53 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 53 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. Zobacz też: 53 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 53.
53 Pułk Piechoty
Ilustracja
Odznaka pułkowa
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Strzelców kresowych
Tradycje
Święto 20 lipca
Rodowód 11 Pułku Strzelców Polskich
Dowódcy
Ostatni płk dypl. Szymon Kocur
Działania zbrojne
I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Stryj
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 11 Karpacka Dywizja Piechoty
Bitwa o granice 1920.png

53 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych (53 pp) – oddział piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.

Pułk stacjonował do września 1939 w garnizonie Stryj[1]. Wchodził w skład 11 Karpackiej Dywizji Piechoty[2]. Święto pułku obchodzono 20 lipca.

Formowanie[edytuj]

Pułk powstał na bazie 11 Pułku Strzelców Polskich Armii Polskiej we Francji. We wrześniu 1919 roku został przemianowany na 53 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 53 pułk piechoty zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). W każdym roku otrzymywał około 845 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 68 oficerów oraz 1900 podoficerów i szeregowców. Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny, w okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku „normalnego” (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy[3].

Żołnierze pułku[edytuj]

Odznaka noszona przez żołnierzy 11 KDP tzw. krzyż huculski

Dowódcy pułku:

  • płk armii francuskiej de Vidal (16 II - 10 V 1919)
  • płk armii francuskiej Robert de Colbert (17 V - VIII 1919)
  • ppłk armii francuskiej Fleurot (VIII - 4 IX 1919)
  • kpt. Stefan Hrycyszyn (5 XI - 4 XII 1919)
  • ppłk Filip Kapelsiewicz (5 XII 1919[4] - 9 VII 1920[a])
  • kpt. Jan Góra (p.o. 2 IV - 3 VII 1920)
  • ppłk Aleksander Zörner (4 VII - 22 IX 1920)
  • ppłk / płk Karol Golachowski (23 IX 1920 - 23 XII 1927 → praktyka poborowa w PKU Łuck)
  • ppłk piech. Walerian Wiśniewski (23 XII 1927 - 18 VI 1930 → komendant placu Kraków)
  • ppłk Witold Adrian Roger Komierowski (18 VI 1930 - 23 III 1932 → inspektor poborowy DOK VIII[5])
  • płk dypl. Zygmunt Polak (23 III 1932 4 VII 1935[6])
  • płk dypl. Jan Naspiński (4 VII 1935 - 4 IV 1937)[7]
  • ppłk dypl. Szymon Kocur (4 IV 1937 - IX 1939)

Oficerowie pułku:

Obsada personalna we wrześniu 1939[8]

  • dowódca - ppłk dypl. Szymon Kocur
  • I adiutant - kpt. Jerzy Stolarski
  • II adiutant - por. Józef Ziajka
  • oficer informacyjny - ppor. rez. Surak
  • oficer łączności –por. Zygmunt Gąsiorowski
  • kwatermistrz - NN
  • oficer płatnik - ppor. rez. Kazimierz Cisek
  • oficer żywnościowy - kpt. RomualdŁabęcki
  • naczelny lekarz - ppor. lek. med. Nowak
  • kapelan - NN
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Stanisław Zborowski
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - por. Adolf Wośko
  • dowódca kompanii łączności – NN
  • dowódca kompanii zwiadowców - por. Stanisław Korski
  • dowódca kompanii gospodarczej - por. rez. Tadeusz Wajda
  • dowódca plutonu pionierów - por. Tadeusz Dziedzic
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - ppor. rez. Chrząszczewski
  • dowódca I batalionu - mjr Stanisław Harasymów
  • adiutant batalionu - NN
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - ppor. Paweł Jastrzębski
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - por. Franciszek Bitka
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - kpt. Franciszek Borowski
  • dowódca 1 kompanii cekaemów - kpt. Józef Wiktor Muszyński
  • dowódca II batalionu - mjr Stanisław Młyński
  • adiutant batalionu - NN
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - por. rez. Bronisław Tymczyński
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej –por. Stanisław Ruchalski
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - kpt. Michał Michalski
  • dowódca 2 kompanii cekaemów - por. Alfred Lew
  • dowódca III batalionu - mjr Feliks Kowalski
  • adiutant batalionu - NN
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - ppor. Franciszek Szyszka
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. RomualdGiergovich
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - por. rez. Grochowski
  • dowódca 3 kompanii cekaemów - ppor. Miśków


Marsze i boje[edytuj]

W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie macierzystej 11 Karpackiej Dywizji Piechoty. Bronił pozycji na linii Wisłoki, Wisłoka oraz Sanu. Podczas walk wokół Lwowa I batalion 53. pułku wszedł w skład improwizowanej Grupy „Żółkiew”[9].

Armia karpaty 1939.png Jaworow 1939.png

Symbole pułkowe[edytuj]

Sztandar
Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1925 roku, nr 17, poz. 177. Ufundowany przez ludność Stryja, został wręczony pułkowi przez gen. dyw. Aleksandra Osińskiego w Stryju 19 września 1925 roku[10]>. We wrześniu 1939 sztandar przewieziony został na Węgry przez Ośrodek Zapasowy 53 pp, skąd przez poselstwo wysłany został do Francji. Obecnie sztandar znajduje się w Instytucie Historycznym im. gen. Sikorskiego w Londynie[11].

Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 1, poz. 1 z 15 stycznia 1929 roku. Odznaka ma kształt prostego krzyża greckiego, srebrnego, emaliowanego na biało z pozłacanymi krawędziami. W środku krzyża na rombie wypełnionym czerwoną żłobkowaną emalią nałożony srebrny orzeł wz. 1927. Krzyż okolony jest szerokim wieńcem laurowym emaliowanym na zielono na którym nałożono miniaturę trąbki strzeleckiej oraz wpisano numer i inicjały pułku 53 PP. Oficerska - trzyczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana, na rewersie próba srebra i imiennik grawera JM. Wymiary: 45 mm. Wykonanie: Józef Michrawski - Warszawa[1].

Uwagi

  1. Podpułkownik piechoty Filip Kapelsiewicz dekretem L. 2204 Naczelnego Wodza z dnia 9 lipca 1920 roku został zwolniony ze stanowiska dowódcy 53 Pułku Strzelców Kresowych i wyznaczony na dowódcę III Łódzkiego Batalionu Etapowego. Dekretem L. 2186 Naczelnego Wodza z dnia 8 lipca 1920 roku dowódcą 53 Pułku Strzelców Kresowych został mianowany podpułkownik piechoty Roman Witorzeniec, który od 21 czerwca 1920 roku faktycznie dowodził 51 Pułkiem Strzelców Kresowych. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, poz. 673. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 34 z 8 września 1920 roku, poz. 817.

Przypisy

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 95.
  2. Satora 1990 ↓, s. 104.
  3. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  4. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 100 z 31 grudnia 1919 roku, poz. 4414
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 229.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  7. Nowi dowódcy i zastępcy dowódców pułków. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 155 z 11 lipca 1935. 
  8. Kurus 2017 ↓, s. 91.
  9. Wojciech Włodarkiewicz, Lwów 1939, Bogusław Brodecki (red.), Seria Historyczne bitwy, Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2003, s. 103, ISBN 978-83-11-09619-6, OCLC 52567547 (pol.).
  10. Satora 1990 ↓, s. 104-106.
  11. Satora 1990 ↓, s. 106.

Bibliografia[edytuj]