5 Mazurski Oddział WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
5 Oddział WOP
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1946
Rozformowanie 1948
Nazwa wyróżniająca Mazurski
Tradycje
Rodowód 5 Oddział WOP
Kontynuacja 7 Brygada OP
19 Brygada WOP
19 Oddział WOP
Organizacja
Numer JW 1842[1]
Dyslokacja Kętrzyn
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Okręg Wojskowy Warszawa
i Departament WOP
Dysl wop 1946 5.png

Mazurski Oddział WOP nr 5 – oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowany w 1946 na bazie 5 Oddziału Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu NDWP nr 0153/org. z 21 września 1946. Oddział posiadał cztery komendy, 16 strażnic, stan etatowy wynosił 1409 żołnierzy i 14 pracowników cywilnych[2]. Sztab oddziału stacjonował Olsztynie[a] a potem w Kętrzynie ul. Sikorskiego 78[3]. W 1947 roku rozformowano grupę manewrową oddziału, a w jej miejsce powołano szkołę podoficerską o etacie 34 oficerów i podoficerów oraz 140 elewów[4][b].

Rozformowany w 1948. Na jego bazie powstała 7 Brygada Ochrony Pogranicza.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1946 roku stan etatowy oddziału przewidywał: 4 komendy, 16 strażnic, 1409 wojskowych i 14 pracowników cywilnych[5]. Po reorganizacji w 1947 roku było to: 4 komend odcinków, 16 strażnic, 849 wojskowych i 9 pracowników cywilnych[6].

Sztandar oddziału[edytuj | edytuj kod]

Sztandar ufundowało społeczeństwo ziemi warmińsko-mazurskiej.

Na lewej stronie płatu sztandaru wyhaftowane są herby miast: Olsztyna, Bartoszyc, Kętrzyna i Olecka. Na drzewcu znajduje się 47 gwoździ pamiątkowych, a wśród nich gwoździe od powiatów granicznych z napisami: "Powiat Braniewski", "Powiat Kętrzyński", "Powiat Bartoszycki", "Powiat Landsberg" i "Powiat Węgorzewski"[7]

W kolejnych latach następowała zmiana numeracji i nazwy 7 Brygady Ochrony Pogranicza, ale nie dokonywano już na nim żadnych zmian i poprawek.

Do Muzeum Wojska Polskiego przekazywany był dwukrotnie. Pierwszy raz 20 maja 1956 roku, ale już 19 grudnia 1957 roku powrócił do Kętrzyna, aby po raz drugi wrócić do Muzeum WP 28 lipca 1964 roku[7].

Dowództwo oddziału[edytuj | edytuj kod]

  • dowódca oddziału[8]
ppłk Stanisław Wyderka - do marca 1947
mjr Władysław Kłonica
  • szef sztabu:
mjr Michalak - do marca 1947
mjr Piotrowski
  • zastępca do spraw polityczno-wychowawczych
mjr Harley - do marca 1947
kpt. Przestaszewski

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

5 Oddział Ochrony Pogranicza5 Mazurski Oddział WOP7 Brygada Ochrony Pogranicza19 Brygada WOP → Grupa Manewrowa WOP Kętrzyn i Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Kętrzyn19 Oddział WOP19 Kętrzyński Oddział WOP

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W czerwcu 1947 roku przeniesiona do Kętrzyna → Rabij 2000 ↓, s. 29
  2. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 070/org. z 3.03.1947 roku → Jackiewicz 1998 ↓, s. 84
  3. Strukturę organizacyjną Oddziału podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 84

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 2825/1 ↓.
  2. Dominiczak 1971 ↓, s. 127.
  3. Jackiewicz 1998 ↓, s. 83.
  4. Jackiewicz 1998 ↓, s. 10.
  5. Dominiczak 1985 ↓, s. 61.
  6. Dominiczak 1985 ↓, s. 64.
  7. a b Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP. s. 10.
  8. Rabij 2000 ↓, s. 29.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Tadeusz Niedziela [red.]: Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945-1995. Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP. Czerwiec 1995.
  • Bogdan Rabij. V Mazurski Oddział WOP i jego osiągnięcia w zakresie zwalczania przestępczości granicznej. „Problemy ochrony granic”. 14/2000, 2000. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1505-1757. 
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.