5 Chersońska Dywizja Strzelców

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
5 Chersońska Dywizja Strzelców
Historia
Państwo  Ukraińska Republika Ludowa
Dowódcy
Pierwszy płk Andrij Dołud
Ostatni płk Andrij Dołud
Działania zbrojne
Wojna ukraińsko-sowiecka, Wyprawa kijowska (1920)
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Podległość Armia Ukraińska
Skład 13 Brygada Strzelecka
14 Brygada Strzelecka
2 Brygada Strzelecka
5 Pułk Konny
5 Kureń Zbiorczy
Mieszany Kureń Techniczny
5 Mieszana Sotnia Teczniczna

5 Chersońska Dywizja Strzelców (ukr. 5-а Херсонська стрілецька дивізія) – jednostka wojskowa Armii Czynnej Ukraińskiej Republiki Ludowej

Formowanie i walki[edytuj | edytuj kod]

Po podpisaniu 24 kwietnia 1920 r. tajnej konwencji wojskowej pomiędzy Polską a Ukraińską Republiką Ludową, na pocz. maja tego roku w Łańcucie została sformowana 5 Chersońska Dywizja Strzelecka. Na jej czele stanął płk Andrij Dołud, zaś funkcję szefa sztabu 15 września objął ppłk Wasyl Czabaniwskij. Od 15 listopada zastępcą dowódcy był płk Mykoła Aleksin. Dywizja miała składać się z trzech brygad piechoty. Faktycznie miała początkowo jedynie dwa bataliony piechoty, pułk kawalerii i baterię artylerii (2 działa). Połowę jej stanu liczebnego stanowili Ukraińcy z Galicji, nieżyczliwie ustosunkowani do Polaków. Liczyła w czerwcu ponad 2,5 tys. żołnierzy.

Na skutek przerwania frontu polskiego pod Samhorodkiem, dywizja została zmuszona do odwrotu przed zakończeniem organizacji. Do końca czerwca pozostawała w odwodzie. W lipcu broniła frontu nad dolnym Zbruczem, a 27 lipca obsadziła front nad Seretem. 2 sierpnia wycofała się za Dniestr i obsadziła odcinek frontu od ujścia Strypy po granicę rumuńską[1].

W nocy z 25 na 26 sierpnia ok. 700-800 żołnierzy dywizji uzbrojonych w 4 działa i kilkanaście karabinów maszynowych na czele z płk. Hnatem Stefaniwem i płk. Antonem Krawsem zdezerterowało ze swoich pozycji bojowych. Ścigani przez wojsko i żandarmerię ulegli rozproszeniu na pocz. września, a następnie przeszli granicę z Czechosłowacją, po czym zostali internowani. 15 września 5 DP rozpoczęła natarcie przeciwko wojskom bolszewickim, będąc w składzie prawej grupy gen. Ołeksandra Udowyczenki. Zdobyto Czortków i przekroczono linię rzeki Zbrucz. Jednakże pod naciskiem 1 Armii Konnej dywizja w listopadzie 1920 r. była zmuszona wycofać się za Zbrucz, ponosząc duże straty. Po ogłoszeniu rozejmu na froncie Ukraińcy zostali internowani w obozie pod Strzałkowem.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

  • 13 Brygada Strzelecka
    • 13 kureń strzelecki
    • 15 kureń strzelecki
  • 14 Brygada Strzelecka
    • 40 kureń strzelecki
    • 41 kureń strzelecki
  • 2 Brygada Strzelecka
  • 5 pułk konny
  • 5 kureń zbiorczy
  • mieszany kureń techniczny
  • 5 mieszana sotnia teczniczna

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Karpus, Wschodni sojusznicy Polski w wojnie 1920 roku. Oddziały wojskowe ukraińskie, rosyjskie, kozackie i białoruskie w Polsce w latach 1919-1920, Toruń 1999
  • Jacek Legieć, Armia Ukraińskiej Republiki Ludowej w wojnie polsko-ukraińsko-bolszewickiej w 1920 r., Toruń 2002, ​ISBN 83-7322-053-4
  • Robert Potocki, Idea restytucji Ukraińskiej Republiki Ludowej (1920-1939) Wydawnictwo: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 1999; ​ISBN 83-85854-46-0​, rozdziały książki dotyczące wojny 1920 i planów strategicznych tworzenia armii URL w latach trzydziestych:[1]
  • Janusz Odziemkowski: Leksykon wojny polsko – rosyjskiej 1919 – 1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2004. ISBN 83-7399-096-8.