczasie awansował) Mączyńskiego.

Ukraińcy wyrzuceni ze Lwowa przystąpili do jego oblężenia, otaczając miasto szczelnym pierścieniem. 1 Pułk Strzelców zorganizował obronę w rejonie Zimnej Wody, Skniłowej, Sokolnik, Kozielnik, Pohulanki i Krzywczyc. Pamiętnym dla pułku i obrony Lwowa był bój stoczony na Persenkówce 28 grudnia przez 7 i 8 kompanię pod dowództwem rtm. dr Abrahama z wielokrotnie liczniejszym wrogiem. I choć walka została przegrana, to dała czas na ściągnięcie posiłków i uniemożliwiła wkroczenie Ukraińców do miasta. Ppłk Mączyński określił to słowami: Zginęli najdzielniejsi oficerowie i żołnierze, lecz uratowali miasto[3].

Ministerstwo Spraw Wojskowych, rozkazem Sztabu Generalnego nr 98 z 8 marca 1919, zmieniło numerację 1 Pułku Strzelców na 38 Pułk Piechoty a następnie Dziennikiem Rozkazów Wojskowych nr 39 z 8 kwietnia 1919 nadało pułkowi przydomek „Strzelcy Lwowscy”[3].

Walki w bezpośrednich okolicach Lwowa trwały do 18 kwietnia 1919. W dniach od 28 do 30 kwietnia przeprowadzono natarcie w kierunku północno-wschodnim. Pułk wszedł w skład 5 Dywizji Piechoty gen. Władysława Jędrzejowskiego. 15 maja uderzył w kierunku na Kulików i Kościejów. W pogoni za brygadą atamana Klee (oficer niemiecki, ataman ukraiński) 27 maja zdobył Złoczów. W dalszym zwycięskim marszu 1 czerwca wkroczył do Tarnopola i zajął pozycje nad Seretem a dwa dni później obsadził dawną granicę austriacko-rosyjską. 15 czerwca wycofał się pod Olejów, gdzie stoczył jeden z najcięższych bojów. W trakcie dalszego odwrotu, pod Poczapami, udało się zatrzymać ukraińską kontrofensywę. Rankiem 28 czerwca oddziały polskie przeszły ponownie do ofensywy. Pułk atakował w kierunku na Bełżec i ponownie obsadził dawną granicę austriacko-rosyjską. Na granicy pozostał do 8 sierpnia 1919 po czym został przesunięty w okolice Tarnopola i 18 sierpnia obsadził odcinek nad Zbruczem. Na początku października przeszedł w rejon Zbaraża potem pod Tarnopol na „zimowe leże”. 6 lutego 1920, wraz z 5 DP, wyruszył w rejon Płoskirowa na front sowiecki.

Pułk w wojnie polsko-bolszewickiej[edytuj]

Pułk do 28 lutego 1920 walczył o Dereźnię, Szarki i Kryniczną. Wraz z 19 Pułkiem Piechoty Odsieczy Lwowa, przy współdziałaniu dwóch pociągów pancernych i trzech baterii artylerii, w nocy z 16 na 17 marca rozbił 45 Dywizję Piechoty sowieckiej. Do połowy kwietnia prowadził akcje wypadowe i patrolował teren w rejonie Wołkowinc. Akcje wypadowe oddziałów polskich skutecznie sparaliżowały ofensywę sowiecką na Płoskirów. 28 kwietnia pułk został podporządkowany dowódcy 12 Dywizji Piechoty. Atakował w kierunku na Meżyrów, zajął Żmerynkę i ponownie wszedł w skład 5 DP. Wobec rozbicia południowego frontu sowieckiego, armia rosyjska przeszła do ofensywy na froncie północnym. W celu zatrzymania tej ofensywy została sformowania polska Armia Rezerwowa gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Dla jej wzmocnienia została w ten rejon przerzucona IX Brygada Piechoty w składzie 38. i 39. Pułki Piechoty Strzelców Lwowskich oraz III bat. 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich. 38 pp znalazł się w odwodzie armii. Zajął odcinek nad jeziorami Dołgoje i Świada, w okolicach miejscowości Ziabki, broniąc przejście między jeziorami. 4 lipca 1920 dywizje sowieckie złamały pozycje obronne oddziałów polskich w tym rejonie. Dwa dni potem pułk stacza walkę pod Szczerbami i w marszu odwrotowym kieruje się na Głębokie a dalej na Duniłowicze, Wilejkę, Mołodeczno i Bogdanowo.

Wobec poniesionych strat w czasie odwrotu, dowódca 5 DP gen. Jędrzejewski, z pozostałych sprawnych żołnierzy utworzył „Oddział IX Brygady” pod dowództwem mjr. Łukawskiego. Oddział ten toczył jeszcze walki nad Niemnem i zwycięski bój pod Wołpą. Po walkach pułk liczący zaledwie „60 bagnetów” został skierowany do Małkini a stamtąd koleją do Lwowa w celu reorganizacji. Został skoszarowany w Brzuchowicach pod Lwowem i w ciągu zaledwie dwóch tygodni odzyskał zdolność bojową.

6 sierpnia Naczelny Wódz Józef Piłsudski postanowił, że na froncie południowo-wschodnim siły polskie będą tylko osłaniać Lwów i zagłębie naftowe[4]. W związku z tym, 18 sierpnia, 38 pp został przesunięty na linię Bugu, w lukę między frontami środkowym i południowym. Ponieważ wojska sowieckie, po przekroczeniu Bugu, zajęły Sokal – pułk został skierowany w rejon tego miasta. 13 sierpnia zdobył miasto i wyrzucił wojska sowieckie na wschodni brzeg Bugu. W następnych dniach walczył, osłaniając Lwów, na linii Kamionka Strumiłowa – Sokal – Hrubieszów, staczając krwawe boje pod Krystynopolem, Mostami Wielkimi i Dzibułkami. Armia Konna Budionnego, która nie była w stanie zdobyć Lwowa, przesunęła się w kierunku Zamościa. Pułk został przemieszczony pod Bełz i wypadami nękał wojska nieprzyjaciela. 10 września został przetransportowany do Kamionki Strumiłowej.

W połowie września 1920 rozpoczęła się ofensywa polska na froncie południowo-wschodnim. Rozbite wojska sowieckie wycofywały się na wschód przed frontem 6 armii. Pułk ścigał wroga na trasie: Kamionka Strumiłowa – BuskBrodyRadziwiłłówKrzemieniecŁanowce do Teofipola. 17 października stoczył pod Nowokonstantynowem ostatni bój w tej wojnie.

Do 15 grudnia pozostawał na linii demarkacyjnej: ZbarażWiśniowiecOleksiniec, po czym pomaszerował do Przemyśla i pozostał tam do września 1939.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 38 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr X[5] w garnizonie Przemyśl, w koszarach przy obecnej ulicy 29 Listopada. Wchodził w skład 24 Dywizji Piechoty[5].

20 czerwca 1923 Minister Spraw Wojskowych przeniósł podpułkownika Alojzego Łukawskiego do rezerwy oficerów sztabowych DOK VI, a na stanowisko dowódcy pułku wyznaczył podpułkownika Romualda Kohutnickiego[6]. Z dniem 15 września 1923 podpułkownik Kohutnicki został przeniesiony do 15 Pułku Piechoty „Wilków” w Dęblinie na stanowisko dowódcy pułku[7]. Od września 1923 do marca 1924 obowiązki dowódcy pełnił podpułkownik Stanisław Jaxa-Rożen. 20 marca 1924 Minister Spraw Wojskowych przeniósł pełniącego obowiązki dowódcy 54 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Tarnopolu, podpułkownika Romualda Kwiatkowskiego do 38 pp na stanowisko dowódcy[8]. 3 maja 1926 podpułkownik Kwiatkowski awansował na pułkownika[9].

21 sierpnia 1926 Minister Spraw Wojskowych przeniósł pełniącego obowiązki dowódcy jednostki, pułkownika Romualda Kwiatkowskiego do Dowództwa 20 Dywizji Piechoty w Słonimiu na stanowisko oficera sztabowego Przysposobienia Wojskowego, a na stanowisko dowódcy oddziału wyznaczył podpułkownika Wacława Biernackiego[10].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 38 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[11]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[12].

W czerwcu 1931 Minister Spraw Wojskowych zwolnił pułkownika Wacława Biernackiego ze stanowiska dowódcy pułku i przeniósł w stan nieczynny, a na jego miejsce wyznaczył podpułkownika Tadeusza Majewskiego[13].

Walki w kampanii wrześniowej 1939[edytuj]

Pułk walczył w składzie armii od 6 września 1939
Jaworow 1939.png

W kampanii wrześniowej w 1939 walczył w składzie 24 Dywizji Piechoty, która od 2 września 1939 wchodziła w skład Armii „Karpaty”.

W dniu 5 września 1939 Pułk zajął pozycje obronne nad Dunajcem na południowy wschód od Zakliczyna, gdzie w dniu 6 września odpierał szereg ataków niemieckich. Następnie rozpoczął odwrót. W dniu 7 września został rozbity i rozproszony w rejonie Tuchowa. Dowódca pułku opuścił wtedy oddziały i udał się do dowództwa dywizji gdzie pozostał do końca wojny.

Pozostali po rozbiciu pułku żołnierze weszli w skład sformowanych batalionów zbiorczych dowodzonych przez mjr Józefa Böhma i mjr Brunona Rolkego, wchodzących w skład zbiorczego pułku ppłka Władysława Ziętkiewicza.

W dniu 10 września batalion mjr Rolkego poniósł ciężkie straty w walkach pod Birczą, a 14 września batalion mjr Böhma toczył ciężkie walki pod Boratyczami.

Od 15 września 1939 bataliony w składzie zbiorczego Pułku toczyły walki obronne pod Kertyną. W dniu 18 września w rejonie Rzęsnej Ruskiej podjęły nieudaną próbę przebicia się do oblężonego Lwowa. Następną próbę podjęto 19 września z kierunku Hołoska. Również ta próba zakończyła się niepowodzeniem. Były to ostatnie walki żołnierzy 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich.

Strzelcy lwowscy[edytuj]

Tablica upamiętniająca żołnierzy pułku, ustanowiona w Soborze św. Jana Chrzciciela w Przemyślu

Dowódcy pułku:

Oficerowie pułku:

Obsada personalna we wrześniu 1939 r.[edytuj]

Dowództwo

  • dowódca pułku – ppłk dypl. Franciszek Grabowski (do 10 IX); od 11 IX – ppłk Władysław Ziętkiewicz
    • I adiutant – kpt. Stanisław Głowacki
    • II adiutant – por. Mikołaj Walczak
    • oficer łączności – por. Kazimierz Józef Szäffer
    • kwatermistrz – mjr Józef II Wasilewski
      • oficer płatnik – st. sierż. Władysław Puk
      • oficer żywnościowy – chor. Teofil Dołhan
      • naczelny lekarz – kpt. lek. dr Julian Rogowski
      • kapelmistrz – kpt. Ludwik Holdenmayer + 19 IX 1939 Hołosko
      • szef kancelarii – sierż. Adam Herembeszta
      • dowódca kompanii gospodarczej – kpt. Zdzisław Malinowski
        • zastępca dowódcy kompanii – ppor. rez. Alfred Królikowski

Pododdziały specjalne

  • dowódca kompanii zwiadu – por. Stanisław Miezin
    • dowódca plutonu kolarzy – NN
    • dowódca plutonu konnego – wachm. Wojciech Cisek
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Tadeusz Nowakowski
    • zastępca dowódcy kompanii – ppor. rez. Władysław Rogoziński
    • dowódca plutonu – sierż. Józef Krupa
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. Karol Jedynak
    • szef plutonu – sierż. Jan Klich
  • dowódca plutonu pionierów – por. Józef Franciszek Stogiera
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Aleksander Rogóż + 17 IX 1939 Lasy Janowskie
  • dowódca plutonu łączności – por. Kazimierz Józef Szäffer

I batalion

  • dowódca I batalionu – mjr Józef Jazienicki
    • adiutant – NN
    • lekarz – ppor. rez. lek. Stanisław Zausner
    • szef batalionu – st. sierż. Mieczysław Wojciechowski
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – ppor. Jan Harwanko
    • dowódca I plutonu – ppor. rez. Konstanty Mazur
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – plut. pchor. rez. Bogumił Jędruch
    • szef kompanii – st. sierż. Władysław Klamka
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – kpt. Władysław Świątkowski
    • dowódca I plutonu – NN
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • szef kompanii – NN
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Władysław Wojda
    • dowódca I plutonu – ppor. rez. Konstanty Mazur
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – ppor. rez. Ludwik Sobień
    • szef kompanii – st. sierż. Mikołaj Krajewski
  • dowódca 1 kompanii karabinów maszynowych – kpt. Adam Mateusz Śniecikowski
    • dowódca I plutonu – NN
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • dowódca plutonu taczanek – NN
    • dowódca plutonu moździerzy – NN
    • szef kompanii – st. sierż. Michał Siedlecki + 6 IX 1939 Wróblowice

II batalion

  • dowódca II batalionu – mjr Brunon Rolke
    • adiutant – NN
    • lekarz – ppor. rez. lek. dr Leon Rachwał
    • szef batalionu – st. sierż. Franciszek Gadzała
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Eugeniusz Nowak
    • dowódca I plutonu – NN
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • szef kompanii – NN
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – kpt. Józef Nosalik
    • dowódca I plutonu – NN
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – ppor. rez. Kazimierz Chudek
    • szef kompanii – sierż. Wojciech Mazek
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – ppor. Henryk Wiwała
    • dowódca I plutonu – NN
    • dowódca II plutonu – ppor. rez. Jerzy Kucharski
    • dowódca III plutonu – NN
    • szef kompanii – NN
  • dowódca 2 kompanii karabinów maszynowych – ppor. Marian Stefan Rogulski
    • dowódca I plutonu – ppor. rez. inż. Olgierd Tadeusz Giedroyć
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • dowódca plutonu taczanek – ppor. rez. Tadeusz Romanowski
    • dowódca plutonu moździerzy – NN
    • szef kompanii – NN

III batalion

  • dowódca III batalionu – mjr Józef Böhm
    • adiutant – NN
    • lekarz – NN
    • szef batalionu – plut. Edward Płatkowski
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – por. Zdzisław Bronisław Pieniążek
    • dowódca I plutonu – ppor. rez. Sylwester Henryk Dulęba
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • szef kompanii – NN
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – ppor. Edward Krasny
    • dowódca I plutonu – ppor. rez. Eugeniusz Żerlak
    • dowódca II plutonu – sierż. pchor. rez. Wróbliczek
    • dowódca III plutonu – sierż. pchor. Zbigniew Michał Stadnicki
    • szef kompanii – st. sierż. Stanisław Tokarz
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – kpt. Filip Benicjusz Tymowicz
    • dowódca I plutonu – NN
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • szef kompanii – sierż. Władysław Dubiel
  • dowódca 3 kompanii karabinów maszynowych – kpt. Michał Krzysik + 18 IX 1030 Rzęsna Ruska
    • dowódca I plutonu – ppor. rez. Henryk Ignacy Wańczycki + 17 IX 1939 Lasy Janowskie
    • dowódca II plutonu – NN
    • dowódca III plutonu – NN
    • dowódca plutonu taczanek – NN
    • dowódca plutonu moździerzy – NN
    • szef kompanii – st. sierż. Jakub Jaronik

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
Spis utworzony na podstawie „Zarys historji wojennej 38-go pułku strzelców lwowskich” s. 32

Order Virtuti Militari
  • por. Kazimierz Bogucki
  • st. sierż. Franciszek Caruk
  • ppłk Michał Cieński
  • ppor. Antoni Cichy-Cichocki
  • kpt. Józef Cygan
  • st. sierż. Teofil Dołhan
  • ppor. Tadeusz Feldsztein
  • ppor. Janusz Górecki
  • szer. Stanisław Grabski
  • kpt. Jerzy Grodyński
  • szer. Roman Hejder
  • szer. Antoni Jakimowicz
  • por. Marian Kedrzyński
  • por. Bolesław Klaczyński
  • st. sierż. Franciszek Kotlarczyk
  • ppor. Wojciech Kułakowski
  • mjr Ludwik de Laveaux
  • ppłk Alojzy Łukawski
  • kpt. Józef Marian Mazanowski
  • ppor. Aleksander Mirecki
  • st. sierż. Marian Moszumański
  • ppor. Marian Olechowski
  • pchor. Edward Marzys-Olszyna
  • por. Serafin Ostroróg
  • szer. Antoni Petrykiewicz
  • kpt. Wilhelm Todt
  • mjr Zdzisław Trześniowski
  • por. Bogdan Sołtys
  • kpr. Józef Wojnar
  • st. sierż. Teofil Wiszniewski

Symbole pułku[edytuj]

Chorągiew (sztandar)

2 lutego 1919, w uznaniu zasług położonych w obronie Lwowa, 1 Pułk Strzelców Lwowskich otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo Lwowa. Aktu poświęcenia sztandaru dokonał arcybiskup lwowski Józef Bilczewski.

5 listopada 1929 Prezydent RP Ignacy Mościcki zarządzeniem L. 2324/29 zatwierdził wzór lewej strony płachty chorągwi 38 Pułku Piechoty[16]. Nowa chorągiew została ufundowana przez społeczeństwo ziemi przemyskiej i powiatu dobromilskiego[1].

W niedzielę 15 czerwca 1929 na Rynku w Przemyślu Inspektor Armii, generał dywizji Jan Romer w imieniu Prezydenta RP wręczył chorągiew ówczesnemu dowódcy oddziału, pułkownikowi Wacławowi Kostek-Biernackiemu[17].

Obecnie sztandar przechowywany jest w Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie[18]

Odznaka pamiątkowa
4 lipca 1930 Minister Spraw Wojskowych, Marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 38 pp[19]. Odznaka o wymiarach 41 × 34 mm ma kształt owalu. Środek odznaki stanowi tarcza romboidalna pokryta granatową emalią z żółtym obrzeżem, na której wpisano numer i inicjały 38 P.P S. LW. Tarcza zwieńczona jest dwoma herbami Lwowa i Przemyśla. Herby połączone są wieńcem z liści laurowych. Jednoczęściowa – oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana. Na rewersie próba srebra, imiennik WB i nazwisko grawera W. BUSZEK[20].

Święto pułku Święto pułkowe obchodzono 22 listopada.

Odtworzenie pułku w ramach AK[edytuj]

W ramach Armii Krajowej Pułk został odtworzony w Podokręgu Rzeszów i wchodził w skład 22 Dywizja Piechoty AK „Jarosławskiej”.

Przypisy

  1. a b Satora 1990 ↓, s. 84.
  2. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 76.
  3. a b c J. Kulczycki, Zarys historji wojennej 38-go Pułku Strzelców Lwowskich Warszawa, 1928 str. 7-11
  4. J. Kulczycki, Zarys historji wojennej 38-go Pułku Strzelców Lwowskich Warszawa, 1928 str. 22
  5. a b Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 51.
  6. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 39 z 20 czerwca 1923 r., s. 402.
  7. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 59 z 11 września 1923 r., s. 556.
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 27 z 20 marca 1924 r., s. 134.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 18 z 3 maja 1926 r., s. 124.
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 33 z 21 sierpnia 1926 r., s. 269, 272.
  11. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  12. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  13. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 r., s. 226, 233.
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 226.
  15. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 233.
  16. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 40 z 12 grudnia 1929 r., poz. 406.
  17. „Święto” pułkownika Biernackiego, Ziemia Przemyska Nr 36 (25) z 21 czerwca 1930 r., s. 3.
  18. Satora 1990 ↓, s. 85.
  19. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 20 z 4.07.1930 r., poz. 245.
  20. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 76-77.

Bibliografia[edytuj]